Bí thư TPHCM nói về 240 nội dung thành phố được trao quyền trong Luật Phát triển đô thị

Sáng 24.8, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị.

Trao đổi về ý nghĩa của Luật Phát triển đô thị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang cho biết, thành phố đã tham gia xây dựng luật từ sớm.

Từ tháng 3.2026, Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM thành lập Ban Chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, nhằm tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị và hình thành khuôn khổ pháp lý ổn định, lâu dài thay cho các cơ chế thí điểm.

Đến tháng 7.2026, Bộ Chính trị thống nhất đổi tên thành Luật Phát triển đô thị.

Theo ông Trần Lưu Quang, sự thay đổi này cho thấy luật không chỉ đáp ứng yêu cầu phát triển của TPHCM mà còn hướng tới tạo lập khuôn khổ pháp lý dẫn dắt hệ thống đô thị và các cực tăng trưởng trên cả nước.

“Đối với TPHCM, đây có thể xem là một ‘bệ phóng’ để thành phố khai thác mạnh mẽ hơn tiềm năng, lợi thế, tạo động lực tăng trưởng nhanh, bền vững, đồng thời phát huy tốt hơn vai trò đầu tàu, dẫn dắt vùng và đóng góp nhiều hơn cho đất nước” - Bí thư Thành ủy TPHCM nói.

Quyền lớn hơn phải đi cùng trách nhiệm lớn hơn

Một tinh thần quan trọng của Luật Phát triển đô thị là tăng cường phân cấp, phân quyền, trao quyền chủ động lớn hơn cho TPHCM.

Theo ông Trần Lưu Quang, Luật Phát triển đô thị trao khoảng 240 nội dung để HĐND, UBND và Chủ tịch UBND TPHCM quy định chi tiết, mở rộng không gian để thành phố chủ động quyết định và tổ chức thực hiện các vấn đề phát triển.

Tinh thần xuyên suốt là “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Tuy nhiên, quyền hạn lớn hơn phải đi cùng trách nhiệm lớn hơn, với cơ chế “có van, có khóa”: tiền kiểm bằng đánh giá tác động, hậu kiểm bằng giám sát, công khai và trách nhiệm giải trình, nhất là của người đứng đầu.

TPHCM cũng xây dựng các chỉ số đánh giá hiệu quả quản trị và phân quyền, hướng tới công khai định kỳ để tăng cường giám sát.

“Mục tiêu cuối cùng của phân cấp, phân quyền không phải để địa phương có nhiều quyền hơn, mà để quyết định nhanh hơn, sát thực tiễn hơn và tạo ra kết quả tốt hơn” - ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh.

Người dân phải thấy thủ tục ít hơn, công việc nhanh hơn

Theo Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang, giá trị của một đạo luật phải được đo bằng những kết quả người dân và doanh nghiệp “cảm được, thấy được, nắm được và được công nhận”.

Với người dân, đó là đô thị khang trang, giao thông thuận lợi, nhà ở ven sông, kênh, rạch và chung cư cũ được chỉnh trang, trật tự xây dựng và phòng cháy chữa cháy được bảo đảm, quyền lợi hợp pháp được bảo vệ tốt hơn.

Với doanh nghiệp, đó là giảm thời gian, chi phí; tăng cơ hội đầu tư; rút gọn thủ tục; đẩy nhanh thẩm định các dự án chiến lược, đồng thời tạo môi trường đầu tư minh bạch, dễ dự báo.

“Một đạo luật tốt không chỉ để người dân và doanh nghiệp đọc và hiểu. Điều quan trọng là khi luật đi vào cuộc sống, họ phải thấy cơ hội nhiều hơn, thủ tục ít hơn, công việc nhanh hơn và niềm tin ngày càng vững chắc hơn” - ông Trần Lưu Quang nói.

Những yêu cầu này càng cấp thiết khi TPHCM đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Sáu tháng đầu năm, GRDP tăng 8,55%, cao nhất trong 10 năm qua. Để hoàn thành mục tiêu cả năm, thành phố cần tăng khoảng 11% trong quý III và 11,8% trong quý IV.

Theo ông Trần Lưu Quang, TPHCM không thể tiếp tục cách làm cũ mà cần tư duy mới, cách làm mới và những đột phá thực chất, nhất là trong phát triển TOD, khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp, huy động nguồn lực xã hội cho hạ tầng, phát triển Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics và các mô hình hợp tác công - tư mới.

Tư duy cốt lõi là biến nguồn lực thành động lực phát triển, khai thác hợp lý giá trị gia tăng từ hạ tầng để tái đầu tư, thay vì chỉ trông chờ vào ngân sách.

Sẵn sàng đưa cơ chế mới vào thực tiễn

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang cho biết, thành phố xác định không chờ luật có hiệu lực mới bắt đầu chuẩn bị. TPHCM đã thành lập tổ chỉ đạo triển khai, huy động các sở, ngành và chuyên gia rà soát, chuẩn bị các văn bản thuộc thẩm quyền.

Các chính sách triển khai được chia thành 4 nhóm: quy hoạch, tài nguyên, đô thị, môi trường và liên kết vùng; kinh tế, tài chính, đầu tư và khoa học - công nghệ; văn hóa - xã hội, an sinh; công vụ, bộ máy, thủ tục hành chính và phát triển nguồn nhân lực.

Theo ông Trần Lưu Quang, khi được trao thêm không gian phát triển, TPHCM có 3 cam kết: Tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, phấn đấu tăng trưởng hai con số; quyền hạn đến đâu, trách nhiệm và giải trình đến đó; chính sách mới phải nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo kết quả thực chất, đo đếm được.

“Được trao quyền lớn hơn cũng có nghĩa là được giao trách nhiệm lớn hơn. TPHCM sẽ không đo sự thành công bằng việc mình được trao bao nhiêu thẩm quyền, mà quan trọng là với thẩm quyền và trách nhiệm ấy sẽ cho ra những kết quả cụ thể gì” - ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh.

Đọc bản gốc tại đây