Lao động lao đao vì trợ cấp thất nghiệp quá thấp

Tiêu hết trợ cấp thất nghiệp trong 1 tuần

Anh Vũ Đức Long từng là công nhân một công ty sản xuất pin ở xã Nam Phù (Hà Nội). Vợ anh Long cũng từng là công nhân may ở phường Hà Đông, từ khi sinh con, chị ở nhà vừa trông con vừa mở hàng bán tạp hóa, dưa cà cho xóm trọ nơi 2 vợ chồng thuê nhà.

Vợ chồng anh Long hiện thuê nhà tại phường Thanh Liệt (Hà Nội). Dù mới có con đầu lòng, nhưng con hay ốm đau, thu nhập lại eo hẹp nên cuộc sống gia đình rất chật vật.

Tháng 6.2025, anh Long mất việc do nhà máy cắt giảm nhân sự của 1 chuyền sản xuất vì đầu ra kém. Con nhỏ đau yếu, anh Long quyết định làm hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ vợ chăm sóc con và tranh thủ chạy xe ôm vào buổi tối để có thêm thu nhập trước khi tìm công việc mới.

Tháng 8.2025, anh Long nhận trợ cấp thất nghiệp tháng đầu tiên, được 3,6 triệu đồng. Chỉ đúng 1 tuần sau khi nhận trợ cấp, anh Long đã tiêu hết số tiền này.

“Nhận trợ cấp xong, tôi đưa vợ 3 triệu đồng để chi tiêu, sinh hoạt, tôi giữ 600.000 đồng đổ xăng xe, tiêu pha khi cần thiết. Được vài ngày sau, con tôi ốm, sốt cao hơn 40 độ, chúng tôi vội đưa con nhập viện cấp cứu. Cháu nằm viện 6 ngày. Khi con về, số tiền trợ cấp mới nhận cũng hết sạch, thậm chí vợ tôi còn tiêu thêm gần 1 triệu đồng từ tiền bán hàng”, anh Long rầu rĩ nói.

Sống tằn tiện, co kéo đủ đường để cùng vợ chăm con thêm vài tháng, đầu tháng 11.2025, anh Long xin làm công nhân cho một công ty chuyên chế tác hàng thủ công mỹ nghệ ở xã Thanh Trì vì “không sống nổi với trợ cấp 3,6 triệu đồng/tháng”.

Chị Lê Thị Mây là nhân viên công ty chuyên cung ứng nguyên phụ liệu may mặc ở phường Việt Hưng (Hà Nội). Mất việc tháng 7.2025, chị Mây lập tức làm thủ tục nhận bảo hiểm thất nghiệp trong khi chờ tìm công việc mới.

Phải thuê nhà ở thành phố, tổng thu nhập 2 vợ chồng được khoảng 17 triệu đồng/tháng, có 2 con đang học tiểu học - đây là những lý do khiến chị Mây không dám chần chừ làm thủ tục nhận hỗ trợ.

Khi đi làm, tổng thu nhập của chị Mây được khoảng 8,5 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm mức 6,5 triệu đồng/tháng, khi nhận trợ cấp thất nghiệp, chị thực nhận 3,9 triệu đồng/tháng.

“Mất việc, điều khiến tôi sợ nhất là tiền nhà và tiền học của 2 con. Ăn uống thì không quá quan trọng, thậm chí ăn qua loa cũng được, nhưng những khoản kia không thể chậm trễ”, chị Mây chia sẻ.

Theo chị Mây, với tổng thu nhập khi chưa mất việc khoảng 17 triệu đồng/tháng, gia đình chị thuê nhà trọ hết 5 triệu đồng/tháng; các khoản tiền học của 2 con khoảng 4,5 triệu đồng/tháng; số tiền còn lại hơn 7 triệu đồng, chị phải căn cơ để đủ tiền ăn, điện nước, phát sinh… Từ khi chị Mây mất việc, tổng thu nhập còn chưa đến 15 triệu đồng/tháng, cả nhà ăn uống kham khổ hơn, chi tiêu càng tằn tiện hơn.

“Vừa rồi, rau xanh tăng giá mạnh sau mưa lũ, mỗi lần đi chợ tôi phát khóc vì không biết cân đối, mua bán sao cho hợp lý. Dù nhận trợ cấp thất nghiệp, tôi vẫn tranh thủ đi dọn nhà thuê cho những người có nhu cầu gần nơi thuê trọ, thậm chí nhận mang quần áo về nhặt chỉ lấy công với giá 5.000 đồng/chiếc. Tuy nhiên, cuộc sống tại thành phố quá đắt đỏ nên mọi thứ vẫn rất căng thẳng. Tôi chỉ mong tiền trợ cấp khi công nhân, lao động mất việc tăng thêm để chúng tôi không rơi vào bí bách khi vừa chán nản vì mất việc, vừa rối bời vì khó sống với tiền trợ cấp không gánh lại chi phí đời sống hiện nay”, chị Mây nói.

Mức sống tối thiểu tăng, trợ cấp thất nghiệp không tăng

Dữ liệu từ Hội đồng Tiền lương Quốc gia cho thấy, mức sống tối thiểu tăng 25-30% trong 5 năm qua nhưng trợ cấp thất nghiệp không tăng.

Về cơ bản, đa số lao động, đặc biệt là công nhân, chỉ đóng bảo hiểm thất nghiệp với số tiền 4-5 triệu đồng/tháng. Khi thất nghiệp, số tiền trợ cấp thất nghiệp thực nhận của họ chỉ khoảng trên dưới 3 triệu đồng/tháng trợ cấp thất nghiệp.

Ông Trần Tuấn Tú - Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) - thừa nhận, "Mức trợ cấp hiện nay không đủ đảm bảo cuộc sống tối thiểu cho cả gia đình người lao động khi mất việc".

Bà Nguyễn Thị Lan Hương - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động xã hội - nhận định, BHTN chỉ ở mức 3 - 4 triệu đồng/tháng là quá thấp so với mặt bằng giá cả hiện nay, đặc biệt là điều kiện sinh hoạt ở các thành phố lớn.

Nếu nói BHTN là “bệ đỡ” khi lao động sa cơ, thì trên thực tế, bệ đỡ này chưa vững vàng bởi con số thực nhận BHTN quá thấp, nếu lao động thêm gánh nặng nuôi con, thuê nhà thì số tiền chẳng thấm vào đâu.

Xem bản gốc tại đây