Con hơn 2 tuổi, mẹ chưa được hưởng chế độ thai sản do doanh nghiệp chậm đóng BHXH

Có quyết định của tòa án, quyền lợi vẫn bị “treo”

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động ngày 4.8, chị Nguyễn Thị Thúy Oanh - nguyên là công nhân Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Vinh Thông (Công ty Vinh Thông) tại TPHCM - thông tin đến nay, sau hơn 1 tháng có quyết định có hiệu lực của tòa án buộc công ty phải đóng BHXH cho chị, nhưng công ty vẫn chưa thực hiện.

Chị Oanh vào làm cho Công ty Vinh Thông từ năm 2013. Đến tháng 5.2024, chị sinh con, nhưng do công ty không đóng BHXH đầy đủ, nên chị không được hưởng chế độ thai sản do BHXH chi trả. Sau nhiều lần yêu cầu công ty chi trả BHXH không được, chị ủy quyền cho cán bộ của Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ người lao động Công đoàn TPHCM khởi kiện công ty. Sau đó, Tòa án Nhân dân Khu vực 9 đã ra quyết định công nhận sự thỏa thuận giữa hai bên, theo đó đến cuối tháng 6.2026, công ty phải đóng đủ BHXH cho chị Oanh để chị được hưởng chế độ thai sản. Thế nhưng đến nay, Công ty Vinh Thông vẫn chưa đóng BHXH cho chị Oanh. “Con tôi đã hơn 2 tuổi, nhưng tôi vẫn chưa được hưởng chế độ thai sản và không biết đến bao giờ mới được hưởng chế độ này” - chị Oanh chua xót nói.

Còn chị Nghiêm Mỹ Hằng - nguyên là nhân viên Công ty Cổ phần Tập đoàn Mai Linh (Công ty Mai Linh) - cho biết, sau hơn 1 năm nghỉ việc để đi làm chỗ khác, chị vẫn chưa được công ty đóng BHXH từ tháng 8.2023 đến tháng 3.2025. Không chỉ chị Hằng, nhiều nhân viên khác bị Công ty Mai Linh chậm đóng BHXH, bị ảnh hưởng quyền lợi và đã nghỉ làm tại công ty.

Trong khi đó, thống kê của BHXH TPHCM cho thấy, đến hết ngày 8.7, có 100 doanh nghiệp có số tiền chậm đóng BHXH từ 6 tháng trở lên. Tổng số tiền các doanh nghiệp này chậm đóng BHXH là hơn 892,6 tỉ đồng.

Đứng đầu danh sách 100 doanh nghiệp này là Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình, chậm đóng BHXH cho 1.134 người lao động với số tiền gần 56,8 tỉ đồng. Kế đến là Công ty Cổ phần Dịch vụ Bưu chính Viễn thông Sài Gòn chậm đóng BHXH hơn 42,1 tỉ đồng; Công ty Cổ phần Trải nghiệm Toàn Cầu chậm đóng BHXH cho 345 người lao động với số tiền hơn 38 tỉ đồng.

Còn Công ty Vinh Thông đã chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN và Bảo hiểm tai nạn Lao động - Bệnh nghề nghiệp với tổng số tiền là gần 17,12 tỉ đồng, nên khi NLĐ nghỉ việc thì không được hưởng cả chế độ thất nghiệp. Còn Công ty Mai Linh chậm đóng BHXH gần 5 tỉ đồng.

Hàng trăm lao động phải khởi kiện doanh nghiệp

Tại Đồng Nai, chị N.T.T, sinh năm 2005, bị khuyết tật nghe và nói từ nhỏ, làm việc tại Công ty TNHH Tập đoàn Quốc tế Austgrow Việt Nam. Chồng chị cũng bị khuyết tật nghe, nói và cùng làm công nhân tại doanh nghiệp này.

Tháng 3.2026, chị T nghỉ sinh con nhưng doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm, khiến quyền lợi thai sản của chị bị ảnh hưởng. Sau khi chị gửi đơn đến Sở Nội vụ TP Đồng Nai, doanh nghiệp cam kết phối hợp với cơ quan BHXH lập đầy đủ hồ sơ để giải quyết chế độ trước ngày 15.9.2026. Tính đến ngày 30.6, Công ty Austgrow Việt Nam có 244 lao động, chậm đóng 7 tháng với số tiền hơn 4 tỉ đồng.

Cũng tại Đồng Nai, quyền lợi của hàng trăm lao động Công ty TNHH Gạch men Bách Thành đang bị ảnh hưởng. Tính đến hết tháng 6.2026, tổng số tiền doanh nghiệp chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và tiền lãi gần 4,9 tỉ đồng, trong đó tiền lãi hơn 1 tỉ đồng. Có 339 lao động chưa được xác nhận đầy đủ quá trình tham gia BHXH từ tháng 11.2023 đến tháng 6.2026. Đại diện được người lao động ủy quyền đã nộp 162 bộ hồ sơ khởi kiện lên Tòa án Nhân dân Khu vực 2 - Đồng Nai.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Tư vấn pháp luật thuộc LĐLĐ TP Đồng Nai đã tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho 1.338 công nhân lao động; nhận ủy quyền tham gia tố tụng cho 31 người. Cả 31 trường hợp đều thắng kiện, trong đó có nhiều vụ buộc doanh nghiệp phải đóng BHXH.

Tuy nhiên, trường hợp của chị Oanh cho thấy, thắng kiện chưa đồng nghĩa quyền lợi được giải quyết ngay. Khi doanh nghiệp tiếp tục trây ỳ, không chấp hành hoặc không còn khả năng thanh toán, người lao động vẫn phải chờ đợi.

Theo LĐLĐ TP Đồng Nai, số liệu báo cáo của Bảo hiểm xã hội thành phố Đồng Nai cho thấy, đến ngày 31.5.2026, trên địa bàn thành phố có 180 doanh nghiệp (có từ 20 lao động trở lên) chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN từ 3 tháng trở lên với tổng số tiền nợ (có tính lãi) là hơn 196 tỉ đồng. Tình trạng trốn đóng, nợ BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, bệnh nghề nghiệp của các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn còn xảy ra làm ảnh hưởng đến hàng loạt quyền lợi khác dành cho người tham gia BHXH bắt buộc như trợ cấp thai sản, trợ cấp ốm đau, tai nạn lao động…

Xem bản gốc tại đây