Lao Động giữ vững bản sắc, vươn tầm trong kỷ nguyên số

Thưa Cục trưởng, nhìn lại chặng đường gần một thế kỷ đã qua của Báo Lao Động, ông đánh giá như thế nào về vai trò và sự đóng góp của tờ báo đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam?

- Hành trình của Báo Lao Động gắn bó mật thiết với quá trình cách mạng Việt Nam. Báo Lao Động ra đời, góp phần quy tụ lực lượng và hình thành mặt trận ngôn luận, từ đó tạo ra một trong những tiền đề vững chắc cho sự thành lập của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Khi Đảng ra đời, mục tiêu của tờ báo lại bám sát và tuyên truyền cho mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng của Đảng.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời đã mở ra một kỷ nguyên mới, trong đó vai trò của giai cấp công nhân chuyển từ đấu tranh giành chính quyền sang lãnh đạo kiến quốc. Trong giai đoạn này, Báo Lao Động, với tư cách là tiếng nói của giai cấp công nhân, đã cùng toàn bộ nền Báo chí Cách mạng bước sang giai đoạn mới: Bảo vệ thành quả và kiến thiết chế độ.

Qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Báo Lao Động là nguồn động viên, cổ vũ tinh thần thi đua yêu nước, sản xuất và chiến đấu của công nhân, người lao động ở cả tiền tuyến và hậu phương.

Trong công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh và đặc biệt là trong thời kỳ Đổi mới 1986, tờ báo tiếp tục là cầu nối hiệu quả giữa Đảng, Nhà nước, tổ chức Công đoàn với người lao động, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Trong tất cả các giai đoạn đó, Báo Lao Động đều đi cùng tiến trình lịch sử của Việt Nam, vượt qua muôn vàn khó khăn và luôn hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của mình. Sứ mệnh xuyên suốt và cũng là giá trị cốt lõi nhất mà Báo Lao Động luôn theo đuổi chính là bảo vệ người lao động.

Tờ báo đi sâu vào những vấn đề nóng, những vấn đề tồn tại của xã hội trên mọi lĩnh vực từ kinh tế, văn hóa đến xã hội. Có thể nói, có những giai đoạn, tờ báo đã đi vào những vấn đề rất gai góc, thể hiện một “tính chiến đấu” rất rõ ràng, không ngại va chạm. Đó chính là bản sắc của Báo Lao Động.

Bước vào kỷ nguyên số, Báo Lao Động tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, với việc ra mắt phiên bản điện tử từ rất sớm và liên tục đổi mới.

Để tiếp nối và phát huy bản sắc đó trong “kỷ nguyên số” mà ông vừa nhắc tới, việc chuyển đổi là một yêu cầu tất yếu. Một minh chứng rõ nét cho điều này là việc Báo Lao Động đã vươn lên dẫn đầu khối các cơ quan báo Trung ương về chuyển đổi số năm 2024. Theo ông, đâu là những yếu tố then chốt giúp một tờ báo giàu truyền thống có thể bứt phá mạnh mẽ trong một lĩnh vực mới mẻ và đầy cạnh tranh như vậy?

- Minh chứng rõ nét nhất cho sự bứt phá trong giai đoạn hiện nay là việc Báo Lao Động mạnh dạn và đi đầu trong việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào toàn bộ quy trình sản xuất. Việc sử dụng AI không chỉ dừng lại ở các ứng dụng đơn lẻ mà được tích hợp sâu rộng: từ việc dùng MC ảo cho các bản tin truyền hình, tạo ảnh minh họa, tự động chuyển đổi văn bản thành giọng nói (text-to-speech), cho đến việc phân tích dữ liệu lớn để thấu hiểu độc giả và tối ưu hóa nội dung.

Công nghệ trở thành phương tiện hữu hiệu để tờ báo thực hiện tốt hơn chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, lan tỏa những câu chuyện nhân văn và tăng cường “tính chiến đấu” vốn có. Công nghệ giúp tiếng nói của tờ báo đến được với nhiều người hơn, nhanh hơn và có sức ảnh hưởng lớn hơn.

