Người dân đến làm thủ tục tại Bảo hiểm xã hội Ba Đình. Ảnh: Dung Vũ
Người dân đến làm thủ tục tại Bảo hiểm xã hội Ba Đình. Ảnh: Dung Vũ

Sổ bảo hiểm xã hội thành mồi câu lừa đảo

Đặng Tiến (báo lao động) 05/12/2025 15:55 (GMT+7)

Mặc dù cơ quan chức năng đã phát đi nhiều cảnh báo, tình trạng lừa đảo, mua bán sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) vẫn diễn ra phức tạp. Nghiêm trọng hơn, nhiều đối tượng giả mạo cán bộ BHXH trên mạng xã hội để chào mời mua bán, cầm cố sổ BHXH công khai, đe dọa trực tiếp đến an sinh của người lao động.

Gắn logo cơ quan BHXH để đánh lừa người lao động

Thời gian gần đây, trên TikTok, Facebook, Zalo, các phiên livestream… xuất hiện nhiều tài khoản đăng số điện thoại nhận mua sổ BHXH hoặc làm các thủ tục liên quan đến cơ quan BHXH. Các đối tượng thường sử dụng logo, hình ảnh của cơ quan BHXH để tạo sự tin tưởng, kèm những lời mời như “tư vấn miễn phí”, “hỗ trợ xử lý hồ sơ” nhằm tiếp cận người lao động thiếu hiểu biết pháp luật hoặc ngại tiếp xúc với cơ quan chức năng.

Hoạt động thu phí hồ sơ, thậm chí mua bán sổ BHXH diễn ra công khai trên mạng xã hội. Sau khi tìm kiếm các từ khóa liên quan, phóng viên Báo Lao Động trong vai người cần bán sổ BHXH đã liên hệ số điện thoại 0389.388.xxx. Người nghe máy giới thiệu tên Bết đang ở Bắc Ninh và cho biết, nhận thanh lý tất cả các sổ BHXH, với điều kiện người lao động đã dừng đóng BHXH từ 9 tháng trở lên.

Qua trao đổi, đối tượng yêu cầu kết bạn Zalo để gửi toàn bộ quá trình tham gia BHXH gồm sổ, tờ rời và thời gian đóng, sau đó mới “báo giá”. Khi được hỏi về sổ đóng hơn 4 năm, người này trả lời “tùy theo mức lương”.

“Chỉ cần mã số BHXH là chúng tôi kiểm tra được hết. Nếu anh ở Hà Nội, sổ đóng trên 1 năm là có thể thanh lý”, Bết nói. Nếu sổ đóng khoảng 4 năm và mức lương trên dưới 4 triệu đồng/tháng, giá “thanh lý” trên dưới 20 triệu đồng. Tuy nhiên, Bết cho rằng, phải xem trực tiếp thông tin trên sổ để đưa ra mức giá cuối cùng.

Về phương thức giao dịch, đối tượng hướng dẫn: “Gửi sổ để tôi kiểm tra. Nếu được, sẽ có người đến giao dịch trực tiếp. Anh nhận tiền mặt hoặc chuyển khoản đều được”. Sau khi tiếp nhận thông tin, Bết thông báo “không thể mua” vì sổ chưa ngừng hợp đồng đủ 9 tháng. Khi phóng viên đề nghị “bán đứt”, đối tượng chuyển sang gợi ý cầm cố, nhưng rồi từ chối vì “công ty đang nợ đóng BHXH”.

Một tài khoản khác mang tên Thiên Ý với số điện thoại 0893…XXX cũng yêu cầu chụp nội dung sổ, mức đóng, sau đó hẹn đến văn phòng tại Quảng Ninh để kiểm tra sổ, chốt lương. Nếu thỏa thuận, người bán viết giấy ủy quyền, nhận tiền và bị giữ căn cước công dân một tháng. Khi phóng viên phản ánh việc đi xa bất tiện, tài khoản này nói có thể đến Hà Nội và làm ủy quyền không cần công chứng.

Đe dọa trực tiếp đến an sinh của người lao động

Tình trạng giả mạo cán bộ BHXH để lừa đảo qua điện thoại, mạng xã hội ngày càng tinh vi, gây nhiều hệ lụy. Dù cơ quan chức năng và báo chí đã liên tục cảnh báo, vẫn có nhiều nạn nhân “sập bẫy”. Người dân cần chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, phối hợp với cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi chính đáng và ngăn chặn thủ đoạn trục lợi của các đối tượng xấu.

Theo bà Dương Thị Minh Châu - Trưởng phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng BHXH TP Hà Nội, trước đây khi trên địa bàn xuất hiện hoạt động mua bán sổ BHXH, đơn vị đã phối hợp với cơ quan Công an và đã chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng xử lý. Thời gian gần đây, vẫn xuất hiện nhiều trường hợp mạo danh nhân viên BHXH gọi điện cho người cao tuổi, hướng dẫn truy cập trang web giả mạo để kê khai thông tin cá nhân như đồng bộ căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, kèm lời đe dọa “cắt thẻ BHYT” nếu không thực hiện.

Trường hợp bà Nguyễn Thị Phan (tên đã thay đổi) ở phường Giảng Võ là ví dụ điển hình. Bà nhận được cuộc gọi dọa cắt thẻ BHYT và được yêu cầu truy cập vào trang web giả mạo BHXH Ba Đình để kê khai thông tin. Nghi ngờ, bà Phan đến trực tiếp cơ quan BHXH để kiểm tra và được hướng dẫn kịp thời nên tránh được lừa đảo.

“Hiện BHXH Hà Nội đã phát cảnh báo qua loa phát thanh tại các cơ sở BHXH và trên ứng dụng iHanoi”, bà Châu cho hay.

Theo Luật BHXH sửa đổi năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1.7.2025, mọi hành vi mua bán, cầm cố, thế chấp, đặt cọc sổ BHXH đều bị nghiêm cấm. Tuy nhiên, luật không cấm việc lĩnh tiền BHXH một lần qua ủy quyền, nên rất khó xác định rõ hành vi mua bán sổ. Để hạn chế tình trạng này, cơ quan BHXH đã có yêu cầu các điểm tiếp nhận hồ sơ tăng cường kiểm soát giấy ủy quyền, đặc biệt trong trường hợp một người liên tục nhận hộ BHXH một lần cho nhiều người. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, phải báo cơ quan Công an để phối hợp xử lý.

Xem bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục