Công đoàn giúp công nhân trẻ xa quê ổn định cuộc sống, nghề nghiệp

Cô gái 20 tuổi và căn phòng trọ 15m2

Đầu tháng 8.2026, chúng tôi gặp Lê Thị Ngọc Ánh (sinh năm 2006, quê Thanh Hóa) tại một xóm trọ công nhân ở xã Thiên Lộc, Hà Nội. Mới ra Hà Nội vài tuần, Ánh vẫn còn bỡ ngỡ trong lần đầu xa gia đình đi làm.

Căn phòng trọ rộng khoảng 15m2, giá 400.000 đồng/tháng, gần như chưa có gì ngoài một chiếc giường, chiếc vali đựng quần áo và một chiếc ghế xếp. Những vật dụng ít ỏi ấy cũng phần nào cho thấy Ánh mới bắt đầu cuộc sống tự lập. Đây là lần đầu tiên cô gái quê Thanh Hóa xa nhà để đi làm công nhân.

Với lương cơ bản khoảng 6,3 triệu đồng/tháng, Ánh hy vọng tăng ca để thu nhập đạt 10-11 triệu đồng, gửi về gia đình 5-6 triệu đồng, phần còn lại dành dụm cho tương lai.

Cuộc sống nơi thành phố không như Ánh từng hình dung. Có lúc cô bật khóc vì nhớ nhà. Ở tuổi 20, lần đầu sống xa gia đình, Ánh phải tự lo từ ăn ở, tiền thuê trọ đến công việc và dần học cách tự lập.

Dẫu vậy, trong ánh mắt Ánh vẫn có sự kiên định. Cô tự nhủ phải trưởng thành hơn, chăm chỉ làm việc, bởi phía sau mình còn gia đình và những dự định cho tương lai.

Với những lao động như Ánh, hành trình lập nghiệp có thể bắt đầu bằng một công việc, một căn phòng trọ giá rẻ và những tháng ngày tự lập. Nhưng để họ có thể ở lại, trưởng thành và gắn bó lâu dài, phía sau những người trẻ ấy rất cần một điểm tựa - từ gia đình, doanh nghiệp và tổ chức Công đoàn.

Giúp lao động trẻ xa quê ổn định cuộc sống

Trao đổi với phóng viên, bà Trần Thị Thanh Hà - Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Trưởng ban Quan hệ Lao động Tổng LĐLĐVN - cho biết, với nhiều công nhân trẻ, bước chân vào nhà máy cũng là lần đầu tiên họ rời gia đình để sống tự lập. Từ những vùng quê, họ tìm đến các khu công nghiệp, khu chế xuất, đô thị lớn với mong muốn có việc làm ổn định, tích lũy kinh nghiệm và cải thiện cuộc sống.

Nhưng đằng sau những chuyến đi ấy là nhiều áp lực. Người lao động phải tự trang trải tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, đi lại và các khoản chi phí phát sinh. Khi thu nhập chưa thực sự dư dả, chỉ một lần ốm đau, mất việc hoặc doanh nghiệp giảm đơn hàng cũng có thể khiến cuộc sống bị đảo lộn.

Đặc biệt, với những người lần đầu xa quê, khoảng cách địa lý còn kéo theo khoảng cách tình cảm. Chính trong hoàn cảnh đó, vai trò của tổ chức Công đoàn càng trở nên rõ nét.

Thời gian qua, nhà ở là một trong những vấn đề thiết thân nhất đối với lao động trẻ đã được Tổng LĐLĐVN quan tâm.

Trong đó, năm 2021, Tổng LĐLĐVN đã hoàn thành 1 thiết chế công đoàn tại Khu công nghiệp Đồng Văn II, tỉnh Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình) gồm hệ thống hạ tầng kỹ thuật, Nhà đa năng và 5 block nhà ở cao 5 tầng với 244 căn hộ. Ban Quản lý Dự án Công đoàn đã tổ chức cho người lao động thuê toàn bộ 244/244 căn, đạt tỉ lệ 100%.

Hiện nay, Tổng LĐLĐVN đang tập trung chỉ đạo các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, chất lượng và an toàn trong công tác thi công tại các dự án nhà ở xã hội công đoàn tại các địa phương như: Bắc Ninh, Đà Nẵng, TPHCM… với hàng nghìn căn hộ.

