Ông Nguyễn Huy Sáng - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Sản xuất phụ tùng Yamaha Motor Việt Nam. Ảnh: Đỗ Phương
Ông Nguyễn Huy Sáng - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Sản xuất phụ tùng Yamaha Motor Việt Nam. Ảnh: Đỗ Phương

Làm chủ công nghệ giữ nhịp phát triển doanh nghiệp

Đỗ Phương - Quỳnh Chi (báo lao động) 03/06/2026 16:23 (GMT+7)

Trong những nhà máy hiện đại, xưởng kỹ thuật công nghệ cao hay dây chuyền sản xuất tự động hóa, hình ảnh người công nhân hôm nay đã khác trước rất nhiều. Họ không còn chỉ là người “đứng máy”, làm việc theo quy trình có sẵn, mà đang dần trở thành lực lượng làm chủ công nghệ, trực tiếp tham gia cải tiến sản xuất và quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Công nhân hôm nay không chỉ làm việc bằng sức lao động

Giữa tiếng máy chạy đều trong nhà xưởng của Công ty TNHH Sản xuất phụ tùng Yamaha Motor Việt Nam (KCN Thăng Long, Hà Nội), ông Nguyễn Huy Sáng - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty - nói về người lao động (NLĐ) bằng sự trân trọng của một cán bộ công đoàn.

Theo ông Sáng, trong bối cảnh doanh nghiệp chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, công nhân lao động đang giữ vai trò quan trọng hơn bao giờ hết.

“Tôi thấy rằng, công nhân lao động là trái tim của doanh nghiệp, là trung tâm, là nhân tố quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số” - ông nói.

Ông cho rằng, nâng cao năng suất không còn là một phong trào mang tính khẩu hiệu mà đã trở thành yêu cầu sống còn để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững.

“Nâng cao năng suất không còn là khẩu hiệu, mà là con đường duy nhất để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững. Công nhân là người trực tiếp vận hành, dễ phát hiện bất cập, những điểm yếu và đưa ra cải tiến quy trình nhanh nhất” - ông Sáng chia sẻ.

Điều khiến ông trăn trở nhất là làm sao để NLĐ không bị tụt lại trong quá trình chuyển đổi số. Bởi theo ông, công nhân hiện nay không chỉ làm việc bằng tay nghề mà còn phải có tư duy công nghệ.

“Họ là người biến các ý tưởng công nghệ trên giấy tờ thành sản phẩm thực tế, có giá trị cạnh tranh và thương mại cao” - ông nói.

Tại Yamaha Motor Việt Nam, việc đầu tư cho NLĐ được thực hiện khá bài bản. Theo ông Sáng, Ban Giám đốc công ty đặc biệt quan tâm tới đào tạo và phát triển kỹ năng nghề cho công nhân.

“Việc đầu tư có chiều sâu được thực hiện thông qua việc công ty thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động, tổ chức các cuộc thi kaizen cải tiến do Ban cải tiến nhà máy chủ trì và phát động dưới sự tham mưu của Ban chấp hành Công đoàn hằng tháng” - ông cho biết.

Không chỉ dừng ở các hoạt động thi đua, công đoàn còn đồng hành để tạo thêm cơ hội học tập cho NLĐ.

“Ban chấp hành Công đoàn luôn đồng hành và tham mưu các bộ phận tạo điều kiện để các công nhân có cơ hội tham gia các khóa học nâng cao tay nghề, nâng cao trình độ ngoại ngữ do công ty và công đoàn tổ chức”, ông Sáng nói.

NLĐ phải là lực lượng tiên phong làm chủ công nghệ

Nhìn rộng hơn ở góc độ thị trường lao động, ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm (nay thuộc Bộ Nội vụ) - cho rằng vai trò của công nhân lao động trong thời kỳ chuyển đổi số đang có sự thay đổi rất lớn.

Anh Phạm Nguyễn Hoàng Trung (phải ảnh) - Kỹ sư Tổ phó chuyên trách Sửa chữa cấu trúc và sơn tàu bay (SCCT & Painting) tại Công ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay (VAECO).   Ảnh: ĐỖ PHƯƠNG
Anh Phạm Nguyễn Hoàng Trung (phải ảnh) - Kỹ sư Tổ phó chuyên trách Sửa chữa cấu trúc và sơn tàu bay (SCCT & Painting) tại Công ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay (VAECO). Ảnh: ĐỖ PHƯƠNG

Theo ông Trung, trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, NLĐ không còn chỉ là lực lượng sản xuất trực tiếp mà đang trở thành hạt nhân thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp.

