Xây dựng văn hóa an toàn từ thay đổi nhận thức

Thay đổi về nhận thức

Đề án “Công đoàn thúc đẩy xây dựng văn hóa an toàn lao động tại nơi làm việc giai đoạn 2025 - 2030” được Ban Thường vụ Tổng LĐLĐVN hướng dẫn triển khai một cách cụ thể. Một trong số đó là nhận thức chung về văn hóa an toàn lao động.

Trong tình hình hiện nay, khái niệm về Văn hóa an toàn lao động cần hiểu đó là hệ thống các giá trị, niềm tin, chuẩn mực, quy tắc ứng xử và cách thức làm việc được người sử dụng lao động, người quản lý và NLĐ cùng chia sẻ, thực hành, duy trì hằng ngày nhằm bảo đảm an toàn, sức khỏe, phòng ngừa tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN).

Văn hóa an toàn lao động tại nơi làm việc được thể hiện qua việc tổ chức công việc khoa học, tuân thủ kỷ luật lao động, chủ động làm đúng, nhận diện và báo cáo nguy cơ, hỗ trợ đồng nghiệp, tham gia cải tiến điều kiện làm việc, kể cả khi không có sự giám sát.

Đặc biệt, xây dựng Văn hóa an toàn lao động là quá trình chuyển đổi từ việc chủ yếu kiểm soát, xử lý cái làm sai sang xây dựng hệ thống hỗ trợ NLĐ thực hiện đúng, duy trì thực hành đúng và chủ động tham gia cải tiến an toàn trong công việc hằng ngày.

Lợi ích của việc xây dựng được Văn hóa an toàn lao động không chỉ góp phần giảm nguy cơ TNLĐ, BNN, sự cố và gián đoạn sản xuất; giảm chi phí và tổn thất cho doanh nghiệp, NLĐ mà còn tạo môi trường làm việc an toàn, lành mạnh; củng cố lòng tin, động lực làm việc và sự gắn bó của NLĐ.

Bên cạnh đó, Văn hóa an toàn lao động sẽ nâng cao kỷ luật vận hành, chất lượng công việc, năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn lực; đưa ATVSLĐ trở thành bộ phận không tách rời của quá trình sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp…

4 cấp độ chuyển đổi tại doanh nghiệp

Theo hướng dẫn của Ban Thường vụ Tổng LĐLĐVN, để triển khai Đề án “Công đoàn thúc đẩy xây dựng văn hóa an toàn lao động tại nơi làm việc giai đoạn 2025 - 2030”, tổ chức Công đoàn đóng vai trò tạo điều kiện, huy động, kết nối, hỗ trợ, giám sát và lan tỏa để doanh nghiệp cùng NLĐ chủ động nâng cao văn hóa an toàn, không làm thay trách nhiệm quản lý an toàn, vệ sinh lao động của người sử dụng lao động.

Văn hóa an toàn lao động được phân định qua 4 cấp độ phát triển cụ thể. Cấp độ 1 (Hình thức, phản ứng): Công tác an toàn, vệ sinh lao động chỉ được quan tâm sau khi xảy ra sự cố hoặc khi có đoàn kiểm tra. Tiêu chuẩn chưa đầy đủ, NLĐ làm việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, bản năng cá nhân; dữ liệu tập trung thống kê hậu quả và xử lý sự vụ. Cấp độ 2 (Tuân thủ, giám sát): Doanh nghiệp đã ban hành nội quy, quy trình và tiêu chuẩn vận hành. Người lao động thực hiện đúng chủ yếu do có sự giám sát, kiểm tra. Trọng tâm quản trị vẫn là phát hiện, xử lý vi phạm và có nguy cơ giảm sút tuân thủ khi thiếu vắng kiểm tra. Cấp độ 3 (Chủ động): NLĐ tự giác làm đúng ngay cả khi không có người giám sát; an toàn trở thành thói quen và trách nhiệm cá nhân. Cán bộ quản lý tăng cường hiện diện tại hiện trường để hỗ trợ, củng cố hành vi đúng; quản trị chuyển trọng tâm sang đo lường cái làm đúng. Cấp độ 4 (Liên kết, lan tỏa): An toàn lao động trở thành trách nhiệm chung và là phương thức vận hành hằng ngày. Đồng nghiệp chủ động hỗ trợ, nhắc nhở nhau; các tổ nhóm cùng phân tích dữ liệu, nhận diện xu hướng, cảnh báo sớm và nhân rộng các điển hình thực hành tốt.

Khung 4 cấp độ này đóng vai trò tham khảo để đánh giá hiện trạng ban đầu, xác định mục tiêu chuyển đổi và theo dõi biến chuyển sau mỗi chu kỳ; không thay thế hoạt động thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật.

Xem bản gốc tại đây