Tài xế công nghệ mong có bệ đỡ an sinh

Nỗi lo thường trực khi không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Làm tài xế xe ôm công nghệ 5 năm, anh Phan Kim Phụng (phường Thới An, TPHCM) thường chạy hơn 10 tiếng mỗi ngày, ăn uống thất thường và đối mặt với nhiều rủi ro trên đường. Mỗi khi kiệt sức hoặc đổ bệnh phải nghỉ vài ngày, anh mất nguồn thu, trong khi chi phí khám, chữa bệnh đều phải tự xoay xở.

“Tôi mong tài xế công nghệ chúng tôi sớm được tham gia BHXH bắt buộc và BHYT để có “tấm lưới an sinh” che chở lúc đau ốm và quan trọng nhất là có lương hưu trí khi về già, không phải lo trở thành gánh nặng cho con cháu và xã hội” - anh Phụng chia sẻ.

Cùng cảnh ngộ, anh Hồ Vĩnh Thành (phường Phú Lâm, TPHCM) đã chạy xe ôm công nghệ 12 năm để trang trải cuộc sống và lo việc học cho con. Mỗi ngày anh chạy hơn 8 tiếng, thu nhập khoảng 200.000-300.000 đồng, tương đương trên dưới 10 triệu đồng/tháng. Dù đủ chi tiêu cơ bản, việc chưa được bảo đảm an sinh xã hội vẫn khiến anh bất an.

Theo anh Thành, tài xế thường xuyên di chuyển nên luôn đối mặt nguy cơ tai nạn, sự cố sức khỏe. Trong khi đó, bảo hiểm do hãng hỗ trợ chỉ chi trả một phần nhỏ, còn phần lớn viện phí tài xế phải tự lo. Khi phải nghỉ điều trị, họ còn mất nguồn thu, khiến cuộc sống càng khó khăn.

Chính vì vậy, anh Thành cũng rất mong muốn sớm được tham gia BHXH bắt buộc, BHYT để bớt được gánh nặng, không bị kiệt quệ tài chính nếu chẳng may gặp sự cố ốm đau, tai nạn và có lương hưu là “điểm tựa” thiết thực cho tương lai, khi tuổi tác đã cao, không còn đủ sức dầm mưa nắng ngoài đường.

Được bảo đảm về an sinh, tốt hơn cho tài xế và cả xã hội

Ông Lê Tấn Lưu - Chủ tịch Nghiệp đoàn Xe ôm công nghệ Bình Tân - cho biết, hiện nghiệp đoàn có hơn 1.000 đoàn viên đang hoạt động trên các nền tảng ứng dụng công nghệ như Grab, Be... và tất cả đều đang không được tham gia BHXH bắt buộc, BHYT như những người lao động (NLĐ) ở các ngành nghề, lĩnh vực khác.

Do không được tham gia BHXH bắt buộc, BHYT nên nếu chẳng may NLĐ bị ốm đau, tai nạn phải tự bỏ tiền ra chữa trị, rất tốn kém trong khi không có thu nhập trong những ngày nghỉ. Nhiều trường hợp cần chi phí điều trị lớn đều do đoàn viên trong nghiệp đoàn đóng góp trên tinh thần tương trợ lẫn nhau là chủ yếu, bởi kinh phí của nghiệp đoàn ít do nghiệp đoàn không thu đoàn phí từ đoàn viên nhằm giảm gánh nặng tài chính cho lực lượng lao động có thu nhập thấp và không ổn định.

Các hoạt động chăm lo, hỗ trợ đoàn viên chủ yếu được thực hiện thông qua nguồn vận động xã hội hóa, sự đồng hành của các đơn vị, doanh nghiệp và nguồn hỗ trợ từ LĐLĐ TPHCM vào dịp cuối năm hoặc các ngày lễ, sự kiện lớn. Vì vậy, khả năng chủ động triển khai các chương trình an sinh thường xuyên của nghiệp đoàn còn nhiều hạn chế.

Ông Lưu nhận định, qua khảo sát cho thấy, hầu hết các đoàn viên đều mong muốn được tham gia BHXH bắt buộc như những NLĐ trong các loại hình lao động khác để được hưởng các chế độ như ốm đau, tai nạn lao động, hưu trí… Tuy nhiên, một số doanh nghiệp cung cấp nền tảng ứng dụng công nghệ đều xác định mối quan hệ giữa doanh nghiệp và tài xế là quan hệ hợp tác kinh doanh theo mô hình đối tác và tài xế không phải là NLĐ theo HĐLĐ với doanh nghiệp. Vì vậy, hiện chưa có căn cứ pháp lý để doanh nghiệp thực hiện các nghĩa vụ về an sinh xã hội đối với đối tác, như tham gia BHXH bắt buộc, BHYT hoặc các chế độ phúc lợi khác dành cho NLĐ.

Trong khi đó, việc xây dựng hoặc thống nhất các chính sách an sinh dành cho tài xế trên các nền tảng công nghệ hiện vẫn còn nhiều hạn chế và vượt quá phạm vi thẩm quyền của nghiệp đoàn.

“Nếu Nhà nước có quy định doanh nghiệp sử dụng nền tảng công nghệ phải tham gia BHXH bắt buộc cho đối tác mà thực chất cũng là NLĐ thì đoàn viên rất vui. Khi họ được bảo đảm về an sinh hằng ngày và trong tương lai, thì cuộc sống của những NLĐ này sẽ ổn định hơn và tốt hơn cho cả xã hội lâu dài” - ông Lưu nói.

Xem bản gốc tại đây