Phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới

80 năm phát huy vai trò của văn hóa

Ngày 24.11.1946, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội, với sự tham dự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn, một số thành viên Chính phủ và hơn 200 đại biểu đại diện giới hoạt động văn hóa ba miền Bắc, Trung, Nam.

Trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, đối mặt nhiều khó khăn, hội nghị kế thừa ba nguyên tắc dân tộc hóa, đại chúng hóa, khoa học hóa của Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943, khẳng định vai trò của văn hóa trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc. Tại hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu quan điểm “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, nhấn mạnh vai trò định hướng của văn hóa đối với xã hội.

Những tư tưởng này tiếp tục được kế thừa, phát triển tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ hai năm 1948 ở Phú Thọ và Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ ba năm 2021.

Trong các giai đoạn lịch sử, văn hóa ngày càng gắn bó với nhiệm vụ nâng cao dân trí, phát triển giáo dục, xây dựng đời sống mới, gìn giữ truyền thống và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.

Năm 2026 đánh dấu bước phát triển mới khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7.1.2026 về phát triển văn hóa Việt Nam và Quốc hội thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16.

Những quyết sách này tiếp tục khẳng định văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Ngày Văn hóa Việt Nam - đưa văn hóa đến gần người dân

Ngày 24.4.2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16, xác lập ngày 24.11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam. Đáng chú ý, nghị quyết quy định người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong Ngày Văn hóa Việt Nam; đồng thời được miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập.

Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam nhằm tôn vinh bản sắc, truyền thống dân tộc, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội đối với sự nghiệp phát triển văn hóa, con người Việt Nam.

Đây cũng là cơ hội khuyến khích sáng tạo văn học, nghệ thuật; bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, mở rộng điều kiện để người dân tham gia sáng tạo, thực hành và thụ hưởng văn hóa.

Ngày Văn hóa Việt Nam hướng tới trở thành ngày hội toàn dân, nơi mỗi người cùng sáng tạo, gìn giữ, trao truyền và thụ hưởng giá trị văn hóa. Các hoạt động hưởng ứng cần đa dạng, thiết thực, phù hợp với từng địa phương, tránh hình thức, chạy theo số lượng.

Củng cố sức mạnh đại đoàn kết từ cơ sở

Cùng với việc phát huy giá trị văn hóa, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18.11) có ý nghĩa quan trọng trong củng cố sự gắn bó giữa các tầng lớp nhân dân.

Ngày 18.11.1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị thành lập Hội Phản đế Đồng minh, hình thức tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam.

Trải qua các thời kỳ cách mạng, Mặt trận luôn giữ vai trò tập hợp, đoàn kết các giai cấp, tầng lớp và lực lượng yêu nước, phát huy sức mạnh toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức tại các khu dân cư nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, góp phần gắn kết cộng đồng, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thúc đẩy phong trào thi đua yêu nước, chăm lo người khó khăn và lan tỏa tinh thần tương thân, tương ái.

Chuyển hóa giá trị văn hóa thành hành động thiết thực

Trong kỷ nguyên mới, cần vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, đại đoàn kết toàn dân tộc; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp và cộng đồng.

Công tác tuyên truyền cần đổi mới theo hướng sinh động, dễ tiếp cận, kết hợp các phương tiện truyền thông với nền tảng số, mạng xã hội; chú trọng lan tỏa mô hình, sáng kiến hiệu quả. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá thực chất dựa trên mức độ tham gia, thụ hưởng của người dân, tránh hình thức, lãng phí.

Phát huy giá trị 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc chính là tiếp tục khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, đưa văn hóa và tinh thần đoàn kết trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Xem bản gốc tại đây