Nhận trợ cấp thất nghiệp không đủ sống, người lao động xoay đủ cách cầm cự

Chị Nguyễn Thị Tú, 37 tuổi, từng là công nhân 1 xưởng in tại cụm làng nghề phường Thanh Liệt (Hà Nội). Chị Tú quê ở phường Nam Định (Ninh Bình), là mẹ đơn thân nuôi con nhỏ đang học lớp 2.

Tháng 4.2025, chị Tú mất việc vì công ty phá sản. Từ tháng 5.2025, chị bắt đầu nhận trợ cấp thất nghiệp, mức 3,3 triệu đồng/tháng.

Đang có tổng thu nhập gần 10 triệu đồng/tháng, nhận trợ cấp thất nghiệp chỉ bằng 1/3, chị Tú vừa lo lắng, vừa quay cuồng vì áp lực kiếm thêm tiền để trang trải tiền thuê nhà, ăn uống, tiền học cho con…

“Tôi gần như không có tích lũy vì đồng lương phải lo đủ thứ chi tiêu cho 2 mẹ con. Khi mất việc, tôi biết là tiền trợ cấp thất nghiệp không cao nhưng tháng đầu nhận trợ cấp, cầm 3,3 triệu đồng trên tay, tôi toát mồ hôi vì sợ và lo lắng. Ngay sau đó, để có tiền trang trải, tôi nhận dọn nhà theo giờ cho một khu chung cư gần nơi thuê trọ, nhận làm nhân viên rửa xe máy cho một cửa hàng rửa xe và mỗi tuần, tôi làm 3 buổi đêm cho một cửa hàng bi-a”, chị Tú kể.

Quay cuồng nhiều việc cùng lúc, ai gọi giờ nào cũng nhận đi dọn nhà, chị Tú gần như kiệt sức. Tuy nhiên, khi chưa tìm được công việc mới, chị thừa nhận, “phải cố gắng chứ không có sự lựa chọn nào khác. Không làm thì không có tiền, mẹ con phải bồng bế nhau về quê”.

Anh Nguyễn Xuân Bình (quê xã Vũ Thư, tỉnh Hưng Yên) cũng lao đao vì trợ cấp thất nghiệp không đủ trang trải chi phí sinh hoạt tối thiểu. Anh Bình là công nhân tại phường Hoàng Mai (Hà Nội). Năm 2024, anh lập gia đình, vợ chồng anh thuê trọ tại phường Vĩnh Tuy. Đầu năm 2025, vợ anh Bình sinh con, cũng là lúc anh mất việc vì công ty thiếu đơn hàng.

Ban đầu, anh Bình ở nhà chăm vợ con. Với tiền trợ cấp thất nghiệp 4,2 triệu đồng/tháng, anh góp cùng vợ để trang trải chi phí. Tuy nhiên, vợ chồng anh chỉ cầm cự được khoảng 2 tháng, sau đó mọi thứ đảo lộn dần.

“Trước khi sinh con, chúng tôi có tích lũy được chút tiền, nhưng khi vợ nghỉ sinh, tôi mất việc… nuôi con nhỏ, lại hàng chục khoản phải chi, số tiền tiết kiệm bay vèo. Không còn cách nào khác, vợ tôi chấp nhận một mình chăm con, tôi chạy xe ôm để có thêm thu nhập”, anh Bình nói.

Hiện, vợ anh Bình đã đi làm trở lại sau 6 tháng nghỉ thai sản. Do không có người thân hỗ trợ, anh Bình chấp nhận ban ngày ở nhà trông con, chiều tối khi vợ anh đi làm về, anh lại lao ra đường chạy xe ôm đến khoảng 24h đêm mới quay về nhà.

“Vợ chồng tôi hỏi giá và tính toán, nếu thuê 1 người đến ở trông con từ 7h sáng đến 17h chiều, giá khoảng 7 triệu đồng/tháng; nếu mang con đến gửi một người gần khu trọ, họ nhận trông khoảng 5 trẻ, chúng tôi chuẩn bị sẵn đồ ăn cho con, mức giá khoảng 4 triệu đồng/tháng. Tóm lại, nếu thuê thì gần như mất 1 suất lương. Cân đối đủ đường, chúng tôi quyết định luân phiên đi làm, trông con như hiện tại”, anh Bình nói.

Trao đổi với Lao Động, ông Bùi Sỹ Lợi - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Xã hội) - cho rằng, tiền trợ cấp thất nghiệp hiện nay quá thấp.

“Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng tối đa dựa trên 5 lần mức lương tối thiểu vùng là quá thấp. Cơ quan chức năng nên nghiên cứu điều chỉnh mức trợ cấp này để tăng mức thụ hưởng, sao cho lao động đủ sống khi mất việc, gặp hoạn nạn”, ông Lợi nói.

Tính đến cuối năm 2024, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) kết dư hơn 64.300 tỉ đồng, tăng bình quân 3% giai đoạn 2022-2024. Có khoảng 16 triệu lao động tham gia BHTN và ước sẽ tăng lên 18,8 triệu người vào năm 2027.

Ông Lợi viện dẫn, nguồn quỹ đang dồi dào, đơn vị quản lý có thể xây dựng gói hỗ trợ cho lao động. "Các gói hỗ trợ phải bám sát tình hình thực tế, linh hoạt, phủ đến đông đảo đối tượng thì chính sách này mới thực sự nhân văn, thực sự là “bà đỡ” của thị trường lao động", ông Lợi nhấn mạnh.

Xem bản gốc tại đây