Mang hàng Việt gần hơn với đời sống công nhân

Đó là dòng tin nhắn của Hòa - cô công nhân mà tôi quen biết đang làm tại khu công nghiệp Bắc Thăng Long (Hà Nội). Chồng Hòa cũng là công nhân, cưới nhau chưa được 10 năm, giờ đã có hai mặt con. Vấn đề của Hòa lâu nay vẫn là câu chuyện co kéo chi tiêu. Mức thu nhập gần 15 triệu đồng mỗi tháng của hai người sau khi trừ các khoản bắt buộc chỉ vừa đủ cho tiền trọ, tiền học của hai con và vài bữa ăn tằn tiện.

“Hết tiền là phải vay, chứ mua sắm gì đâu. Áo quần của mình toàn hàng giảm giá hoặc tặng lại nhau, đồ ăn thì chọn hàng rẻ, chứ đâu dám nhìn thương hiệu lớn” - Hòa nói.

Câu chuyện của Hòa không phải cá biệt. Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, thu nhập bình quân của công nhân hiện nay dao động từ 7 - 8,5 triệu đồng/tháng, nhưng chi phí sinh hoạt tăng liên tục. Giá điện, nước, nhà trọ, thực phẩm đều leo thang. Một khảo sát gần đây cho thấy hơn 70% người lao động không còn tiền tiết kiệm; 1/3 phải làm thêm giờ hoặc kiếm việc phụ để bù chi tiêu.

Theo Bộ Nội vụ, mức lương tối thiểu vùng hiện từ 3,25 đến 4,68 triệu đồng/tháng, song phần lớn doanh nghiệp chỉ trả mức trung bình nhỉnh hơn chút ít. Với giá thuê nhà trọ 2 - 3 triệu đồng, tiền ăn 2 - 3 triệu đồng/tháng, hầu hết người lao động chỉ đủ sống, chưa thể tích lũy hay chi tiêu cho nhu cầu cao hơn như mua sắm, du lịch, chăm sóc sức khỏe.

Khảo sát của Viện Công nhân - Công đoàn, gần 60% người lao động không có kế hoạch mua sắm Tết, hoặc chỉ chi tiêu ở mức tối thiểu. Điều đáng chú ý là niềm tin tiêu dùng nội địa đang phục hồi, nhưng sức mua trong nhóm thu nhập thấp - chủ yếu là công nhân - vẫn rất yếu. Trong khi đó, hàng hóa Việt Nam ngày càng đa dạng, chất lượng cao, từ thời trang, thực phẩm, đến đồ gia dụng. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất với người lao động là giá cả và khả năng tiếp cận. “Ở gần khu trọ tôi chủ yếu là cửa hàng nhỏ, hàng Việt chính hãng ít, còn hàng trôi nổi, hàng nhập rẻ thì nhiều. Muốn mua hàng Việt chất lượng phải đi xa hoặc lên mạng đặt, mất công lắm” - anh Nguyễn Văn Mạnh, công nhân khu công nghiệp Quang Minh (Hà Nội) chia sẻ.

Theo Bộ Công Thương, hàng Việt Nam chiếm hơn 80% thị phần tại các siêu thị lớn, nhưng chỉ khoảng 40% ở chợ dân sinh và cửa hàng nhỏ - nơi người lao động mua sắm hàng ngày. Điều này cho thấy khoảng cách giữa sản xuất và tiêu dùng vẫn còn xa.

Trong khi hàng Việt ngày càng chất lượng, thân thiện môi trường, thì nhiều người lao động chưa được tiếp cận đúng kênh phân phối hoặc chính sách giá phù hợp".

Thực tế, các chương trình khuyến mãi, hội chợ hàng Việt chủ yếu diễn ra tại đô thị lớn hoặc dịp lễ Tết. Sau khi kết thúc, người lao động lại quay về với những lựa chọn rẻ tiền, không rõ nguồn gốc.

Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” do Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động từ hơn 15 năm trước, dù lan tỏa mạnh mẽ, nhưng phần nào đó chưa thật sự “chạm” tới nhóm người có thu nhập thấp - những người làm ra hàng Việt nhưng chưa đủ khả năng tiếp cận hàng Việt có chất lượng cao.

