Những chính sách mới mang tính lịch sử của Đảng, Nhà nước đối với giáo dục: Miễn học phí - Vì một tương lai tốt đẹp hơn

“Số tiền mỗi tháng chi cho các con khoảng 3 triệu đồng, chiếm gần một nửa thu nhập của tôi. Nếu có điều kiện tăng ca, mẹ con chúng tôi vun vén cũng đủ chi tiêu. Còn không, gần cuối tháng, cả nhà lại thiếu trước hụt sau, xoay sở rất chật vật” - chị Những chia sẻ.

Chính sách kịp thời

Khi biết tin về chính sách miễn học phí, chị Những không giấu nổi niềm vui, số tiền tiết kiệm từ việc 2 con được miễn, giảm học phí sẽ dùng mua sữa, quần áo và đồ dùng học tập cho các con.

Còn tại Hưng Yên, gia đình chị Mùi Thị Tắc, sinh năm 1987, quê huyện Mộc Châu (Sơn La) xuống Hưng Yên được 2 năm. Vợ chồng chị Tắc có 2 con, con nhỏ học lớp 5, con lớn 17 tuổi đã nghỉ học, cũng xin làm công nhân tại Khu Công nghiệp Phố Nối A. Chồng chị Tắc hiện chưa xin được việc, ở nhà lo cơm nước và đưa đón con nhỏ đi học.

Chị Tắc hiện làm công nhân Công ty Cổ phần Uniben (Khu Công nghiệp Phố Nối A, Hưng Yên), tổng thu nhập được khoảng 10 triệu đồng/tháng. Cả gia đình sống dựa vào tiền lương của chị và lương của con trai lớn làm công nhân...

“Nhà tôi chỉ dám thuê phòng trọ hơn 10m2, không có điều hòa, giá thuê 900.000 đồng/tháng, chưa kể điện nước, phí vệ sinh. Chật chội lắm, mùa hè thì nóng bức, nhưng điều kiện không có, thu nhập eo hẹp, các khoản chi tiêu phải cắt giảm tối đa nên chấp nhận. Con nhỏ năm nay lên cấp 2, cháu được miễn học phí theo chủ trương mới, tôi mừng lắm. Mỗi năm giảm được khoản chi vài triệu đồng cũng rất có ý nghĩa với chúng tôi…” - chị Tắc nói.

Quyết liệt và thần tốc

Trong phiên thảo luận tổ tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV vào tháng 11.2024 về dự thảo Luật Nhà giáo, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, định hướng phổ cập giáo dục rồi thì phải "tiến dần lên", theo hướng các cháu đến tuổi đi học phải được đến trường.

"Nếu tiến lên nữa thì Nhà nước phải nuôi, tiến tới miễn học phí, nuôi ăn các cháu ở tuổi đi học. Tiến bộ là phải ở mức độ như vậy" - Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Chỉ chưa đầy 4 tháng sau, tại Phiên họp Bộ Chính trị ngày 28.2.2025, sau khi nghe báo cáo của Chính phủ về tài chính sau tinh giản bộ máy, Bộ Chính trị quyết định miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết THPT công lập trên toàn quốc từ năm học 2025 - 2026. Đây là chính sách mang dấu ấn mạnh của chủ trương “đặt con người lên trước” và khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu.

Như vậy, từ trăn trở của Tổng Bí thư Tô Lâm (tháng 11.2024) đến quyết sách của Bộ Chính trị (tháng 2.2025) rồi Quốc hội thông qua nghị quyết về miễn, hỗ trợ học phí (tháng 6.2025) chỉ vỏn vẹn vài tháng - một tốc độ đáng kinh ngạc, thậm chí là thần tốc trong ban hành chính sách.

Để thực hiện quyền bình đẳng trong giáo dục, Bộ GDĐT đã đề xuất và được Bộ Chính trị đồng ý bổ sung miễn học phí, hỗ trợ học phí cho học sinh. Theo đó, toàn bộ học sinh mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông công lập sẽ được miễn học phí. Học sinh các trường dân lập, tư thục sẽ được cấp bù học phí bằng mức học phí của trường công lập theo quy định của pháp luật; phần chênh lệch học phí giữa trường công lập và dân lập, tư thục sẽ do gia đình học sinh chi trả.

Tổng số học sinh được hưởng lợi từ chính sách này lên đến 23,2 triệu em. Ngân sách dự kiến chi vào khoảng 30 nghìn tỉ đồng/năm. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, đây không phải chi tiêu, mà là đầu tư sinh lời cao nhất.

Trao đổi với Lao Động, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khóa XV - cho rằng, đây là "tuyên ngôn mạnh mẽ: Giáo dục là quyền cơ bản chứ không phải đặc quyền". Còn đại biểu Phạm Văn Hòa đánh giá cao sự tác động của chính sách miễn giảm học phí đối với các hộ nghèo, gia đình công nhân.

Cô giáo Phạm Trung Thông - giáo viên tiểu học tại Sơn La - chia sẻ: “Bà con vùng cao chủ yếu sống và thu nhập nhờ vào ít ruộng, mảnh nương, khá hơn thì có con trâu, con bò. Hơn 20 năm làm nghề, tôi đã chứng kiến không ít trường hợp học sinh bỏ học vì gia đình không có tiền đóng học phí. Khi chính sách miễn học phí được thực hiện, chắc chắn nhiều em sẽ quay lại trường”.

Ông Nguyễn Huy Hoàng - Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Sơn La - nói với Lao Động: “Chính sách miễn, giảm học phí thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với sự phát triển giáo dục, không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho phụ huynh mà còn góp phần giảm tỉ lệ học sinh bỏ học, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi và vùng sâu vùng xa”.

Một chính sách nhân văn đúng thời điểm, khi Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình, cải cách toàn diện bộ máy và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Miễn học phí không chỉ là bước tiến trong giáo dục, mà còn là bước đi chiến lược trong an sinh xã hội, phát triển nguồn nhân lực và tạo nền tảng cho một Việt Nam phát triển bền vững.

Xem bản gốc tại đây