Đào tạo lao động nông nghiệp trong kỷ nguyên số

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang chuyển đổi mạnh nền kinh tế nông nghiệp. Trên những cánh đồng xuất hiện drone, trong nhà máy là các dây chuyền tự động hóa. Cùng với đó, khái niệm “lao động nông nghiệp” (LĐNN) cũng thay đổi. Phóng viên trao đổi với ThS Nguyễn Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề An Giang (AGVC) về bài toán đào tạo nhân lực cho nền nông nghiệp mới.

Thưa ông, LĐNN hiện nay thay đổi thế nào và AGVC chuẩn bị nguồn nhân lực ra sao?

- LĐNN không còn chỉ là người trực tiếp trồng trọt, chăn nuôi hay thu hoạch. Phía sau một sản phẩm NN là cả hệ thống cơ giới hóa, tự động hóa, điện - điện tử, cảm biến, drone, chế biến, bảo quản lạnh, kiểm soát chất lượng và logistics. Vì vậy, giáo dục nghề nghiệp không chỉ đào tạo thêm LĐ cho NN mà phải nâng trình độ kỹ thuật để người học tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản. AGVC phát huy các ngành đang đào tạo như Cơ điện tử, Tự động hóa, Điện công nghiệp, công nghệ drone để phục vụ cơ giới hóa, giám sát, điều khiển và tự động hóa sản xuất. Ở khâu sau thu hoạch, Cơ khí, Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí góp phần vận hành dây chuyền chế biến, kho lạnh và bảo quản nông sản. AGVC không chạy theo trend, cứ xuất hiện công nghệ mới là mở ngành mới. Quan trọng là tích hợp công nghệ và năng lực mới vào các nghề hiện có, tạo nền tảng đủ vững để người học tiếp tục cập nhật khi công nghệ thay đổi.

Làm thế nào để người trẻ không còn nghĩ “học nông nghiệp là cực khổ”?

- Trước hết phải thay đổi hình ảnh việc làm trong NN. Nếu chỉ giới thiệu bằng hình ảnh LĐ thủ công ngoài đồng ruộng, sẽ rất khó hấp dẫn một thế hệ trẻ lớn lên cùng công nghệ, AI và tự động hóa. Vì vậy, AGVC đưa ra góc nhìn mới với hình ảnh drone, robot, cảm biến… sẽ dẫn dắt các em có cách nhìn khác. AGVC không vận động thanh niên “quay lại làm NN” theo cách cũ, mà cho thấy nhiều nghề kỹ thuật hiện đại có thể phát triển ngay trên nền kinh tế NN của An Giang và ĐBSCL.

Sinh viên Cơ điện tử có thể làm việc tại nhà máy chế biến lúa gạo, thủy sản; sinh viên Điện công nghiệp vận hành, bảo trì hệ thống điện, động cơ; người học Kỹ thuật máy lạnh tham gia hệ thống kho lạnh, bảo quản sau thu hoạch; người có năng lực về drone cung cấp dịch vụ kỹ thuật cho sản xuất. Khi đó, câu hỏi không còn là “Học NN có cực không?” mà là “Có thể ứng dụng công nghệ gì để tạo ra giá trị cao hơn từ nền NN quê hương?”.

AGVC gắn đào tạo với doanh nghiệp (DN) thế nào để bảo đảm đầu ra?

- “Đầu ra” không chỉ là giới thiệu việc làm mà trước hết là năng lực người học phù hợp với công nghệ DN sử dụng. AGVC phối hợp và liên kết với DN chế biến nông sản qua thực tập, tham quan, đào tạo…, giúp sinh viên tiếp cận môi trường sản xuất, thiết bị thực tế. Nhà trường cũng đẩy mạnh mô hình “Hội đồng tư vấn nghề”, để DN tham gia từ xác định nhu cầu kỹ năng, góp ý chương trình, tổ chức thực hành đến đánh giá, phản hồi chất lượng người học. Đây là cách thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và công nghệ thực tế, đồng thời cập nhật chương trình nhanh hơn. Nhưng mục tiêu cuối cùng của AGVC không chỉ là cung cấp LĐ cho DN. Với nền tảng kỹ thuật và hiểu nhu cầu thị trường, người học có thể khởi nghiệp, cung cấp thiết bị, dịch vụ tự động hóa, kiểm tra chất lượng, phân loại, đóng gói nông sản.

NN hiện đại không thể thiếu đất sản xuất, nhưng sẽ ngày càng cần nhiều hơn những người biết đưa công nghệ vào để làm cho mỗi đơn vị đất, mỗi nguyên liệu và mỗi giờ lao động tạo ra nhiều giá trị hơn. ĐBSCL không chỉ cần thêm người làm NN mà cần lực lượng có kỹ năng công nghệ để nâng năng suất, chất lượng và giá trị nông sản. Vì vậy, giáo dục nghề nghiệp phải đào tạo cả năng lực nghề, năng lực số, kỹ năng xanh và đáp ứng khả năng thích ứng đó.

Xin cảm ơn ông!

Xem bản gốc tại đây