**

Mỗi cuối năm, nhằm hỗ trợ người lao động khó khăn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đang (LĐLĐVN) đẩy mạnh chuỗi chương trình “Phiên chợ công nhân”, “Siêu thị Công đoàn”, “Gian hàng 0 đồng”, qua nhiều năm tổ chức, hàng triệu lượt công nhân được tặng voucher mua hàng miễn phí, hoặc mua hàng Việt giảm giá 20 - 50%.

Theo kế hoạch do Tổng LĐLĐVN vừa ban hành, với phương châm “Tất cả đoàn viên, người lao động đều có Tết, vui Tết”, Tổng LĐLĐVN sẽ tổ chức các hoạt động chăm lo Tết cho đoàn viên, người lao động ở các cấp công đoàn; trong đó nổi bật là tổ chức thăm, tặng quà, chúc Tết đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn, thu nhập thấp.

Tổng LĐLĐVN sẽ tổ chức các đoàn thăm, tặng quà, chúc Tết đoàn viên, người lao động tại doanh nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất... ở các doanh nghiệp, đơn vị nơi có kết quả sản xuất kinh doanh nổi bật, đông công nhân lao động có hoàn cảnh khó khăn, thu nhập thấp, bị ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, vùng sâu - vùng xa, ngành nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm...

Mức chi dự kiến 1,3 triệu đồng/người (trong đó bao gồm 1 triệu đồng tiền mặt và 300 nghìn đồng quà hiện vật). Kinh phí thực hiện chi từ quỹ hoạt động thường xuyên của Tổng LĐLĐVN.

Riêng trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Tổng LĐLĐVN sẽ tổ chức chương trình “Chợ Tết Công đoàn - Xuân 2026” trực tiếp và trực tuyến nhằm cung cấp các mặt hàng, dịch vụ thiết yếu, chất lượng với giá ưu đãi, tặng phiếu mua hàng, tặng sản phẩm với giá “0 đồng”, giảm giá, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, tặng quà, tư vấn pháp luật, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc, thay dầu xe máy miễn phí... cho đoàn viên, người lao động.

Đoàn viên, người lao động được hỗ trợ trực tiếp bằng các mã giảm giá (voucher) thông qua chương trình “Chợ Tết Công đoàn - Xuân 2026” theo hình thức trực tuyến. Các voucher được phân bổ về các công đoàn cơ sở.

Các hoạt động này cũng được triển khai tới với LĐLĐ tỉnh, thành phố, các Ccng đoàn ngành trung ương, công đoàn tập đoàn kinh tế, công đoàn tổng công ty trực thuộc Tổng LĐLĐVN, công đoàn cơ sở.

Quan điểm của Tổng LĐLĐVN là không để người lao động đứng ngoài dòng chảy tiêu dùng hàng Việt. Mỗi công nhân được tiếp cận hàng Việt chất lượng, giá hợp lý là một bước tiến trong bảo đảm an sinh và kích cầu nội địa.

Hồi tháng 3.2025, Tổng LĐLĐVN ban hành Kế hoạch số 207/KH-TLĐ triển khai cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trong hệ thống công đoàn năm 2025. Mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch là khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt trong công nhân viên chức người lao động, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội.

Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền theo hướng đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ thông tin. Nội dung tuyên truyền cần gắn với việc quảng bá sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, thương hiệu Việt bằng hình thức đa dạng như trên các sàn thương mại điện tử, các kênh bán hàng trực tiếp, online..., tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động trong việc tiếp cận sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Các cấp công đoàn có trách nhiệm tuyên truyền, giới thiệu những sản phẩm, dịch vụ thương hiệu Việt chất lượng, những địa chỉ doanh nghiệp uy tín để người lao động có đầy đủ thông tin. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp, cơ sở sản xuất ưu tiên sử dụng nguyên, nhiên, vật liệu nội địa; các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách Nhà nước cần ưu tiên sản phẩm trong nước, đặc biệt sản phẩm là kết quả nghiên cứu khoa học trong nước.

Với kế hoạch này, Tổng LĐLĐVN xác định công nhân, người lao động không chỉ là đối tượng được vận động tiêu dùng hàng Việt, mà còn là lực lượng tiên phong xây dựng “văn hóa tiêu dùng Việt”.

