Tuyên Quang nỗ lực xóa vùng lõm sóng, đưa thông tin đến từng bản làng

Không còn phải đi xa chỉ để tìm sóng

Tại thôn Minh Lợi, xã Hùng Lợi, địa hình đồi núi chia cắt khiến việc liên lạc bằng điện thoại của người dân gặp nhiều khó khăn. Muốn gọi điện hoặc truy cập Internet, bà con phải đi vài cây số, lên đèo hoặc tìm đến những vị trí cao để bắt tín hiệu.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại xóm Khuôn Thẳm, xã Tân Mỹ. Với 26 hộ dân sinh sống, khu vực này có địa hình đồi núi che khuất, khiến tín hiệu điện thoại yếu, chập chờn. Những cuộc gọi hỏi thăm người thân, trao đổi công việc hay thông báo tình hình trong thôn đôi khi trở thành việc mất nhiều thời gian.

Ở những nơi giao thông đi lại vốn đã khó khăn, việc phải di chuyển chỉ để tìm sóng điện thoại càng khiến cuộc sống thêm bất tiện. Khi có việc đột xuất, người dân khó liên hệ ngay với người thân, chính quyền hoặc lực lượng chức năng. Nếu xảy ra mưa lũ, sạt lở đất, cháy rừng hay những tình huống khẩn cấp khác, việc thông báo và phối hợp xử lý cũng có thể bị chậm trễ do thiếu phương tiện liên lạc ổn định.

Không có sóng điện thoại còn khiến người dân khó tiếp cận những thông tin thiết thực phục vụ sản xuất và đời sống. Với các hộ chủ yếu dựa vào trồng trọt, chăn nuôi, việc cập nhật giá nông sản, tìm hiểu kỹ thuật canh tác hay tham khảo kinh nghiệm phát triển kinh tế trên mạng đều gặp trở ngại. Các dịch vụ công trực tuyến, thông tin giáo dục và những tiện ích số khác cũng khó tiếp cận hơn.

Những bất tiện ấy cho thấy, tại vùng sâu, vùng xa, sóng điện thoại và Internet không đơn thuần là phương tiện liên lạc. Đây còn là điều kiện để người dân tiếp cận thông tin, kết nối với chính quyền, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Xác định xóa vùng lõm sóng là nhiệm vụ quan trọng trong phát triển hạ tầng số, tỉnh Tuyên Quang đang phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông như Viettel, VNPT, MobiFone rà soát, khảo sát những khu vực chưa có sóng hoặc chất lượng kết nối chưa đáp ứng nhu cầu.

Theo thống kê, đến cuối tháng 9.2026, toàn tỉnh có 3.227 trạm BTS đang hoạt động, tỷ lệ phủ sóng di động đạt gần 98,5%. Tuy nhiên, địa hình phức tạp, dân cư phân tán khiến việc mở rộng hạ tầng đến một số thôn, bản vẫn gặp không ít trở ngại.

Ông Lê Duy Huy, Trưởng phòng Hạ tầng Viettel Tuyên Quang, cho biết thời gian tới, đơn vị tiếp tục triển khai các giải pháp mở rộng vùng phủ sóng tại những địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Trong đó, việc dùng chung hạ tầng giữa các nhà mạng, kết hợp tận dụng hạ tầng của ngành điện lực và giao thông sẽ góp phần giảm chi phí đầu tư, rút ngắn thời gian thi công. Các doanh nghiệp cũng từng bước huy động thêm nguồn lực, trong đó có nguồn vốn an sinh xã hội, để đầu tư trạm phát sóng, từng bước đưa kết nối đến những khu vực còn khó khăn.

Đây là hướng đi cần thiết khi nhiều điểm dân cư nằm xa trung tâm, địa hình chia cắt, trong khi chi phí xây dựng và vận hành trạm viễn thông lớn. Sự phối hợp giữa chính quyền và doanh nghiệp giúp xác định những khu vực cần ưu tiên, lựa chọn phương án đầu tư phù hợp với điều kiện thực tế.

