Nhiều khó khăn trong xử lý doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội
Dù Luật BHXH năm 2024 đã bổ sung nhiều quy định, song trên thực tế vẫn còn một số khó khăn như nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, giải thể hoặc chủ doanh nghiệp bỏ trốn nên rất khó xác minh và tổ chức thu hồi số tiền BHXH chậm đóng.
Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, bà Phan Thị Mai - Trưởng phòng Quản lý thu và Phát triển người tham gia, BHXH TPHCM - cho biết, để giảm tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, thời gian qua, ngành BHXH TPHCM đã tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHXH, tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu chậm đóng, trốn đóng BHXH, các doanh nghiệp có nguy cơ cao như chậm đóng BHXH nhiều tháng, doanh nghiệp thường xuyên thay đổi lao động hoặc có dấu hiệu khai báo không đúng.
BHXH TPHCM cũng phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan để xử lý tình trạng chậm đóng BHXH và xây dựng kế hoạch đối chiếu thu tại các doanh nghiệp chậm đóng từ 3 tháng trở lên, có số tiền nợ từ 50 triệu đồng trở lên. Tăng cường công tác kiểm tra các đơn vị không khắc phục số tiền chậm đóng BHXH và chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để xử lý hình sự theo quy định về tội trốn đóng BHXH.
Tuy nhiên, tính đến ngày 30.6.2026, tại TPHCM có 25.527 đơn vị chậm đóng BHXH với số tiền là 886,62 tỉ đồng và 20.776 đơn vị trốn đóng BHXH với số tiền là 3.344,74 tỉ đồng.
Cũng theo bà Mai, mặc dù Luật BHXH năm 2024 đã bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường kỷ cương trong thực hiện chính sách BHXH, song trên thực tế vẫn còn một số khó khăn, chẳng hạn như nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, giải thể, bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc chủ doanh nghiệp bỏ trốn nên rất khó xác minh và tổ chức thu hồi số tiền chậm đóng. Đặc biệt, một số doanh nghiệp cố tình trây ỳ, trốn tránh trách nhiệm, không hợp tác với cơ quan BHXH dù đã được nhắc nhở, thanh tra và xử phạt.
Để giảm bền vững tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, bà Mai cho rằng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan BHXH với cơ quan thuế, đăng ký kinh doanh, ngân hàng và các cơ quan quản lý Nhà nước để phát hiện sớm doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm; nâng cao hiệu quả kiểm tra chuyên ngành, tăng tính răn đe đối với các hành vi cố tình chậm đóng, trốn đóng BHXH.
Mặt khác cũng cần tăng cường tuyên truyền để người sử dụng lao động hiểu rằng việc đóng BHXH không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đối với người lao động và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Về phía người lao động, cần thường xuyên theo dõi quá trình tham gia BHXH của mình, chủ động phản ánh ngay khi phát hiện doanh nghiệp không đóng hoặc chậm đóng BHXH để cơ quan chức năng có biện pháp xử lý kịp thời.
Xem bản gốc tại đây