“Hàng Việt bây giờ khác xưa nhiều lắm, từ mẫu mã đến chất lượng đều tốt. Công nhân chúng tôi cảm thấy được tôn trọng khi có chính sách riêng, có gian hàng ưu tiên. Tôi nghĩ dùng hàng Việt cũng là cách yêu nước thiết thực nhất” - chị Lê Thị Thu Hằng, công nhân khu công nghiệp Quang Minh chia sẻ.

**

Chỉ hơn một thập kỷ trước, trong tâm trí nhiều người Việt, “hàng ngoại là tốt”. Nhưng nay, diện mạo thị trường đã thay đổi. Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng năm 2025 tăng 9,5%, phản ánh sức mua nội địa phục hồi mạnh mẽ và niềm tin của người dân đối với hàng Việt.

Theo Bộ Công Thương, người tiêu dùng Việt ngày càng thông minh và khó tính. Họ đòi hỏi sản phẩm có chất lượng, truy xuất nguồn gốc, thân thiện môi trường, và doanh nghiệp phải có trách nhiệm xã hội. Đây chính là thước đo mới của “lòng yêu hàng Việt” - không chỉ là khẩu hiệu mà là niềm tin thực chất.

Ngày 29.9.2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Công điện 179/CĐ-TTg, yêu cầu tổ chức chiến dịch truyền thông đặc biệt đẩy mạnh cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, gắn với các chương trình xúc tiến thương mại, khuyến mãi, đưa hàng Việt về nông thôn, miền núi và khu công nghiệp.

Bộ Công Thương phê duyệt Chương trình phát triển thị trường trong nước giai đoạn 2025 - 2027, đặt mục tiêu tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng 10,5% năm 2025, phấn đấu đạt 12%.

Hội chợ Mùa Thu 2025 tổ chức từ ngày 26.10 đến ngày 4.11.2025 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, được xem là “bệ phóng đầu tiên” hiện thực hóa các mục tiêu đó.

Ông Cao Xuân Thạo - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng Ban Công tác xã hội Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chia sẻ, sự kiện Hội chợ Mùa Thu 2025 sẽ là một hoạt động rất quan trọng để thúc đẩy cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Còn Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn - Trưởng Ban Chỉ đạo Hội chợ Mùa Thu 2025, khẳng định: “Hội chợ Mùa Thu không chỉ là nơi quảng bá hàng hóa, mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết - nơi người Việt cùng nhau xây dựng nền kinh tế tự cường”.

Thế nhưng, từ một hội chợ mang tầm vóc quốc tế, lớn nhất từ trước tới nay, tới việc đưa hàng Việt tới tay người tiêu dùng, trong đó có hàng triệu người lao động, vẫn tiếp tục là một hành trình cần nhiều nỗ lực.

Song, để hàng Việt thực sự đi vào đời sống công nhân, cần thêm những chính sách “chạm tay”. Đó là việc cần đưa hàng Việt vào tận khu trọ, nhà máy thông qua chuỗi phân phối; hỗ trợ tín dụng nhỏ cho người lao động mua sắm hàng thiết yếu Việt Nam; giảm thuế VAT cho sản phẩm nội địa phục vụ nhu cầu dân sinh; tăng cường giám sát hàng giả, hàng nhái để niềm tin với hàng Việt không bị xói mòn.

Trở lại với câu chuyện của Hòa - công nhân tại Khu công nghiệp Bắc Thăng Long (Hà Nội), tôi tin những sự kiện do tổ chức công đoàn triển khai hay những hội chợ kích cầu tiêu dùng như Hội chợ Mùa Thu sắp tới sẽ là cơ hội để cô và những người lao động khác tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển của đất nước.

Hòa nói với tôi: “Giờ em chọn hàng Việt nhiều hơn, vì thấy đáng tin. Mong là giá đừng cao quá để công nhân bọn em có thể mua thường xuyên”.

Câu nói giản dị ấy chứa đựng một thông điệp lớn: Người lao động chính là “đại sứ hàng Việt”, nếu họ được hỗ trợ đúng cách. Khi lương tối thiểu bảo đảm đủ sống, giá hàng Việt hợp lý, kênh phân phối thuận tiện - thì hàng Việt không chỉ là sự lựa chọn, mà là niềm tự hào.

Xem bản gốc tại đây