Nhà báo đặt nền cuộc sống mới trên biển Tây
An Giang - Sau khi nghỉ hưu, nhà báo Lê Trắc tình nguyện đưa cả gia đình ra Thổ Châu, góp phần đặt nền cuộc sống mới trên hòn đảo tiền tiêu biển Tây.
Lời tòa soạn: Rời chiến trường với những vết thương trên thân thể, những nhà báo - chiến sĩ miền Tây Nam Bộ chưa từng có khái niệm “nghỉ hưu”. Giữa thời bình, họ lặng lẽ nối dài "vòng tròn cống hiến" nơi biển Tây: Giữ vững chủ quyền biển đảo, hồi sinh ký ức đồng đội và vươn sóng làm chủ không gian truyền thông vùng biển đảo, biên giới.
Từ “vùng đất chết” đến cuộc sống mới
Ngày 30.9, đặc khu Thổ Châu (tỉnh An Giang) công bố Quy hoạch chung đến năm 2050, mở ra tầm nhìn mới cho quần đảo tiền tiêu Tây Nam của Tổ quốc. Theo quy hoạch, Thổ Châu định hướng phát triển thành trung tâm du lịch sinh thái biển đảo chất lượng cao, gắn với kinh tế biển và bảo đảm quốc phòng - an ninh. Nơi đây sẽ hình thành sân bay cấp 4C, cảng cá lưỡng dụng, tuyến cáp treo vượt biển và khu bảo tồn biển khoảng 20.000ha. Ít ai hình dung, vùng đảo đang đứng trước cơ hội phát triển ấy từng có thời gian dài gần như không có cư dân sinh sống.
Sau vụ thảm sát tháng 5.1975, Thổ Châu chìm trong mất mát, trở thành vùng đảo vắng cư dân. Để chuẩn bị cho quá trình tái thiết, năm 1992, tỉnh Kiên Giang chủ trương vận động dân ra đảo định cư, trước khi tái lập bộ máy chính quyền xã. Lúc này, dù đã nghỉ hưu gần 3 năm, mang thương tật 42% và từng trải qua 7 năm tù đày tại Phú Lợi, Côn Đảo, nhà báo Lê Kim Trắc, thường gọi Lê Trắc (1929-2009), nguyên Thư ký Tòa soạn Báo Chiến Thắng, tiền thân Báo Kiên Giang, hào hứng hưởng ứng. Ông trực tiếp gặp lãnh đạo tỉnh đề đạt nguyện vọng đưa cả gia đình ra Thổ Châu. Đến ngày 24.4.1993, Chính phủ chính thức quyết định thành lập xã đảo Thổ Châu. Thời điểm ấy, toàn xã chỉ vỏn vẹn 94 cư dân sinh sống, trong đó có gia đình ông Trắc.
Lão nhà báo xung phong ra đảo
Ông Trần Lam - nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang - người trực tiếp theo dõi, chỉ đạo công tác tái thiết Thổ Châu thời điểm đó, xúc động nhớ lại tinh thần tự nguyện của nhà báo Lê Trắc. “Ngày anh Trắc đến tình nguyện ra đảo, nghe anh lên kế hoạch, tôi có niềm tin là anh không chỉ bám trụ mà còn lan tỏa cho nhiều người cùng bám trụ lâu dài” - ông Lam nhớ lại.
Bởi với lão nhà báo, giữ đảo không chỉ là dựng công trình hay củng cố chính quyền. Muốn con người ở lại, trước hết phải tạo ra sự sống và sinh kế. Vì thế, trong những chuyến tàu vượt sóng ra Thổ Châu, ông xin mang theo chiếc ghe nhỏ chất đầy những thứ rất đỗi bình thường: lươn, ếch, dừa giống, bụi chuối, lục bình và cả tổ kiến vàng. Kiến vàng được đưa ra để diệt sâu bệnh tự nhiên; lươn, ếch được gây giống; cây xanh được nhân lên. Những tép lục bình từ đất liền được thả xuống các hố nước ngọt, vừa góp phần lọc nước, vừa làm giá thể sinh học nuôi thủy sản và tạo nguồn rau xanh.
Cây cối dần phủ xanh đất trống, những con giống đầu tiên sinh sôi… tất cả như chỉ báo: Nhà báo Lê Trắc đã “cắm mốc sự sống”, tạo dựng môi trường để con người ở lại với đảo tiền tiêu.
“Dân ý nguyện thành”
Hành trình ra Thổ Châu của ông Trắc là sự hiện thực hóa lời thề đã được vợ chồng ông gửi gắm qua tên những người con: Giang - Sơn - Thanh - Bình - Dân - Ý - Nguyện - Thành - Công. “Dân ý nguyện thành” cũng là cách ông biến niềm tin thành hành động sau ngày đất nước thống nhất.
Tại Thổ Châu, ông trở thành Bí thư Chi bộ Đảng kiêm Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc đầu tiên của xã. Bên cạnh xây dựng chính quyền cơ sở, ông cùng người dân phát quang mở đường, đào giếng nước ngọt. Ban ngày lo việc chung, đêm xuống dưới ánh đèn dầu tù mù, ông lại chấp bút viết bài gửi báo chí trong và ngoài tỉnh, phản ánh đời sống quân dân hải đảo. Người làm báo năm nào tiếp tục sứ mệnh giữa biển khơi.
Khi chính quyền xã đảo đi vào nề nếp, cán bộ trẻ trưởng thành, ông chủ động xin thôi giữ chức vụ. Nhiều lãnh đạo Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang hay nhắc lại lời tâm tình của ông Trắc: “Giai đoạn đầu gian khó thì mình ra làm chỗ dựa cho lớp trẻ; khi các cháu thạo việc rồi thì mình rút”. Và ông từng nói một câu mà thế hệ cán bộ ở Thổ Châu truyền tai nhau như bài học: “Là Đảng viên, ở vị trí nào cũng phải phụng sự nhân dân. Đến lúc cần, hãy biết nhường chỗ cho thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, để họ tiếp bước và cống hiến tốt hơn”.
Năm 2009, nhà báo Lê Trắc qua đời ở tuổi 80, trọn vẹn 50 năm tuổi Đảng. Theo di nguyện, ông an nghỉ tại Thổ Châu - nơi ông từng cùng gia đình góp sức gieo mầm cuộc sống mới.
Hơn 30 năm sau ngày những hộ dân đầu tiên trở lại, Thổ Châu đang đứng trước một bước ngoặt mới. Giữa trùng khơi, cuộc hồi sinh ấy có dấu ấn của những nhà báo Đảng viên đã chọn ở lại khi nơi đây còn là một “vùng đất chết”.
Xem bản gốc tại đây
