Bà Sáu Chiến và hành trình trọn đời vì ngành y

Giữa những ngày cả nước hướng tới Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975-30.4.2025), chúng tôi đến thăm Thầy thuốc Nhân dân, PGS.TS Trần Thị Trung Chiến - nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế.

Nhiều người biết đến bà từng là nữ Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên, nhưng ít ai biết, trước đó bà đã có hàng chục năm gắn bó với công tác y tế ở chiến trường miền Nam, trải qua bao gian khổ chăm sóc thương bệnh binh, dân thường, xây dựng hệ thống y tế sau ngày đất nước thống nhất.

Thân quen với tên gọi bà “Sáu Chiến”, nhiều người không quên hình ảnh người phụ nữ nhỏ bé nhưng kiên cường giữa cuộc chiến chống đại dịch SARS năm 2003 tại Việt Nam - một trong những thời khắc căng thẳng của ngành Y tế nước nhà.

Bà chia sẻ lại với chúng tôi ký ức về hành trình chống đại dịch SARS. Cuối tháng 2.2003, một bệnh nhân nước ngoài nhập viện ở Hà Nội với triệu chứng sốt, ho, khó thở. Sau đó, nhiều y bác sĩ cũng mắc triệu chứng tương tự. Virus SARS chính thức xuất hiện tại Việt Nam.

Khi ấy, bà Chiến đang công tác tại miền Nam. Ngay sau cuộc gọi từ bác sĩ Carlo Urbani của WHO về một loại virus chưa xác định, bà lập tức hành động. “Tình hình sắp nguy cấp rồi, tôi không sợ và sẵn sàng chịu trách nhiệm”, bà kể lại một tình tiết trong một cuộc họp với ngành y tế lúc bấy giờ.

Và tại thời điểm đó, Ban đặc nhiệm phòng chống dịch khẩn cấp đã được thành lập. Ngay lập tức, công tác khoanh vùng, cách ly, theo dõi các tiếp xúc của bệnh nhân được triển khai. Bộ Y tế phối hợp với các bộ, ngành xây dựng bệnh viện dã chiến, điều trực thăng vận chuyển thiết bị và nhân lực.

Những ngày chống dịch là chuỗi căng thẳng không ngơi nghỉ. Bà Chiến đến tận bệnh viện, thăm hỏi, động viên y bác sĩ, chia vui khi có bệnh nhân đầu tiên được xuất viện. Khi bị can ngăn, bà khẳng định: “Tôi đến đó để tuyên bố với cả thế giới rằng Việt Nam đã điều trị thành công cho người nhiễm SARS".

Sau khi dịch bệnh được khống chế, bà Chiến đã được mời sang Mỹ dự hội nghị để chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam về chống dịch SARS.

Sau khi nghỉ hưu, PGS.TS Trần Thị Trung Chiến góp phần thành lập Câu lạc bộ Truyền thống Ban Dân y miền Nam - nơi kết nối các thế hệ y bác sĩ từng gắn bó thời chiến.
Hàng năm, dịp đại lễ 30.4 trở thành thời khắc đặc biệt để các cán bộ y tế cũ - dù còn công tác hay đã nghỉ hưu cùng tụ họp, ôn lại ký ức một thời “vào sinh ra tử”, tiếp thêm động lực cho lớp trẻ, gắn kết những người đi trước.

Từ ý tưởng tri ân và giáo dục truyền thống, bà cùng cộng sự tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm ngành y tế miền Nam tại Khu di tích Ban Dân y Trung ương Cục miền Nam. Gần 1.000 người tham dự lễ khánh thành 9 bức tượng: Bác Hồ cùng 8 danh y tiêu biểu như Hải Thượng Lãn Ông, Tuệ Tĩnh, bác sĩ Yersin, GS Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Văn Hưởng, Nguyễn Văn Thủ, Trương Công Trung, Dương Quỳnh Hoa… Mỗi người là một biểu tượng sống động về tinh thần vượt khó, cống hiến cho sức khỏe nhân dân.

“Trong tâm, tôi vẫn mong muốn thế hệ ngành y tương lai phải cố gắng phấn đấu, chịu trách nhiệm về bản thân cũng như công việc. Trong bối cảnh kinh tế thị trường, nếu không khéo, người thầy thuốc có thể chạy theo lợi ích cá nhân mà quên đi trách nhiệm, y đức. Việc đặt cái tâm vào công việc là rất quan trọng để vượt qua những thách thức này và trở thành một người thầy thuốc đáng giá, được xã hội trân trọng, như lời Bác Hồ dạy "thầy thuốc như mẹ hiền". Đồng thời, phải tiếp tục học tập, không chủ quan với những gì đã có. Mặc dù thế hệ trẻ hiện nay rất thông minh và giỏi, nhưng cần phải không ngừng học hỏi, tiếp thu khoa học thế giới, khai thác và sáng tạo tại Việt Nam. Người bệnh chính là cơ sở để phát triển khoa học y học”, PGS.TS Trần Thị Trung Chiến chia sẻ.

Đọc bản gốc tại đây