Đa số lao động chỉ nhận bảo hiểm thất nghiệp khoảng 4 triệu đồng/tháng

Theo quy định hiện hành, lao động được hưởng trợ cấp bằng 60% bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Do phần lớn lao động đóng mức tối thiểu nên thực nhận chỉ khoảng 4 triệu đồng/tháng.

Tiền thực nhận BHTN thấp

Chị Phan Thị Hoài Thu là nhân viên hành chính – nhân sự tại một tập đoàn công nghệ tại phường Cầu Giấy (Hà Nội). Hằng tháng, tổng thu nhập của chị Hoài khoảng 16 triệu đồng nhưng lương đóng bảo hiểm thất nghiệp là 7 triệu đồng/tháng.

Tháng 3.2025, chị Thu nằm trong số gần 60 nhân sự bị cắt giảm do công ty ứng dụng AI thay thế nhiều công đoạn, phần việc của nhân viên hành chính.

Mất việc ở tuổi 45, chị Thu vừa lo lắng, vừa bối rối. “Tôi lo lắng vì thu nhập của gia đình từ nay giảm đi một nửa do lương của tôi và chồng tương đương nhau. Bối rối là không biết bắt đầu xin việc ở tuổi này như thế nào, có công ty nào nhận lao động nữ 45 tuổi hay không”, chị Thu kể lại.

Sau 1 tháng nhờ người quen, bạn bè giới thiệu nhưng không xin được việc làm mới, chị Thu đăng ký làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Sau khi nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, theo quy định, hằng tháng chị Thu phải trực tiếp đến thông báo với Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội về việc tìm kiếm việc làm.

Điều chị Thu cảm thấy hụt hẫng nhất là mỗi tháng chỉ nhận 4,2 triệu đồng trợ cấp. Với khoản tiền này, chị Thu không đủ để lo khoản đi chợ hằng tháng.

“Tôi hoang mang cực độ vì phải cân đối trong khoảng 20 triệu đồng cho gia đình 4 người chi tiêu, sinh hoạt, 2 con gái học cấp 3”, chị Thu nói.

“Bi đát” hơn chị Thu, anh Đàm Đức Tùng mất việc tháng 4.2025 khi đang làm công nhân tại xã Thiên Lộc (Hà Nội). Sau khi làm thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp, số tiền thực nhận của anh là 3,6 triệu đồng/tháng. Thuê nhà trọ, gánh nặng vợ mới sinh con, anh Tùng vừa nhận bảo hiểm thất nghiệp, vừa vay mượn gia đình nội ngoại để có tiền trang trải trong lúc tìm việc làm mới.

Chị Thu, anh Tùng chỉ là 2 trong hàng trăm nghìn lao động có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp những tháng đầu năm 2025. Theo thống kê của Bộ Nội vụ, chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, tổng số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp là 240.864 người.

Riêng tại Hà Nội, chỉ trong tháng 10.2025, số người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp là 6.531, số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp là 5.300 người. Về cơ cấu lao động hưởng trợ cấp, lao động nữ chiếm đa số với khoảng 61,1% tổng số người được duyệt chi trả. Về độ tuổi, nhóm lao động trong độ tuổi vàng (từ 25-40 tuổi) là nhóm chiếm tỉ trọng lớn nhất, với 3.403 người.

Thủ tục “cứng”, lao động không mặn mà học nghề

Theo ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), theo quy định hiện hành, lao động được hưởng trợ cấp bằng 60% bình quân tiền lương tháng đóng BHTN trong 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc, nhưng tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở hoặc lương tối thiểu vùng. Tỉ lệ này không thấp, nhưng do phần lớn người lao động chỉ đóng ở mức tối thiểu cộng phụ cấp (khoảng 6 triệu đồng/tháng), nên khoản thực nhận thường chỉ 3 - 4 triệu đồng/tháng.

Bà Nguyễn Thị Lan Hương – nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động xã hội nhận định, BHTN chỉ ở mức 3 – 4 triệu đồng/tháng là quá thấp so với mặt bằng giá cả hiện nay, đặc biệt là điều kiện sinh hoạt ở các thành phố lớn. Nếu nói BHTN là “bệ đỡ” khi lao động sa cơ, thì trên thực tế, bệ đỡ này chưa vững vàng bởi con số thực nhận BHTN quá thấp, nếu lao động thêm gánh nặng nuôi con, thuê nhà thì số tiền chẳng thấm vào đâu.

Bà Hương cũng chỉ ra một thực tế, ngay sau khi mất việc, song song với làm thủ tục hưởng BHTN, lao động sẽ lo tìm việc mới hoặc làm ngay công việc tự do để có thêm thu nhập. Do đó, chính sách đào tạo nghề cho lao động hưởng BHTN chưa sát với thực tế, chưa thực sự tạo động lực cho người lao động.

“Hình dung một lao động nam mất việc khi đang là trụ cột gia đình, anh ta sẽ lo chạy xe ôm, làm thuê… để kiếm tiền lo cho bản thân hoặc gia đình chứ làm gì có điều kiện đăng ký đi học nghề mấy tháng, rồi không chắc chắn nghề học xong sẽ xin việc làm ở đâu, thu nhập như thế nào… Về bản chất, trợ cấp từ BHTN không đủ để lao động duy trì cuộc sống nên chính sách dạy nghề “đính kèm” không ai mặn mà. Bên cạnh đó, nội dung, phương thức đào tạo nghề chưa thực sự gắn với nhu cầu thị trường, khuyến khích người lao động học nghề, nâng cao kỹ năng”, bà Hương nói.

Thêm một khó khăn đối với lao động thất nghiệp là không ít người gặp khó khăn khi nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp qua Cổng Dịch vụ công do hệ thống còn nhiều bất cập, dẫn đến tỉ lệ nộp trực tiếp chiếm đa số. Bên cạnh đó, việc lao động phải trực tiếp đến thông báo với trung tâm dịch vụ việc làm về việc tìm kiếm việc làm khiến không ít lao động ngán ngẩm. Một số trường hợp ngoại lệ được ủy quyền cho người khác nộp hồ sơ hoặc gửi hồ sơ theo đường bưu điện nếu thuộc một trong các trường hợp sau: Ốm đau, thai sản có xác nhận của cơ sở y tế có thẩm quyền; bị tai nạn có xác nhận của cảnh sát giao thông hoặc cơ sở y tế có thẩm quyền; hỏa hoạn, lũ lụt, động đất, sóng thần, địch họa, dịch bệnh có xác nhận của Chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn.

Xem bản gốc tại đây