Nghịch lý cắt giảm nhân sự: Tinh gọn nhưng không tăng lợi nhuận

Báo cáo “Tái thiết hệ điều hành tổ chức” mới ban hành của Công ty Anphabe cho thấy, hiện tồn tại nghịch lý hiệu suất khi tinh gọn không đi đôi với hiệu quả.

Theo đó, trên thực tế doanh nghiệp thường kỳ vọng cắt giảm nhân sự/tinh gọn sẽ tạo ra một đường thẳng đi lên về lợi nhuận. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đang rơi vào "vòng xoáy suy giảm" khi cắt giảm vượt ngưỡng chịu tải của hệ thống vì càng cố gắng cắt giảm để tăng biên lợi nhuận, chi phí ẩn và rủi ro vận hành lại càng phình to. Khảo sát của Anphabe tại Việt Nam vào cuối năm 2025 cho thấy, chỉ 31% doanh nghiệp cho biết các nỗ lực tinh gọn hiện tại đáp ứng được kỳ vọng.

Theo báo cáo, hiện đang xuất hiện tình trạng khủng hoảng năng suất và tâm lý gánh nặng của người ở lại sau tinh gọn. Quá trình tinh gọn, khi đội ngũ nhân lực trở nên "mỏng, gọn" hơn, các vai trò và chức năng được dung hợp, 66% nhân sự đang phải gánh vác thêm khối lượng công việc và 78% có thêm trách nhiệm mới.

Sau tinh gọn, khối lượng công việc của nhân sự còn lại có thể tăng trung bình 25-30% khiến nhiều nhân viên cảm thấy căng thẳng và áp lực hơn. Công ty Anphabe cảnh báo hệ quả đáng lo ngại hơn là khi nhân viên phải vận dụng các kỹ năng mới hoặc trái ngược nhau mà không được đào tạo tương ứng khiến họ cảm thấy bị “vắt kiệt”. Khi đó, nỗ lực khiến tổ chức trở nên gọn hơn nhưng lại tạo ra hiệu ứng công ty/doanh nghiệp chỉ còn bộ khung mà thiếu đi sức sống và sự sáng tạo. Nhân viên không làm việc "thông minh hơn", họ chỉ đang "ôm" việc của những đồng nghiệp đã nghỉ.

Báo cáo còn cho thấy, trong bối cảnh “bình năng lượng” của tổ chức cạn kiệt, có tới 63% nhân viên cũng cảm thấy kiệt sức thường xuyên; 49% luôn trong trạng thái áp lực phải luôn sẵn sàng kết nối.

Đáng chú ý, báo cáo chỉ ra nhiều nỗ lực tinh gọn đang chủ yếu tập trung vào quản lý cấp trung (42%) và các tiêu chí để cắt giảm chỉ xoay quanh hiệu suất và độ thừa vị trí trước đó thay vì khả năng thích ứng. Nghĩa là, doanh nghiệp đang tối ưu cấu trúc nhưng chưa tối ưu năng lượng tổ chức.

Xem bản gốc tại đây