“Vai trò của công nhân lao động trong thời kỳ mới vừa là lực lượng sản xuất trực tiếp, nòng cốt; vừa là trung tâm và động lực cốt lõi của kỷ nguyên công nghệ và chuyển đổi số, là hạt nhân thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất hiện đại” - ông Trung nhận định.

Ông cho rằng, điểm khác biệt lớn nhất của công nhân hôm nay là họ đang dần chuyển từ lao động phổ thông sang lao động công nghệ.

“Họ không chỉ là người thực thi công việc, mà quan trọng hơn họ chuyển từ lao động phổ thông sang lao động làm chủ máy móc, công nghệ, họ luôn đưa ra các giải pháp công nghệ, quy trình số, phần mềm vào thực tiễn sản xuất - kinh doanh làm tối ưu hóa các quy trình kỹ thuật, phát hiện và đề xuất các giải pháp số hóa, cải tiến công nghệ, thiết bị” - ông nói.

Theo ông Trung, chính điều này quyết định trực tiếp tới chất lượng sản phẩm, dịch vụ cũng như sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

“Điều đó quyết định đến chất lượng sản phẩm - dịch vụ, tăng tính cạnh tranh và không ngừng nâng cao năng suất lao động” - ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên, để thích ứng với giai đoạn mới, NLĐ buộc phải thay đổi chính mình.

“Công nhân luôn ở vị thế chủ động là lực lượng tiên phong làm chủ công nghệ, chủ động cập nhật kỹ năng số, sử dụng thành thạo máy móc thông minh và tự động hóa, khả năng thích ứng linh hoạt cao” - ông Trung nói.

Không chỉ học nghề, NLĐ còn phải học cách chuyển đổi nghề nghiệp, thích nghi với những biến động liên tục của thị trường lao động hiện đại.

Theo ông Trung, muốn phát huy tốt hơn nữa vai trò của công nhân trong thời kỳ mới thì rất cần những chính sách hỗ trợ đào tạo kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng số và kỹ năng đổi mới sáng tạo.

Ứng dụng công nghệ số, nâng năng suất trong bảo dưỡng tàu bay

Trong một xưởng bảo dưỡng tàu bay, nơi ánh đèn trắng hắt lên lớp vỏ kim loại của những chiếc máy bay đang nằm bảo trì, anh Phạm Nguyễn Trung - kỹ sư Tổ phó chuyên trách sửa chữa cấu trúc và sơn tàu bay (SCCT & Painting) tại Công ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay (VAECO) - vẫn cặm cụi cùng đồng nghiệp kiểm tra từng chi tiết nhỏ.

Những năm gần đây, sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu đã tác động trực tiếp đến lĩnh vực bảo dưỡng tàu bay. Việc thiếu hụt vật tư, vật liệu đặc chủng khiến thời gian sửa chữa bị siết chặt, khối lượng công việc dồn dập hơn tại các xưởng kỹ thuật.

Trong bối cảnh đó, đội ngũ kỹ sư tại VAECO đã phải thay đổi cách làm việc để thích ứng.

“Thay vào đó, họ chủ động “đi trước một bước” bằng việc dự đoán sớm các hỏng hóc, tăng tốc kiểm tra, đặt vật tư từ sớm và xây dựng nhiều phương án dự phòng” - anh Trung chia sẻ.

Có thời điểm vật tư về chậm, cả đội phải tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có nhưng vẫn phải bảo đảm tiến độ sửa chữa.

“Khi vật tư về chậm, chúng tôi tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có, đồng thời cải tiến quy trình để rút ngắn thời gian sửa chữa, đảm bảo tiến độ tổng thể không bị ảnh hưởng” - anh nói.

Theo anh Trung, để nâng cao hiệu quả công việc, đội ngũ kỹ sư không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý và vận hành.

“Việc khai thác hiệu quả hệ thống AMOS, triển khai các sáng kiến cải tiến liên tục giúp tối ưu quy trình, giảm thời gian chờ và nâng cao năng suất lao động” - anh cho biết.

Với anh, mỗi thao tác kỹ thuật chính xác không chỉ liên quan đến chất lượng sửa chữa mà còn gắn trực tiếp với sự an toàn của hàng trăm hành khách.

“Trong ngành kỹ thuật hàng không, nâng cao năng suất không thể đánh đổi bằng chất lượng. Công nghệ rất quan trọng, nhưng yếu tố con người vẫn giữ vai trò then chốt” - anh khẳng định.

Câu chuyện của những công nhân trong Nhà máy Yamaha hay các kỹ sư bảo dưỡng tàu bay cho thấy một thực tế rõ ràng: trong thời kỳ mới, NLĐ không còn là mắt xích thụ động trong dây chuyền sản xuất. Họ đang trở thành lực lượng sáng tạo, làm chủ công nghệ và góp phần quyết định sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Xem bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục