Lao động chuẩn bị kế hoạch dự phòng vì lo mất việc tuổi 40

Nỗi lo khi bước sang tuổi 40

Anh Trần Đức Vượng, 44 tuổi, hiện đang phụ trách kỹ thuật cho một công ty may tại xã Thuận An (Hà Nội). Gắn bó với công ty từ năm 22 tuổi, anh Vượng có 22 năm đi lên từ công nhân kỹ thuật, đội trưởng…

Theo anh Vượng, gần 2 năm nay, công ty anh cắt giảm khoảng 20% nhân sự, chủ yếu ở các tổ cắt, đo vì công việc này đã dần được tự động hóa. “Tự động hóa đang lan tỏa rất nhanh và công việc nhóm chúng tôi đảm nhiệm cũng đang giảm dần nhân sự vì nhiều lỗi đã được máy móc kiểm tra - anh Vượng nói.

Theo anh Vượng, dưới góc nhìn của anh, trong bộ phận anh phụ trách vị trí “chưa thể thay thế” thời điểm hiện tại chính là công nhân bảo trì, bảo dưỡng cố định. Còn các vị trí khác, doanh nghiệp có thể tự động hóa hoặc thuê lại bên ngoài để giảm thiểu chi phí.

Để chuẩn bị cho tương lai có thể mất việc bất cứ lúc nào, anh Vượng đã chuẩn bị đủ điều kiện để mở cửa hàng sửa chữa máy may, thiết bị may mặc tại nhà. “Tôi lập gia đình muộn, cả 2 con đều đang học tiểu học. Tôi phải chuẩn bị “phương án 2”, phòng khi mất việc còn có nguồn thu lo cho gia đình” - anh Vượng chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Lan, 40 tuổi - công nhân tại một công ty chuyên sản xuất bánh kẹo ở phường Hà Đông (Hà Nội) cũng chuẩn bị cho tình huống mất việc trong bối cảnh doanh nghiệp tự động hóa và tinh giản nhân sự.

Chị Lan cho hay, trước đây công ty nơi chị làm việc có khoảng 130 công nhân, hơn 1 năm nay, chỉ còn khoảng 90 người. “Giảm mạnh nhất là khâu đóng gói và phân phối. Công ty vừa trang bị máy móc, vừa tăng cường kết nối đại lý nên nhiều anh chị em mất việc. Tôi hiện đang làm ở tổ tạo hình, nhưng công việc này cũng đang được dần tự động hóa” - chị Lan cho hay.

Không có trình độ, vốn liếng không nhiều, chị Lan chia sẻ đã liên hệ với một nhà trẻ tư thục gần nhà và xin vào vị trí nhân viên tạp vụ, phụ bếp.

Không ít công nhân cho biết khi bước sang tuổi 35 - 40, họ bắt đầu cảm nhận rõ áp lực cạnh tranh trong công việc. Một số vị trí sản xuất trực tiếp thường ưu tiên lao động trẻ để đáp ứng yêu cầu về tốc độ và năng suất. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đang tự động hóa dần các công đoạn, máy móc thay thế con người nên nhiều lao động trực tiếp đứng trước nguy cơ “bị loại”.

Chủ động chuẩn bị “kế hoạch B”

Theo bà Trần Ngọc Quỳnh - Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và cung ứng nhân lực Phát Đạt (phường Phương Liệt, Hà Nội), nỗi lo mất việc ở tuổi 40 không phải là vấn đề cá biệt mà đang trở thành thực tế đối với nhiều lao động phổ thông hoặc lao động tay nghề không quá chuyên biệt.

“Khi công nghệ phát triển và doanh nghiệp tăng cường tự động hóa, yêu cầu về kỹ năng và năng suất lao động ngày càng cao. Trong khi đó, nhiều công nhân sau nhiều năm làm việc vẫn chủ yếu gắn bó với một công việc cụ thể trên dây chuyền sản xuất, ít có cơ hội tiếp cận các kỹ năng mới. Điều này khiến họ gặp khó khăn nếu phải chuyển sang công việc khác do khả năng tìm việc mới của lao động trung niên cũng hạn chế hơn so với lao động trẻ” - bà Quỳnh nhận định.

Bà Nguyễn Thị Lan Hương - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động xã hội - cho rằng, nhiều công nhân, lao động chủ động tìm cách học thêm nghề hoặc kỹ năng mới để mở rộng cơ hội việc làm.

Tuy nhiên, để giảm bớt áp lực cho lao động trung niên, cần có những chính sách hỗ trợ đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho người lao động. Các chương trình đào tạo nghề, đào tạo lại nên được thiết kế linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của lao động. Doanh nghiệp cũng có thể tạo điều kiện để công nhân lớn tuổi chuyển sang những vị trí phù hợp hơn, chẳng hạn như công việc quản lý tổ nhóm, kiểm tra chất lượng hoặc các vị trí hỗ trợ sản xuất. Điều này vừa giúp tận dụng kinh nghiệm của người lao động vừa giảm bớt áp lực về sức khỏe.

Xem bản gốc tại đây