Quy định mức lương tối thiểu đủ sống để khuyến khích lập gia đình, sinh con

22,2% người độc thân không có ý định sinh con

Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhung, đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, kết quả khảo sát trực tuyến với gần 257.000 người từ 18 đến 60 tuổi ở tất cả các tỉnh, thành trên cả nước vào tháng 8 năm 2024, cho thấy xu hướng độc thân hoặc không lập gia đình và không mong muốn sinh con ngày càng trở nên phổ biến đối với người trẻ, đặc biệt là tại các khu vực đô thị.

Theo nghiên cứu này, có 63,7% số người được khảo sát cho biết có ý định lập gia đình và sinh con trong tương lai, 9,2% không muốn lập gia đình nhưng muốn có con, 4,9% có ý định lập gia đình nhưng không muốn có con. Đặc biệt, có tới 22,2% số người độc thân trả lời không có ý định lập gia đình và không mong muốn sinh con.

Xu hướng này có sự khác biệt rõ ràng giữa vùng nông thôn - đô thị và giữa các nhóm học vấn. Những người có học vấn càng cao và ở vùng đô thị có xu hướng độc thân, và không có ý định sinh con cao hơn nhóm người có học vấn thấp và ở vùng nông thôn.

Bà Nhung cho biết, có 4 yếu tố ảnh hưởng chính đến quyết định lập gia đình. Trong đó, đứng đầu là thu nhập từ việc làm, kế tiếp là điều kiện làm việc, điều kiện nhà ở, và tình trạng sức khỏe.

“Độ tuổi từ 40 tuổi trở xuống, đặc biệt là từ 30 tuổi trở xuống thì việc làm và thu nhập, những kỳ vọng trong công việc, sự an cư được quan tâm hơn so với các mục đích khác (kể cả việc kết hôn, sinh con)”, bà Nhung nhận xét.

Nghiên cứu này cũng phù hợp với ý kiến của đại diện Tổng LĐLĐ Việt Nam đưa ra tại phiên thứ nhất của cuộc họp Hội đồng Tiền lương Quốc gia ngày 26.6. Từ khảo sát với gần 3.000 người lao động ở 10 tỉnh, thành phố được thực hiện trong tháng 3 - 4.2025, Tổng LĐLĐVN cho biết, có tới 72,6% tổng số người chưa lập gia đình cho biết tiền lương là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến quyết định lập gia đình của họ.

Người lao động cảm thấy mức thu nhập hiện tại không đủ để đảm bảo cuộc sống ổn định khi bắt đầu lập gia đình, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và nuôi dưỡng con cái ngày càng tăng. Mức lương không chỉ ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu hàng ngày mà còn tác động đến việc mua nhà, tiết kiệm cho tương lai và đảm bảo các nhu cầu cơ bản cho một gia đình mới.

Quy định mức lương tối thiểu đủ sống cho gia đình 4 người

Từ phân tích kết quả khảo sát, nhóm nghiên cứu của Viện Khoa học xã hội Vùng Nam Bộ kiến nghị Nhà nước cần có chính sách để tăng cường trách nhiệm xã hội đối với người độc thân - không muốn kết hôn và không có ý định sinh con.

Đồng thời, khuyến khích kết hôn sớm bằng các giải pháp cụ thể như miễn thuế thu nhập cá nhân, bên cạnh việc giảm trừ gia cảnh đối với các cặp vợ chồng hoặc cá nhân đang nuôi đủ 2 con (dưới 5 tuổi) hoặc sinh đủ 2 con trong vòng 5 năm áp dụng cho tất cả các đối tượng; Được vay ngân hàng không lãi suất để mua nhà đối với cặp vợ chồng hoặc cá nhân đang nuôi đủ 2 con (dưới 5 tuổi) hoặc sinh đủ 2 con trong vòng 5 năm.

Cần quy định thời gian làm việc của người lao động (8 giờ lao động/ngày, 40 giờ/tuần), tạo điều kiện làm việc từ xa, dựa vào sản phẩm được hoàn thành để họ có thời gian tìm bạn đời, chăm sóc con cái, gia đình và nâng cao chất lượng sinh hoạt của gia đình và cá nhân, sở thích riêng tư.

“Cần quy định mức lương tối thiểu đủ sống cho gia đình 4 người, chuyển quy định mức lương tối thiếu sang quy định mức lương đủ sống tối thiểu cho gia đình 4 người. Có nghĩa là 2 người đi làm có đủ thu nhập để 2 con được nuôi dạy và học hành tốt, cho tất cả các nhóm cư dân. Chính sách thăng tiến ở doanh nghiệp phải tính đến tiêu chí khuyến khích việc lập gia đình và sinh con, không tạo ra xung đột giữa công việc với gia đình và khi có con cái. Đồng thời, cần chính thức hóa trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp với việc phải tính đến chăm sóc đời sống tinh thần của nhân viên, đào tạo kỹ năng làm cha mẹ tích cực trong môi trường doanh nghiệp, khu công nghiệp”, Tiến sĩ Nhung nhấn mạnh.

Xem bản gốc tại đây