Sửa luật để công nhân yên tâm sinh con

Muốn sinh thêm con, nhưng còn nhiều nỗi lo

Chị Nguyễn Thị Châm (công nhân may tại Bắc Giang) bày tỏ sự đồng tình với đề xuất kéo dài thời gian nghỉ thai sản từ 6 lên 7 tháng. Chị cho biết, khi sinh con thứ hai, chị nghỉ thai sản 6 tháng như quy định hiện hành.

“Cá nhân tôi muốn được nghỉ thêm 1 tháng để có điều kiện chăm sóc con tốt hơn. Khi đó, sẽ yên tâm hơn khi đi làm trở lại” - chị Châm bày tỏ.

Cùng là công nhân đang làm việc tại Khu công nghiệp Thạch Thất (Hà Nội), anh Nguyễn Lê Nam và chị Nguyễn Thị Mận làm đám cưới được gần 3 năm. Anh chị, người quê Nghệ An, người quê Thái Bình, gặp nhau khi làm công nhân, yêu nhau rồi nên duyên vợ chồng. Thu nhập của hai vợ chồng được gần 20 triệu đồng/tháng, kể cả tiền anh Nam tranh thủ chạy xe ôm công nghệ buổi tối, nhưng anh chị vẫn thuê một căn trọ nhỏ, chỉ đủ kê một chiếc giường và cái kệ bếp để nấu ăn. Anh chị chia sẻ muốn tiết kiệm tiền để chuẩn bị sinh con.

“Thực tế, thu nhập của chúng tôi cũng đủ điều kiện để xem xét mua nhà ở xã hội rồi. Nhưng nếu sau này vợ tôi sinh cháu thứ hai mà được ưu tiên hơn thì giấc mơ có nhà sẽ dễ thực hiện hơn” - anh Nam nói.

Chị Châm, anh Nam, chị Mận là những điển hình của hàng triệu công nhân hiện nay, đặc biệt là những người chuẩn bị lên kế hoạch sinh con thứ hai.

Tại dự thảo Luật Dân số, Bộ Y tế đánh giá: “Tiếp tục duy trì các quy định hiện hành, theo dự báo, kịch bản mức sinh tiếp tục giảm, đến năm 2039, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng, năm 2042 quy mô dân số trong độ tuổi lao động đạt đỉnh và sau năm 2054 dân số sẽ bắt đầu tăng trưởng âm. Lúc đó, hệ lụy của mức sinh thấp kéo dài sẽ dẫn đến thiếu hụt lực lượng lao động, suy giảm quy mô dân số”.

Tăng cường chính sách để công nhân sinh con

Cũng tại dự thảo này, Bộ Y tế đưa ra hai đề xuất quan trọng và đề nghị sửa các luật liên quan. Đó là “sửa đổi khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019; các trường hợp khác áp dụng theo quy định hiện hành để cho phép lao động nữ khi sinh con thứ hai được kéo dài thời gian nghỉ thai sản từ 6 tháng lên 7 tháng”. Đồng thời, bổ sung đối tượng này vào Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023 để cho phép phụ nữ sinh đủ 2 con ở các khu công nghiệp, khu chế xuất và các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo quy định của Chính phủ.

Hai đề xuất này được đánh giá là mang lại nhiều tác động tích cực. Bộ Y tế đánh giá: “Thực hiện chính sách sẽ khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, bảo đảm tỉ suất sinh thay thế trên phạm vi cả nước; có tác động kéo dài thời gian cơ cấu dân số vàng, tránh được già hóa dân số nhanh để có nguồn nhân lực phát triển đất nước bền vững; giúp tăng thu nhập bình quân đầu người.

Ổn định lực lượng lao động, quy mô dân số, tác động tích cực đến chất lượng nguồn nhân lực, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Kết quả này giúp tránh được những hệ lụy của cả hai trạng thái: quy mô dân số quá đông do mức sinh tăng trở lại hoặc quy mô dân số giảm, lực lượng lao động giảm nhanh nếu mức sinh giảm xuống dưới mức thay thế.

Người dân được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ phù hợp, sinh đủ 2 con. Qua đó, góp phần giảm chi phí sinh con, nuôi con, mang lại hạnh phúc gia đình”.

Trao đổi với Lao Động, ông Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty May xuất khẩu Bắc Giang (tỉnh Bắc Giang) - cho rằng, chính sách tăng thời gian nghỉ thai sản sẽ đảm bảo sức khỏe cho nữ lao động cũng như tạo điều kiện cho họ có nhiều thời gian hơn để chăm sóc con.

“Tôi nghĩ tăng thời gian nghỉ thai sản từ 6 tháng lên 7 tháng là rất tốt” - ông Hùng bày tỏ.

Đối với thắc mắc liệu tăng thời gian nghỉ thai sản có ảnh hưởng đến việc làm của người lao động cũng như tình hình sản xuất của doanh nghiệp, ông Hùng cho rằng, đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp may luôn cần lao động; việc công nhân nghỉ thai sản thêm thời gian ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến sản xuất.

“Tuy nhiên, nghỉ thêm 1 tháng thì người mẹ sẽ có nhiều thời gian và điều kiện chăm sóc con tốt hơn. Con cái là điều quan trọng nhất” - ông Hùng cho hay.

Số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, mỗi năm có khoảng 6.500 phụ nữ sinh con thứ hai, mỗi tháng được hưởng trợ cấp thai sản với mức bình quân là 7,7 triệu đồng/tháng. Nếu tăng từ 6 tháng lên 7 tháng thì dự kiến ngân sách Nhà nước bảo đảm chi trả khoảng 50,3 tỉ đồng/năm.

Đồng tình với các chính sách hỗ trợ phụ nữ sinh con thứ hai, ĐBQH Lã Thanh Tân (Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng) cho biết, Việt Nam đã và đang phải đối mặt với vấn đề già hóa dân số và dân số già.

Theo ĐBQH Lã Thanh Tân, kết hôn muộn dần dẫn đến sinh con muộn, đẩy nhanh tốc độ già hóa dân số, gây thiếu hụt nguồn nhân lực trẻ, lực lượng và năng suất lao động giảm sút, tạo áp lực cho an sinh xã hội ngày càng lớn. Chính phủ đã có Quyết định số 588 phê duyệt chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030. Tuy nhiên, các chương trình, chính sách còn chung chung, ở dạng thí điểm hoặc chưa được triển khai quyết liệt, còn dừng lại ở các hoạt động truyền thông, chú trọng vào việc sinh con, hiệu quả còn rất khiêm tốn.

“Tôi mong có những ưu tiên cho tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thực tế phổ biến nhất hiện nay mà các cặp vợ chồng trẻ đang gặp phải. Cùng với đó, nghiên cứu sửa đổi Luật Dân số, thể chế hóa quan điểm của Đảng về vấn đề dân số” - ĐBQH Lã Thanh Tân nhận định.

Đọc bản gốc tại đây