“Với người lao động trẻ xa quê, một căn hộ không chỉ giải quyết nhu cầu về chỗ ở. Đó còn là nền tảng để họ ổn định cuộc sống, giảm áp lực chi phí và có thêm thời gian dành cho nghỉ ngơi, học tập, nâng cao tay nghề. Khu nhà ở Công đoàn được quy hoạch đồng bộ với nhà trẻ, trường học, y tế, thiết chế văn hóa, thể thao và các dịch vụ thiết yếu, người lao động sẽ có điều kiện xây dựng cuộc sống ổn định hơn thay vì chỉ đi làm rồi về phòng trọ” - bà Trần Thị Thanh Hà cho hay.

Ngoài việc quan tâm đến nhà ở, việc làm của người lao động, Tổng LĐLĐVN, cấp đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở, công đoàn cơ sở thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, tư vấn pháp luật… qua đó có thể giúp những người xa quê cảm thấy mình không bị bỏ lại phía sau khi ở nơi đất khách, quê người. Cùng với đó, nhiều NLĐ trẻ lâu năm không về quê đón Tết, NLĐ có thành tích trong lao động sáng tạo đã được tổ chức các chuyến xe, chuyến tàu, máy bay miễn phí đưa về quê đón Tết...

Thời gian tới, bên cạnh việc quan tâm đến nhà ở, đời sống tinh thần… bà Trần Thị Thanh Hà cho rằng, tổ chức Công đoàn cần tiếp tục đồng hành với lao động trẻ ngay từ những bước đầu tiên trên hành trình tham gia thị trường lao động. Trong đó, đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng và định hướng việc làm là những nội dung cần được chú trọng.

“Hiện nay, lao động trẻ không khó để tìm việc làm, nhưng vấn đề quan trọng hơn là làm sao để các em tìm được việc làm chất lượng, phù hợp với năng lực và có cơ hội phát triển lâu dài” - bà Hà cho hay.

Theo bà Hà, nhiều lao động trẻ ở độ tuổi 18-20 vừa rời ghế nhà trường, chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc cũng như kinh nghiệm sống. Khi bước vào doanh nghiệp, họ có thể đáp ứng yêu cầu công việc trước mắt nhưng lại thiếu những kỹ năng cần thiết để thích nghi với môi trường sản xuất, giao tiếp nơi nhà máy, xử lý tình huống hoặc xây dựng định hướng nghề nghiệp lâu dài.

Do đó, Công đoàn cơ sở cần phối hợp với doanh nghiệp tổ chức các lớp đào tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng và hướng nghiệp cho lao động trẻ. Nội dung đào tạo không chỉ tập trung vào kỹ năng chuyên môn mà cần chú trọng cả kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc nhóm, tác phong công nghiệp, an toàn lao động và khả năng thích ứng với sự thay đổi của công nghệ.

“Nếu được trang bị thêm kiến thức và kỹ năng ngay từ đầu, các em sẽ tự tin hơn, có khả năng thích nghi tốt hơn và có nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp” - bà Hà phân tích.

Theo bà Hà, việc hỗ trợ lao động trẻ không nên chỉ dừng ở việc giúp họ có một công việc, mà cần hướng tới mục tiêu giúp họ có một nghề nghiệp ổn định. Khi có kỹ năng, có cơ hội nâng cao tay nghề và nhìn thấy con đường phát triển rõ ràng, người lao động sẽ có thêm động lực gắn bó với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, tổ chức Công đoàn có thể đóng vai trò là cầu nối giữa người lao động trẻ với doanh nghiệp. Những tâm tư, khó khăn của lao động trẻ nếu được lắng nghe sớm sẽ giúp doanh nghiệp có phương án điều chỉnh phù hợp, từ điều kiện làm việc, thời gian làm việc, đời sống tinh thần đến các chương trình phúc lợi.

“Điều quan trọng là cán bộ công đoàn phải gần người lao động, nhất là những người trẻ mới đi làm. Khi mình hiểu được các em đang cần gì, gặp khó khăn gì thì mới có thể đề xuất những chính sách hỗ trợ đúng và trúng” - bà Hà nhấn mạnh.

Xem bản gốc tại đây