Tài xế công nghệ khó khăn vì thiếu điểm tựa an sinh

Có hợp đồng lao động và bảo hiểm, tài xế sẽ yên tâm hơn

Làm tài xế xe ôm công nghệ toàn thời gian tại Hà Nội, anh Ngô Minh Hoàng (sinh năm 1996, quê Ninh Bình) thu nhập khoảng 15 triệu đồng/tháng sau 8-11 giờ chạy xe mỗi ngày. Tuy nhiên, không có hợp đồng lao động khiến anh lo lắng khi ốm đau, tai nạn bởi chỉ cần nghỉ chạy, thu nhập lập tức bị gián đoạn.

Chạy xe công nghệ là nguồn thu nhập chính của tôi. Tiền tích lũy không đáng là bao, nếu chẳng may bị tai nạn hoặc ốm đau thì rất khó lo thuốc thang hay những chi phí phát sinh” - anh Hoàng chia sẻ.

Từ thực tế này, anh mong các hãng xe công nghệ có thêm chính sách bảo đảm quyền lợi cho tài xế, nhất là những người chạy toàn thời gian.

“Tôi mong Grab hoặc các ứng dụng khác có bảo hiểm cho anh em tài xế, đặc biệt là những người chạy full-time” - anh Hoàng nói.

Ông Nguyễn Văn Hà đã 50 tuổi vẫn “cày” 12-14 tiếng trên đường mỗi ngày. Ông Hà chia sẻ, bề ngoài ai nhìn vào cũng bảo nghề chạy xe công nghệ tự do, thích làm thì làm, thích nghỉ thì nghỉ.

“Mỗi ngày bật ứng dụng lên, tôi phải chạy đua với từng cuốc xe, từng đồng tiền chiết khấu để gánh trên vai đủ thứ tiền: Tiền xăng, tiền trọ, tiền học của con, tiền chợ hằng ngày” - ông Hà mệt mỏi nói.

Ông Hà cho hay, nghĩ đến tương lai, điều khiến ông hoang mang nhất là dù làm việc chăm chỉ mỗi ngày nhưng không có hợp đồng lao động chính thức, không hề được tính là người lao động của hãng. Với danh nghĩa “đối tác” - ông Hà không có bảo hiểm xã hội (BHXH), không có lương hưu.

Nhóm “nguy cơ cao” về mất an toàn lao động

Trao đổi với Lao Động, ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm - cho hay, đội ngũ lái xe công nghệ là đa số những người trẻ, khỏe, trong độ tuổi lao động, họ có mong muốn và khao khát được ký HĐLĐ, hưởng đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT)… Đây là nguyện vọng hết sức chính đáng của người lao động khi họ đang tham gia hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ cho nhu cầu xã hội.

Theo ông Trung, để người lao động được hưởng các chính sách BHXH, BHYT… theo quy định của Luật BHXH, Bộ luật Lao động, họ phải giao kết HĐLĐ và có thu nhập từ hợp đồng đó.

“Quy định tại Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, HĐLĐ là thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về vấn đề việc làm có trả lương, tiền công và đảm bảo an toàn lao động. Hình thức giao dịch hiện nay giữa lái xe công nghệ và các công ty chủ yếu là hợp đồng hợp tác. Muốn ký HĐLĐ, phải đảm bảo theo đúng Điều 13, Bộ luật Lao động 2019” - ông Trung nói.

Để người lao động có cơ hội được ký HĐLĐ, ông Trung đề xuất cơ quan chức năng nghiên cứu theo hướng khi cấp giấy phép kinh doanh cho các đơn vị làm dịch vụ cung ứng này, xem xét đưa điều khoản nào đó để ký kết được HĐLĐ giữa người lái xe với doanh nghiệp/tổ chức kinh doanh. Việc quản lý từ khâu cấp giấy phép kinh doanh là quản lý từ gốc.

“Nếu làm được việc này, anh em lái xe công nghệ sẽ trở thành lao động khu vực chính thức. Và khi đã là lao động khu vực chính thức, họ sẽ có thêm rất nhiều quyền lợi khi làm việc cũng như khi mất việc” - ông Trung cho hay.

Ông Lê Quang Trung cũng nêu 3 vướng mắc lớn nhất hiện nay gây khó cho việc ký HĐLĐ giữa lái xe và công ty là các quy định về HĐLĐ; xác định người sử dụng lao động/công ty kinh doanh có phải chủ sử dụng lao động hay không; trả lương hay ăn chia lợi nhuận.

Chìa khóa để dung hòa độ vênh hiện nay là nếu 2 bên ký HĐLĐ, hợp đồng có quy định rõ tiền lương, thu nhập theo thỏa thuận giữa 2 bên, căn cứ trên kết quả hoạt động của từng cá nhân.

Ông Trung cũng chia sẻ lo lắng khi lao động nhóm lái xe công nghệ liên quan trực tiếp đến vấn đề an toàn lao động. Quá trình di chuyển chở hàng hóa, hành khách trên đường, những lao động này rất cần được đảm bảo an toàn lao động và cần được bảo vệ bởi các chính sách bảo hiểm xã hội.

“Họ là nhóm nguy cơ cao trong vấn đề an toàn lao động” - ông Trung khẳng định.

Xem bản gốc tại đây