Chi tiết 5 điều kiện không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tổ chức, cá nhân

Sáng 24.8, với 465/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Trước đó khi các đại biểu bấm nút thông qua, Đại tướng Lương Tam Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã giải trình làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Điển hình, về các điều kiện không truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 5) tiếp thu ý kiến của các đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát chỉnh lý theo hướng không quy định điều kiện: Người thực hiện hành vi vi phạm đã khai rõ sự việc góp phần hiệu quả của việc phát hiện và xử lý tội phạm, là điều kiện bắt buộc để xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự, bảo đảm thống nhất với các chính sách xử lý tại Nghị quyết 29 của Quốc hội khóa XVI.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nêu, có ý kiến đề nghị nghiên cứu phân loại mức độ thiệt hại và quy định định lượng mức độ thiệt hại phải báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền.

Về ý kiến này, cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết, mục tiêu xuyên suốt của dự thảo nghị quyết là lấy kết quả khắc phục hậu quả để làm căn cứ áp dụng các chính sách hình sự. Nếu khắc phục được toàn bộ hậu quả thì được xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự tùy từng giai đoạn tố tụng.

Đối với các vụ việc, vụ án có tính chất, mức độ đặc biệt nghiêm trọng thì đã có cơ chế đưa vụ việc, vụ án vào diện theo dõi, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đồng thời, dự thảo nghị quyết đã có các quy định để phòng ngừa và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng các quy định nghị quyết này để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bao che hành vi vi phạm. Vì thế, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên như dự thảo.

Về ý kiến đề nghị rà soát lại các quy định của Bộ luật Hình sự để bảo đảm phù hợp với các tư duy mới, quan điểm mới về các chính sách xử lý hình sự được quy định tại nghị quyết này và Nghị quyết 29.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết tiếp thu ý kiến của đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉ đạo cơ quan chức năng đưa các nội dung này vào dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, trình Quốc hội để cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp.

Nghị quyết gồm 3 Chương, 13 Điều, có hiệu lực kể từ ngày 1.9.2026 và được thực hiện trong thời hạn 3 năm.

Điều 5 của nghị quyết quy định về Không truy cứu trách nhiệm hình sự nêu rõ: Cơ quan tiến hành tố tụng không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tổ chức, cá nhân khi có đủ các điều kiện sau đây:

Thứ nhất, không tham nhũng.

Thứ hai, vì lợi ích chung.

Thứ ba, các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước.

Thứ tư, không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã được giải quyết dứt điểm theo quy định.

Cuối cùng là không gây thất thoát, lãng phí tài sản. Trường hợp gây thất thoát, lãng phí tài sản thì đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại.

Đọc bản gốc tại đây