Có Internet, người dân thêm cơ hội phát triển

Nếu tình trạng lõm sóng tại Minh Lợi, Khuôn Thẳm cho thấy những bất tiện khi thiếu kết nối, thì tại thôn Ngọc Sơn, xã Bạch Ngọc, những thay đổi sau khi có sóng viễn thông và Internet lại cho thấy rõ hơn ý nghĩa của việc đưa hạ tầng số đến vùng khó khăn.

Ngọc Sơn là thôn đặc biệt khó khăn, địa hình đồi núi cao, giao thông đi lại còn nhiều trở ngại. Thôn có 191 hộ với khoảng 1.000 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông và Dao. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao (chiếm 50,78%).

Trước đây, do chưa có sóng viễn thông và Internet, người dân gặp nhiều khó khăn trong liên lạc, trao đổi công việc và tiếp cận thông tin. Những việc cần thông báo trực tiếp thường phải đến tận nhà; việc liên hệ giữa người dân với chính quyền cũng mất nhiều thời gian hơn.

Từ đầu năm 2026, khi sóng điện thoại và Internet được đưa đến, sinh hoạt của người dân từng bước thay đổi. Bà con có thể sử dụng điện thoại để liên lạc thuận tiện hơn, tìm kiếm thông tin và trao đổi công việc mà không phải di chuyển đến những vị trí cao để bắt sóng như trước.

Những tiện ích tưởng chừng quen thuộc ở khu vực thuận lợi nay trở thành thay đổi đáng kể đối với người dân nơi đây. Việc gọi video để trò chuyện với người thân ở xa, cập nhật tin tức hay tìm kiếm thông tin phục vụ cuộc sống không còn quá khó khăn.

Internet cũng mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận kiến thức sản xuất. Thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm sẵn có, bà con có thể tìm hiểu kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, tham khảo cách phòng trừ dịch bệnh và cập nhật giá cả thị trường. Những thông tin này giúp các hộ có thêm cơ sở để tính toán phương án sản xuất, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế gia đình.

Đối với các gia đình có con đang đi học, kết nối Internet giúp việc tìm kiếm tài liệu, tham khảo bài học và tiếp cận các chương trình giáo dục trực tuyến thuận lợi hơn. Trẻ em có thêm cơ hội tiếp cận nguồn tri thức bên ngoài bản làng, trong khi cha mẹ cũng dễ dàng trao đổi với giáo viên khi cần thiết.

Không chỉ phục vụ từng gia đình, kết nối viễn thông còn giúp công việc chung của thôn thuận lợi hơn. Khi có vấn đề phát sinh, người dân có thể thông báo nhanh chóng cho nhau hoặc phản ánh tới chính quyền địa phương qua điện thoại. Những thông tin về thiên tai, dịch bệnh hay các vấn đề cần xử lý tại cơ sở nhờ đó có điều kiện được truyền tải kịp thời hơn.

Ông Tô Văn Trường, Phó Chủ tịch UBND xã Bạch Ngọc, cho biết địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để rà soát, thống kê cụ thể những điểm lõm sóng trên địa bàn; phối hợp với Viettel, VNPT, MobiFone khảo sát thực địa, đánh giá chất lượng tín hiệu và nhu cầu sử dụng của người dân.

Xã cũng tạo điều kiện về mặt bằng, thủ tục và công tác tuyên truyền để các doanh nghiệp đầu tư, nâng cấp hạ tầng viễn thông. Nhiệm vụ này được gắn với chương trình chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới và cải cách hành chính. Đối với những khu vực đặc biệt khó khăn, địa phương tiếp tục kiến nghị cấp trên quan tâm hỗ trợ để người dân có điều kiện tiếp cận dịch vụ.

Tuy nhiên, Ngọc Sơn vẫn chưa được phủ sóng đồng đều. Theo thông tin địa phương cung cấp, tỷ lệ phủ sóng viễn thông và Internet tại thôn đạt khoảng 80%; một số khu vực vẫn còn tín hiệu yếu, chập chờn hoặc chưa có kết nối.

Thực tế này cho thấy, đưa sóng đến một địa bàn mới chỉ là bước đầu. Để người dân thực sự hưởng lợi, hạ tầng cần được tiếp tục hoàn thiện nhằm bảo đảm tín hiệu ổn định, đáp ứng nhu cầu liên lạc và truy cập Internet trong sinh hoạt hằng ngày.

