Thay đổi tích cực sau hơn 1 tháng Hà Nội thí điểm Vùng phát thải thấp

Sự chuyển mình mạnh mẽ của hạ tầng giao thông

Theo ông Nguyễn Minh Tấn - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, việc triển khai Đề án Vùng phát thải thấp (Low Emission Zone - LEZ) được thực hiện theo lộ trình, bảo đảm nguyên tắc hỗ trợ, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp chuyển đổi trước khi áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện phát thải cao. Giai đoạn thí điểm đầu tiên (từ 1.7.2026 đến 31.12.2026) được thực hiện tại phường Hoàn Kiếm. Đây được coi là giai đoạn “bản lề” để người dân làm quen với mô hình tổ chức giao thông mới, đồng thời để thành phố hoàn thiện hạ tầng giám sát và các chính sách hỗ trợ.

Một trong những kết quả nổi bật nhất sau hơn 1 tháng triển khai là sự chuyển mình mạnh mẽ của hạ tầng giao thông và năng lượng sạch trong khu vực nội đô. Theo báo cáo, tính đến giữa tháng 7.2026, Hà Nội đã bố trí 220 điểm trông giữ phương tiện để phục vụ nhu cầu gửi xe của người dân và du khách.

Hệ thống giao thông chia sẻ cũng ghi nhận những con số ấn tượng. Mạng lưới xe đạp, xe đạp điện và xe máy điện công cộng trên toàn thành phố đã đạt 171 trạm với 1.820 phương tiện. Riêng khu vực thí điểm (phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam) đã có 44 trạm với 456 xe, cơ bản đáp ứng nhu cầu di chuyển chặng ngắn của người dân.

Để giải quyết bài toán kết nối giao thông, thành phố đã triển khai 10 vị trí bãi đỗ xe trung chuyển theo mô hình “Park and Ride” tại các khu vực trọng điểm như Long Biên - Yên Phụ, Trần Khát Chân, Cầu Giấy... Mô hình này cho phép người dân gửi phương tiện cá nhân bên ngoài vùng phát thải thấp để tiếp tục di chuyển vào nội đô bằng xe buýt, đường sắt đô thị hoặc xe đạp điện.

Về hạ tầng năng lượng, Hà Nội hiện có hơn 2.300 vị trí trạm sạc với trên 10.200 cổng sạc, đủ khả năng phục vụ khoảng 130.000 xe ôtô điện. Bên cạnh đó, hệ thống 1.650 tủ đổi pin cũng đang được tích cực vận hành và đấu nối điện để sẵn sàng phục vụ nhu cầu chuyển đổi của người dùng xe máy điện.

Ông Nguyễn Minh Tấn khẳng định, phát triển giao thông công cộng xanh là giải pháp trọng tâm của đề án. Từ ngày 1.7.2026, 100% tuyến xe buýt hoạt động trong Vùng phát thải thấp đã sử dụng phương tiện xanh, thân thiện với môi trường. Đặc biệt, thành phố đã thực hiện chính sách miễn tiền vé cho hành khách di chuyển trên 45 tuyến buýt trong phạm vi Vành đai 1. Chính sách này kéo dài đến hết tháng 6.2027 nhằm khuyến khích tối đa người dân từ bỏ thói quen sử dụng xe cá nhân.

Song song với đó, hạ tầng giám sát thông minh cũng được đầu tư mạnh mẽ. Công an TP Hà Nội đã lắp đặt camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại 11/27 vị trí cửa ngõ khu vực thí điểm để nhận diện biển số tự động và giám sát việc chấp hành quy định. Mọi dữ liệu về phương tiện, trạm sạc, bãi đỗ đều được tích hợp vào nền tảng quản lý tập trung tại Trung tâm điều hành giao thông thông minh.

Cơ hội lớn để người dân thay đổi thói quen di chuyển

Phó Giáo sư - Tiến sĩ Hoàng Anh Lê - Trưởng Bộ môn Quản lý Môi trường, Khoa Môi trường, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội - nhận định, thứ nhất chúng ta phải hoàn thiện được quy hoạch và cơ sở hạ tầng để phục vụ cho các công nghệ mới. Thứ hai là các cơ chế, chính trách hỗ trợ về thủ tục, chi phí.

Thứ ba là truyền thông, làm thế nào để người dân nhận thấy được đấy là một trong những giải pháp để chúng ta nâng cao chất lượng môi trường không khí, nâng cao chất lượng sống của cộng đồng.

Theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Hoàng Anh Lê, cần phải khẩn trương mở rộng về hạ tầng giao thông như lắp đặt các trạm sạc điện, đổi pin và cải tiến hệ thống phương tiện giao thông công cộng.

Hà Nội đã áp dụng chính sách miễn phí vé xe buýt đối với hành khách di chuyển trong khu vực Vành đai 1, đồng thời tăng tần suất các tuyến kết nối, bổ sung điểm trung chuyển và bãi gửi xe ở khu vực rìa vùng phát thải thấp để tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi từ phương tiện cá nhân sang xe buýt hoặc đường sắt đô thị.

“Đây là cơ hội lớn để người dân thay đổi thói quen di chuyển, chuyển dần từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng, cụ thể là xe buýt và đường sắt đô thị”- ông Hoàng Lê Anh nói.

Tiến sĩ Khương Kim Tạo - nguyên Phó Chánh Văn phòng, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia - đề xuất: “Bên cạnh việc tập trung vào những công việc có tính cấp bách như lắp đặt hệ thống trạm sạc điện hay tăng cường tuyến xe buýt, Hà Nội cần có một số những chính sách hỗ trợ cho người dân để thực hiện chương trình sửa đổi từ các xe môtô, xe gắn máy chạy xăng sang chạy điện”.

Bên cạnh đó, quá trình “xanh hóa” giao thông công cộng, chuyển đổi năng lượng xanh cũng được đẩy mạnh. Với taxi, trong tổng số 14.375 xe đang hoạt động, có 8.692 xe điện, đạt tỉ lệ 60,47%.

Dự kiến đến hết năm 2026, toàn thành phố có 857 xe buýt sử dụng năng lượng sạch. Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu 100% xe buýt hoạt động bằng điện hoặc năng lượng xanh, từng bước thay thế đội xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch, góp phần giảm phát thải ngay từ hệ thống vận tải công cộng.

Đọc bản gốc tại đây