Đề nghị đổi mới tư duy đầu tư hạ tầng miền núi Đà Nẵng

Ngày 11.12, tại Kỳ họp thứ 5 HĐND TP Đà Nẵng khóa X, đại biểu HĐND TP Đà Nẵng Bling Mia đã trình bày nhiều kiến nghị liên quan đến phát triển rừng, hạ tầng miền núi, giáo dục – y tế và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Về phát triển rừng, đại biểu Bling Mia cho rằng cách hiểu “trồng rừng gỗ lớn” hiện nay là chưa đúng bản chất, vì rừng bị khai thác theo chu kỳ nên không phản ánh được mục tiêu bền vững. Ông đề nghị năm 2026 phải triển khai nghiên cứu và xây dựng Đề án phát triển rừng bền vững giai đoạn đến 2035, tầm nhìn 2050, xem rừng là nguồn lực thực sự cho bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, cung cấp gỗ, lâm sản, dược liệu và đóng vai trò quan trọng trong ứng phó biến đổi khí hậu.

Về chương trình phát triển miền núi, đại biểu nhấn mạnh rằng, tỉnh Quảng Nam trước đây từng ban hành các nghị quyết cho khu vực này nhưng không đạt hiệu quả vì thiếu nguồn lực. Ông đề nghị thành phố phải xây dựng chiến lược tổng thể, chia rõ từng chương trình, dự án để xử lý các vấn đề cấp thiết.

Vấn đề đầu tiên là hạ tầng giao thông miền núi, theo đại biểu, đây là yếu tố quyết định để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng. Vì vậy, một số đại biểu đã đề nghị nghiên cứu hướng đầu tư nâng cấp hạ tầng các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ theo mô hình bền vững, hạn chế tối đa việc đào, lấp núi.

"Hạ tầng giao thông cần được thiết kế theo hướng ưu tiên hầm và cầu; khu vực núi cao phải khảo sát địa chất để tính toán phương án đào hầm. Thực tế, mỗi năm chúng ta chi hơn 1.000 tỉ đồng để khắc phục sạt lở hạ tầng giao thông. Nếu cộng dồn 5 năm thì con số này tương đương vốn đầu tư một tuyến mới kiên cố. Do đó, vấn đề này cần được xem xét trong một chiến lược dài hơi và tính toán nghiêm túc", ông Bling Mia nói.

Vấn đề thứ hai là nước sạch miền núi. Trong khi mục tiêu đặt ra là 90% dân số miền núi sử dụng nước sạch, thực tế tiêu chí này rất khó đạt. Đại biểu đề nghị phải có đề án trung tâm nước sạch cho các xã, khu vực tập trung dân cư sau sáp nhập.

Vấn đề thứ ba là giáo dục và y tế miền núi. Với giáo dục, đại biểu yêu cầu nghiên cứu cơ chế “đầu ra” cho học sinh trường chuyên biệt, trường nội trú để đào tạo nguồn cán bộ chất lượng cho miền núi. Với y tế, ông nêu rõ Thông tư 43 quy định phải hoàn thiện trạm y tế xã từ 31.12.2025 nhưng các tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện chưa được hướng dẫn, dẫn đến lúng túng. Đại biểu đề nghị các sở ngành phải tham mưu, hướng dẫn sớm.

Về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu chỉ ra vướng mắc lớn nhất là chưa thống nhất phân cấp – phân quyền – ủy quyền, đặc biệt là việc phân bổ 1.656 biên chế giữa cấp sở và cấp xã. Ông cho rằng cấp xã hiện không đủ thẩm quyền để tiếp nhận nhiệm vụ. Đại biểu cũng kiến nghị giao cho địa phương quyền chủ động thành lập Ban quản lý dự án, nếu không khắc phục sẽ không thể giải ngân vốn.

Đại biểu đồng thời phân tích nguyên nhân khiến nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia sau sáp nhập gần như không giải ngân được: vướng cơ chế, tổ chức thực hiện không rõ ràng, cùng lúc chịu ảnh hưởng thiên tai và sắp xếp bộ máy mới. Ông đề nghị HĐND xem xét giãn kế hoạch vốn 2025 sang năm 2026 để tháo gỡ điểm nghẽn.

Song song đó, đại biểu kiến nghị thành phố phải tiếp tục đầu tư phát triển đô thị ở trung tâm các xã sau sáp nhập, và hỗ trợ xây dựng cụm công nghiệp để tạo việc làm, tăng thu nhập và giảm nghèo bền vững cho đồng bào miền núi.

Đọc bản gốc tại đây