Bên cạnh đó, việc hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, tra cứu thông tin hữu ích, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và nhận diện thông tin không đáng tin cậy cũng cần được chú trọng. Đặc biệt tại những thôn có tỷ lệ hộ nghèo cao, hỗ trợ kỹ năng số sẽ giúp người dân khai thác tốt hơn những lợi ích mà hạ tầng viễn thông mang lại.

Từ "xóa lõm sóng" đến "mở không gian số" cho bản làng

Dù đã đạt được những kết quả nhất định, hành trình xóa vùng lõm sóng tại Tuyên Quang vẫn còn nhiều việc phải làm. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện còn 199 thôn chưa có sóng, trong đó 74 thôn hoàn toàn chưa được phủ sóng di động.

Đằng sau những con số này là những khu dân cư còn gặp khó khăn trong liên lạc, tiếp cận thông tin và sử dụng các dịch vụ trực tuyến. Với người dân ở vùng sâu, vùng xa, thiếu kết nối không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn hạn chế cơ hội tiếp cận tri thức, phát triển sản xuất và thụ hưởng các dịch vụ thiết yếu.

Địa hình phức tạp, dân cư phân tán khiến việc đầu tư tại các khu vực này không dễ dàng. Một số vị trí xa đường giao thông, điều kiện thi công khó khăn, chi phí đầu tư lớn trong khi số lượng thuê bao không nhiều. Vì vậy, việc mở rộng vùng phủ sóng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp viễn thông và các đơn vị liên quan, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho những địa bàn thực sự cần thiết.

Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tuyên Quang đang từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, hướng tới xây dựng chính quyền số, xã hội số và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.

Tỉnh xác định cần tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, chính quyền cơ sở và doanh nghiệp viễn thông; tạo điều kiện thuận lợi về mặt bằng, thủ tục hành chính để triển khai các công trình hạ tầng. Việc lựa chọn vị trí đặt trạm cần căn cứ vào đặc điểm địa hình, phạm vi dân cư và nhu cầu thực tế, bảo đảm hiệu quả phủ sóng và khả năng tiếp cận của người dân.

Cùng với đó, việc dùng chung hạ tầng giữa các nhà mạng, tận dụng công trình sẵn có và huy động các nguồn lực xã hội sẽ góp phần giảm chi phí, rút ngắn thời gian triển khai. Các địa phương cần chủ động rà soát những điểm chưa có sóng, xác định rõ mức độ thiếu hụt kết nối và phối hợp với doanh nghiệp xây dựng phương án xử lý phù hợp.

Song song với mục tiêu xóa các điểm trắng sóng thoại, tỉnh hướng đến nâng cấp, mở rộng mạng dữ liệu tốc độ cao 4G, 5G, phấn đấu bảo đảm 100% thôn được phủ sóng Internet di động băng rộng.

Đây không chỉ là nhiệm vụ phát triển hạ tầng kỹ thuật mà còn là yêu cầu thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền. Việc đưa sóng về bản không đơn thuần chỉ là giải quyết nhu cầu nghe - gọi. Xóa được "lõm sóng" chính là chìa khóa để "mở ra không gian số" cho người dân vùng cao Tuyên Quang.

Không gian số ấy chính là nơi bà con nông dân đưa nông sản địa phương lên các sàn thương mại điện tử, livestream bán hàng ngay tại nương rẫy; là nơi người dân ngồi tại nhà đăng ký làm giấy khai sinh, hồ sơ đất đai qua cổng dịch vụ công trực tuyến; là nơi các em nhỏ ở những bản sâu nhất vẫn có thể tiếp cận kho tri thức bao la của nhân loại qua màn hình máy tính.

Tuyên Quang đang hướng tới mục tiêu phủ sóng Internet di động băng rộng 4G, 5G đến 100% các thôn, bản. Với sự chung sức của chính quyền và các doanh nghiệp viễn thông, từng điểm trắng sóng đang dần biến mất trên bản đồ. Những tiếng "Alo" rõ ràng cùng dòng chảy thông tin thông suốt hôm nay chính là nền tảng vững chắc để đồng bào các dân tộc Tuyên Quang vươn lên thoát nghèo, hòa cùng nhịp đập chuyển đổi số của cả nước.

Xem bản gốc tại đây