Công nhân phản ứng việc trích 1,7 tấn cà phê đóng BHXH
Gia Lai - Việc công nhân phải trích 1,7 tấn cà phê mỗi năm để đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) đang gây ra phản ứng tại các công ty, nông trường.
Trích 1,7 tấn cà phê để đóng BHXH
Các nông trường cà phê như Ia Sao 1, Ia Sao 2, Công ty 706 (thuộc Tổng Công ty Cà phê Việt Nam) sở hữu hàng nghìn hecta trải dài khắp các huyện Ia Grai, Đak Đoa, Chư Păh, tỉnh Gia Lai.
Suốt thời gian dài, giá cà phê giảm khiến đời sống hàng nghìn công nhân gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, 2 - 3 năm gần đây, giá cà phê bất ngờ tăng mạnh, có thời điểm dao động từ 23.000 - 29.000 đồng/kg tươi, giúp nhiều công nhân cải thiện thu nhập từ việc giao khoán sản xuất.
Từ năm 2023, lãnh đạo Công ty Cà phê Ia Sao 1 và 706 yêu cầu người lao động trích 1,7 tấn cà phê/năm/người để đóng BHXH. Ngoài ra, tùy theo bậc lương, công nhân còn phải nộp thêm từ 5 - 10 triệu đồng/người.
Bà T (trú xã Ya Yok, huyện Ia Grai) bức xúc: “Mọi năm, vợ chồng tôi đóng BHXH bậc 5, bậc 6 khoảng 25 - 28 triệu đồng/người. Nay công ty thu 1,7 tấn cà phê theo giá thị trường đã là 43 triệu đồng, cộng thêm khoản tiền nộp trực tiếp thì doanh nghiệp thu BHXH vượt định mức”.
Tương tự, anh D (trú xã Ia Sao, huyện Ia Grai) cho biết: “Những năm trước, tôi đóng BHXH khoảng 15-18 triệu đồng/năm. Nay công ty trích 1,7 tấn cà phê cùng 5 triệu đồng, tính ra số tiền gấp đôi. Điều này làm ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của tôi và nhiều người lao động khác”.
Chủ trương của Tổng Công ty Cà phê Việt Nam
Ông Trịnh Xuân Bảy - Giám đốc Công ty Ia Sao 1 - cho biết, việc đóng bảo hiểm xã hội bằng cà phê là chủ trương của Tổng Công ty Cà phê Việt Nam đã được họp bàn và trao đổi thống nhất với người lao động. Chủ trương này áp dụng trong chu kỳ 5 năm (2023 - 2027).
Theo ông Bảy, trước đây giá cà phê xuống thấp, chỉ 5.000 - 10.000 đồng/kg tươi, khiến nhiều công nhân nợ khoản đóng BHXH, thậm chí bỏ vườn khoán. Khi đó, các công ty cà phê phải tự bỏ tiền đóng BHXH cho công nhân và hỗ trợ chi phí vật tư, phân bón, nước sạch.
Tổng Công ty Cà phê Việt Nam sau đó chấp thuận phương án quy đổi BHXH bằng sản lượng cà phê.
Cụ thể, sau mỗi vụ thu hoạch, công ty sẽ trích 1,7 tấn cà phê tươi/người để đóng bảo hiểm. Nếu giá cà phê tăng cao, phần chênh lệch sẽ được tính vào doanh thu doanh nghiệp.
Ông Bảy cho rằng khi giá cà phê thấp, người lao động không có ý kiến về phương án này. Tuy nhiên, khi giá tăng mạnh, một số công nhân mới phản ứng.
"Qua khảo sát, nhiều công nhân vẫn phấn khởi vì giá cà phê cao giúp họ có lợi nhuận 200 - 250 triệu đồng/năm, dù đã trừ chi phí phân bón, đất đai, nước sạch, BHXH…", ông Bảy nói.
Trước phản ánh của người lao động, đại diện Công ty Ia Sao 1 và Công ty 706 cho biết sẽ ghi nhận ý kiến, trao đổi lại với Tổng Công ty Cà phê Việt Nam để đề xuất điều chỉnh phù hợp.
Đại diện Bảo hiểm xã hội tỉnh Gia Lai cho biết, cơ quan bảo hiểm chỉ thu BHXH bằng tiền từ doanh nghiệp. Việc thu BHXH giữa doanh nghiệp và người lao động là thỏa thuận riêng, cần đảm bảo hài hòa lợi ích đôi bên.
