Những công việc nhỏ mở cánh cửa tự chủ cho người tự kỷ

Tại một góc quán nhỏ trên phố Thái Hà, những nhân viên VAPs đều đặn làm việc mỗi ngày. Người đứng quầy, người chuẩn bị đồ ăn, người sắp xếp sách, có người chờ khách gọi món. Những thao tác quen thuộc ấy là cả một quá trình rèn luyện với mỗi người.

Đây là nơi làm việc của các nhân viên tại Vietnam's Autism Projects (VAPs), dự án do anh Nguyễn Đức Trung sáng lập, dành cho người tự kỷ, Asperger và người có ADHD.

Không gian 7 tầng được bố trí thành nhiều khu vực như siêu thị, tiệm bánh, cà phê, nhà hàng, hiệu sách cùng các khu vực làm việc khác. Mỗi nơi mang đến những nhiệm vụ riêng, từ bán hàng, phục vụ đến sắp xếp và tư vấn.

Công việc được chia thành từng bước để nhân viên dễ làm quen. Anh Trung trực tiếp hướng dẫn 1:1, từ cách đón khách, phục vụ, tư vấn đến thanh toán. Qua quá trình thực hành và lặp lại mỗi ngày, từng người dần có thể tự thực hiện phần việc của mình.

Không phải ai cũng có thể làm mọi việc ngay từ đầu. Có người cần thời gian để ghi nhớ giá sản phẩm, có người phải làm quen từng thao tác. Những lần lặp lại mỗi ngày dần giúp các bạn hình thành kỹ năng và quen với nhịp làm việc.

Trao đổi với Lao Động, Ngô Hoàng Lâm (21 tuổi) - nhân viên tại VAPs - cho biết đã gắn bó với VAPs gần 3 năm. Từ siêu thị, nhà hàng đến hiệu sách, mỗi lần chuyển vị trí lại là một lần Lâm học thêm những nhiệm vụ mới.

“Việc tự làm ra thu nhập khiến mình rất vui. Mình cảm thấy bản thân đã tiến bộ và trưởng thành hơn rất nhiều so với trước đây”, Lâm chia sẻ.

Những ngày đầu không dễ dàng, Lâm từng gặp nhiều khó khăn khi bắt đầu. Nhưng với sự hướng dẫn từng bước của anh Trung, những thao tác mới dần trở nên quen thuộc, giúp Lâm tự tin hơn trong công việc.

Với anh Lê Xuân Tùng (32 tuổi) - nhân viên tại VAPs - khó khăn ban đầu nằm ở việc bán hàng và ghi nhớ giá sản phẩm.

“Mới đầu khi vào làm thì cũng gặp một chút khó khăn, nhất là việc bán hàng cho khách vì phải ghi nhớ hết giá cả của mọi mặt hàng. Nhưng dần dần, nhờ được hỗ trợ từng chút một, mình đã học hỏi thêm và biết cách giải quyết mọi việc”, anh Tùng nói.

Theo anh Tùng, người mới cần kiên trì để thích nghi: “Đối với các bạn mới vào, quan trọng nhất là mong các bạn cố gắng. Cố gắng làm tốt tất cả công việc trong công ty và đuổi kịp mọi người”.

Cuối mỗi ngày, doanh thu được thống kê và tiền lương được chia cho nhân viên dựa trên số lượng khách phục vụ. Với nhiều người, ký tên nhận lương có thể chỉ là một phần quen thuộc của một ngày đi làm. Với các nhân viên tại VAPs, đó là thành quả từ những giờ làm việc mà họ tự mình hoàn thành.

Đối với anh Nguyễn Đức Trung - người sáng lập dự án mô hình kinh tế cho người tự kỷ VAPs, việc tạo ra môi trường làm việc phù hợp mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là tìm một hướng sinh kế có thể duy trì lâu dài cho người tự kỷ khi trưởng thành.

“Bố mẹ rồi cũng đến lúc già đi và qua đời, chúng ta phải thành thật nhìn nhận thực tế đó. Sự đồng hành hôm nay sẽ giúp cha mẹ chuẩn bị những điều tốt nhất cho con, để khi xa rời cuộc sống, cha mẹ có thể hoàn toàn an tâm”, anh Trung chia sẻ.

Từ kinh doanh, đào tạo đến tạo việc làm, VAPs hướng tới xây dựng môi trường để người tự kỷ có thể tham gia lao động phù hợp với khả năng. Theo thông tin từ dự án, VAPs đã đón hơn 10.000 lượt khách và tiếp tục duy trì hoạt động dịch vụ.

Đằng sau những công việc quen thuộc là một hướng tiếp cận trong hỗ trợ người tự kỷ trưởng thành: không chỉ học nghề, mà còn có cơ hội làm việc, tạo thu nhập và tham gia vào đời sống cộng đồng.

Xem bản gốc tại đây