Than tiêu thụ cho nhiệt điện giảm mạnh

Tiêu thụ chậm, tồn than lớn

Năm 2025, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) đối mặt với khó khăn do sản phẩm than tiêu thụ chậm, giảm nhiều so với kế hoạch đã cân đối (giảm 6 triệu tấn).

Mặc dù đã rất tích cực, chủ động tìm kiếm và mở rộng thị trường, đẩy mạnh tiêu thụ than cho các khách hàng song than chất lượng cao xuất khẩu giảm trên 1,1 triệu tấn; than tiêu thụ cho các nhà máy nhiệt điện – nhóm khách hàng lớn nhất – giảm trên 5,4 triệu tấn so với kế hoạch.

Có những thời điểm, lượng than tồn kho của toàn tập đoàn lên trên 12 triệu tấn. Đây là mức tồn kho lớn nhất kể từ năm 2020, tạo áp lực không nhỏ lên dòng tiền, chi phí bảo quản và điều hành sản xuất.

Nguyên nhân chính được TKV chỉ ra là do các nhà máy nhiệt điện giảm mạnh nhu cầu nhập than. Năm 2025, lượng mưa lớn kéo dài khiến hồ thủy điện ở nhiều khu vực đầy nước, công suất phát điện từ thủy điện tăng cao, kéo theo sự suy giảm vai trò huy động của nhiệt điện than trong cơ cấu nguồn điện quốc gia. Khi thủy điện “lên ngôi”, nhu cầu than cho phát điện lập tức chững lại.

Dự kiến cả năm 2025, than nguyên khai sản xuất 38,4 triệu tấn, bằng 100,9% kế hoạch năm; than tiêu thụ 44 triệu tấn, bằng 88% kế hoạch năm, trong đó than cấp cho sản xuất điện dự kiến thực hiện 36,76 triệu tấn, bằng 87,5% kế hoạch năm và bằng 92% thực hiện năm 2024.

Tác động của việc tiêu thụ than chậm thể hiện rõ trên báo cáo tài chính của nhiều công ty than thành viên. Không ít công ty thành viên của TKV ghi nhận doanh thu và lợi nhuận giảm sâu so với cùng kỳ.

Giữ nhịp sản xuất, ổn định thu nhập

Trái với bức tranh tiêu thụ ảm đạm, hoạt động sản xuất than của TKV và các đơn vị thành viên trong năm 2025 vẫn đạt kết quả tích cực. Dự kiến cả năm, than nguyên khai sản xuất đạt 38,4 triệu tấn, bằng 100,9% kế hoạch năm.

Nhiều đơn vị tiêu biểu tiếp tục vượt khó thành công. Than Hà Tu sản xuất khoảng 2,5 triệu tấn than, đảm bảo việc làm và thu nhập bình quân cho người lao động ở mức 14,3 triệu đồng/người/tháng. Mỏ than Núi Béo chính thức đạt công suất thiết kế 2 triệu tấn/năm sau gần 14 năm đầu tư xây dựng – một dấu mốc quan trọng trong chiến lược phát triển mỏ hầm lò của TKV.

Than Cao Sơn năm 2025 sản xuất hơn 4,2 triệu tấn than, than tiêu thụ đạt trên 4,1 triệu tấn, lợi nhuận vượt kế hoạch điều chỉnh, tiền lương bình quân người lao động đạt khoảng 14,5 triệu đồng/người/tháng.

Điểm sáng đáng chú ý trong bức tranh toàn ngành là đời sống và thu nhập của người lao động vẫn được giữ ổn định, thậm chí cao hơn kế hoạch. Dự kiến năm 2025, doanh thu toàn TKV đạt khoảng 161.035 tỉ đồng (bằng 93,2% kế hoạch), nhưng lợi nhuận toàn tập đoàn đạt tới 6.980 tỉ đồng, bằng 205% kế hoạch; nộp ngân sách Nhà nước dự kiến đạt 25,5 nghìn tỉ đồng, bằng 102,0% kế hoạch.

Tiền lương bình quân toàn tập đoàn ước đạt 19,5 triệu đồng/người/tháng; riêng khối sản xuất than đạt khoảng 20,2 triệu đồng/người/tháng, đều vượt kế hoạch đề ra.

Đây là kết quả của việc TKV chủ động điều hành, tiết giảm chi phí, tái cơ cấu sản xuất, đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa và chuyển đổi số trong quản lý – điều hành.

Năm 2026, TKV đặt mục tiêu khai thác khoảng 36,845 triệu tấn than nguyên khai; tiêu thụ 50 triệu tấn, trong đó than cấp cho sản xuất điện khoảng 42 triệu tấn; nhập khẩu dự kiến khoảng 11 triệu tấn để đấu trộn, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của các nhà máy nhiệt điện.

Đọc bản gốc tại đây