Đưa văn hóa đến gần hơn với công nhân lao động

Chăm lo đời sống tinh thần là nhu cầu thiết thực

Ngày 22.10, Tổng LĐLĐ Việt Nam ban hành Hướng dẫn số 19/HD-TLĐ về tổ chức Ngày hội Văn hóa công nhân trong các cấp công đoàn, hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc hằng năm. Tiếp đó, ngày 23.10, Tổng Liên đoàn công bố kế hoạch tổ chức Ngày hội Văn hóa công nhân cấp Tổng Liên đoàn năm 2026. Theo định hướng triển khai, các hoạt động tập trung vào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và tạo điều kiện cho đoàn viên, người lao động tham gia, trải nghiệm, thụ hưởng những giá trị văn hóa phù hợp với nhu cầu thực tế.

Hưởng ứng chủ trương này, mới đây, LĐLĐ tỉnh Khánh Hòa cho biết đã triển khai kế hoạch tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11 trong đoàn viên, người lao động trên địa bàn. Theo đó, các cấp công đoàn trong tỉnh sẽ tổ chức những hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; quảng bá hình ảnh văn hóa, con người Khánh Hòa, đồng thời đẩy mạnh truyền thông trên môi trường số. Đợt tuyên truyền cao điểm diễn ra từ ngày 16 đến 26.11, với yêu cầu các hoạt động phải thiết thực, hiệu quả, an toàn, tiết kiệm và phù hợp với điều kiện của từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp.

Chủ trương của Tổng Liên đoàn cùng kế hoạch triển khai tại Khánh Hòa và nhiều địa phương cho thấy việc chăm lo đời sống văn hóa, tinh thần cho công nhân đang được các cấp công đoàn quan tâm bằng những hoạt động cụ thể. Đây cũng là dịp nhìn nhận đầy đủ hơn những nhu cầu chính đáng của người lao động trong cuộc sống hiện nay.

Lâu nay, nhắc đến chăm lo cho công nhân, người ta thường nghĩ trước hết đến tiền lương, tiền thưởng, việc làm, nhà ở, bảo hiểm và các chính sách phúc lợi vật chất. Những vấn đề ấy rất quan trọng, bởi chúng liên quan trực tiếp đến cuộc sống của mỗi gia đình công nhân. Tuy nhiên, người lao động còn có nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí, thưởng thức nghệ thuật, tham gia thể thao, giao lưu cộng đồng và phát triển những sở thích cá nhân.

Thực tế, tại nhiều khu công nghiệp, không ít công nhân vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các hoạt động văn hóa. Sau giờ làm việc, thời gian dành cho bản thân và gia đình không nhiều. Thu nhập còn hạn chế khiến việc mua vé xem biểu diễn nghệ thuật, tham gia các hoạt động giải trí hoặc đưa con đến những không gian văn hóa trở thành khoản chi phải cân nhắc. Ở một số khu nhà trọ công nhân, không gian sinh hoạt cộng đồng còn thiếu, trong khi những thiết chế văn hóa, thể thao dù đã được đầu tư nhưng chưa phải nơi nào cũng thuận tiện cho người lao động sử dụng.

Vì vậy, việc Quốc hội quy định ngày 24.11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, mang ý nghĩa thiết thực. Chính sách này không chỉ tạo thêm thời gian nghỉ ngơi mà còn mở ra cơ hội để người lao động tham gia các hoạt động văn hóa, nâng cao chất lượng đời sống tinh thần.

Phát huy vai trò của công đoàn

Tuy nhiên, có thêm một ngày nghỉ chưa đồng nghĩa với việc mọi công nhân đều có điều kiện thụ hưởng văn hóa. Với những người thu nhập thấp, việc tham gia các hoạt động văn hóa còn phụ thuộc vào chi phí, địa điểm, phương tiện đi lại và điều kiện sinh hoạt gia đình. Bởi vậy, muốn Ngày Văn hóa Việt Nam thực sự có ý nghĩa với công nhân, cần quan tâm đến những điều kiện cụ thể giúp họ tiếp cận các hoạt động văn hóa thuận lợi hơn.

Tổ chức Công đoàn có nhiều thuận lợi để góp phần giải quyết vấn đề này, bởi công đoàn cơ sở là nơi gần gũi, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và điều kiện sống của đoàn viên, người lao động. Từ sự am hiểu ấy, các cấp công đoàn có thể lựa chọn những hình thức sinh hoạt văn hóa phù hợp với từng nhóm công nhân, thay vì tổ chức các chương trình giống nhau ở mọi cơ quan, doanh nghiệp.

Chẳng hạn, tại doanh nghiệp có đông lao động trẻ, có thể tổ chức các hoạt động giao lưu âm nhạc, thể thao hoặc sáng tạo nội dung văn hóa trên nền tảng số. Với doanh nghiệp có nhiều công nhân đã lập gia đình, những chương trình dành cho cả cha mẹ và con cái sẽ tạo thêm cơ hội gắn kết các thành viên. Còn tại những khu nhà trọ tập trung đông lao động nhập cư, các hoạt động sinh hoạt cộng đồng, giao lưu văn hóa vùng miền có thể giúp người lao động cảm thấy gần gũi hơn với nơi mình đang sinh sống.

Bên cạnh trực tiếp tổ chức hoạt động, công đoàn còn có thể phát huy vai trò kết nối với doanh nghiệp, các cơ quan văn hóa, đơn vị nghệ thuật và chính quyền địa phương. Thông qua sự phối hợp này, công nhân có thể tiếp cận những chương trình biểu diễn, không gian đọc sách, hoạt động thể thao, tham quan di sản hoặc trải nghiệm văn hóa với chi phí phù hợp hơn. Đồng thời, công đoàn có thể kiến nghị doanh nghiệp quan tâm bố trí địa điểm sinh hoạt tập thể, xây dựng môi trường làm việc thân thiện và tạo điều kiện để người lao động phát triển đời sống tinh thần.

Xa hơn, Ngày Văn hóa Việt Nam cũng là dịp để tổ chức Công đoàn nhìn lại hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa phục vụ công nhân. Nếu những hoạt động văn hóa chỉ sôi nổi trong vài ngày hưởng ứng rồi thưa vắng trong thời gian còn lại, mục tiêu nâng cao đời sống tinh thần cho người lao động sẽ khó đạt kết quả lâu dài. Vì thế, Ngày hội Văn hóa công nhân còn là cơ hội để các cấp công đoàn quan tâm xây dựng những chương trình sinh hoạt văn hóa định kỳ, phát triển các câu lạc bộ văn nghệ, thể thao, không gian đọc sách và những hoạt động cộng đồng phù hợp với điều kiện của từng địa phương, doanh nghiệp.

Ngày Văn hóa Việt Nam chỉ diễn ra một ngày trong năm, nhưng nhu cầu thụ hưởng văn hóa của công nhân là nhu cầu thường xuyên. Vì vậy, ý nghĩa lâu dài của Ngày hội Văn hóa công nhân không chỉ nằm ở không khí sôi nổi của những chương trình hưởng ứng, mà còn ở những cơ hội được mở ra sau ngày hội. Khi văn hóa trở thành một phần gần gũi trong đời sống hằng ngày của công nhân, việc chăm lo của tổ chức Công đoàn sẽ thêm toàn diện, thiết thực và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động.

Xem bản gốc tại đây