Việc đầu tư vào công nghệ để tiếp cận gần hơn với độc giả, công chúng trong bối cảnh mới là một chiến lược hoàn toàn đúng đắn. Đây không phải là một bước đi ngẫu nhiên mà là một nhu cầu tất yếu của một tờ báo có lịch sử. Trong giai đoạn gần đây, tờ báo đã có những đột phá mạnh mẽ, cho thấy sự thay đổi và thích ứng rất nhanh nhạy.

Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về yếu tố cốt lõi một cơ quan báo chí cần chú trọng để thực hiện chuyển đổi số thực chất và hiệu quả?

- Bối cảnh hiện nay đòi hỏi một sự thay đổi mạnh mẽ. Để nói về tiến trình chuyển đổi số, có ba vấn đề cốt lõi cần giải quyết.

Thứ nhất và cũng là yếu tố tiên quyết, là nhận thức và sự quyết liệt của người đứng đầu. Nếu người đứng đầu không quyết liệt để thay đổi, để văn hóa đi theo nếp cũ - chính điều đó sẽ kéo chậm sự phát triển của tờ báo. Tư duy “cứ làm như cũ mình đã tốt rồi” không còn phù hợp nữa. Không chỉ thay đổi nhận thức một cách mạnh mẽ, người đứng đầu phải lan tỏa năng lượng của mình để cả hệ thống cùng thay đổi: từ tư duy quản trị, cách làm báo, cho đến tư duy về kinh tế báo chí.

Thứ hai, phải xác định đúng “bài toán” và giải quyết từng bước một. Chuyển đổi số là một quá trình liên tục chứ không phải một dự án làm xong là thôi. Đừng nghĩ rằng đây là cái gì đó quá to lớn mà mình không đủ khả năng. Quan điểm “tờ báo của tôi vẫn đang nhiều người xem, tôi chẳng cần chuyển đổi” là chưa đúng, bởi công nghệ thay đổi từng ngày.

Thứ ba, phải thống nhất nhận thức và nâng cao kỹ năng cho toàn bộ tòa soạn. Cần xây dựng một quy trình vận hành mới và tất cả mọi người phải thống nhất để cùng thay đổi. Muốn vậy, từng cá nhân trong tòa soạn, từ phóng viên đến biên tập viên, phải được bồi dưỡng và cập nhật kỹ năng mới.

Với vai trò là cơ quan quản lý Nhà nước, Cục Báo chí có những định hướng như thế nào trong thời gian tới để vừa thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, vừa đảm bảo sự phát triển bền vững cho nền báo chí?

- Trước hết, phải khẳng định công nghệ là xu thế không thể đảo ngược, nó định hình tương lai của một quốc gia. Đảng và Nhà nước ta đã rất nhạy bén khi ban hành các nghị quyết, chiến lược hành động cụ thể về đổi mới sáng tạo và AI, tạo ra một không gian và khí thế mới cho phát triển

. Ở góc độ quản lý, chúng tôi có các định hướng như sau.

Một là định hướng chung. Các cơ quan báo chí cần bám sát các chiến lược, kế hoạch hành động và nguồn ngân sách mà Nhà nước đã dành cho khoa học công nghệ để xây dựng lộ trình cho đơn vị mình.

Tiếp đó là xây dựng hành lang pháp lý mềm. Chúng tôi sẽ nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và phối hợp với các bên liên quan để đưa ra những quy định về đạo đức khi sử dụng AI. Có thể chưa cần luật hóa ngay, nhưng sẽ sớm có một bộ quy tắc ứng xử về AI để tận dụng tối đa ưu thế của công nghệ, đồng thời hạn chế các hệ lụy, tác động tiêu cực.

Cuối cùng là nâng cao năng lực. Chúng tôi sẽ tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng về kỹ năng số, kiến thức về chuyển đổi số và các xu hướng công nghệ mới, đặc biệt là cho đội ngũ lãnh đạo các cơ quan báo chí để họ có đủ tầm nhìn và kiến thức dẫn dắt sự thay đổi.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Xem bản gốc tại đây