Chênh lệch tăng lương hưu, lương cơ sở, đề xuất sửa Luật Bảo hiểm xã hội

Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, từ năm 2024 đến nay, cả nước có 2 đợt điều chỉnh lương hưu. Đợt điều chỉnh lương hưu năm 2024 (Nghị định 75/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1.7.2024). Nghị định 75/2024/NĐ-CP điều chỉnh lương hưu cho hơn 3,12 triệu người. Theo đó, kinh phí tăng thêm (6 tháng của năm 2024) là 16.786 tỉ đồng.

Đợt điều chỉnh lương hưu thứ 2 từ 1.7.2026. Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tính đến 3.7.2026, đơn vị đã chi trả cho hơn 3,55 triệu người, với tổng số tiền 24.320 tỉ đồng. Tổng kinh phí chi trả trong tháng 7 tăng 8,08%, tương ứng tăng 1.818 tỉ đồng so với tháng 6.2026. Đây là kết quả của việc điều chỉnh tăng 8% lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng.

Đợt điều chỉnh lương hưu đã góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành trong Luật Bảo hiểm xã hội mức đóng để hưởng lương hưu bộc lộ bất cập.

Trên Cổng thông tin Bảo hiểm xã hội Việt Nam đăng tải thông tin đề xuất sửa Điều 73 Luật BHXH năm 2024 về điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Theo dự thảo sửa đổi điểm a khoản 1 Điều 73, đối với người lao động hưởng lương theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và tham gia BHXH trước ngày 1.1.2016, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH sẽ được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của mức tham chiếu của từng thời kỳ.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định tiền lương đã đóng BHXH trước ngày luật mới có hiệu lực sẽ được điều chỉnh theo mức lương cơ sở tại thời điểm luật có hiệu lực trước khi chuyển sang điều chỉnh theo mức tham chiếu.

Phân tích về đề xuất này, trong tờ trình dự thảo sửa Luật Bảo hiểm xã hội của Bộ Nội vụ cho biết, Nghị quyết số 27-NQ/TW năm 2018 về cải cách chính sách tiền lương đã đặt mục tiêu bãi bỏ mức lương cơ sở. Tuy nhiên đến nay, nội dung này vẫn chưa được thực hiện.

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã bổ sung khái niệm "mức tham chiếu" để làm căn cứ tính đóng, tính hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, luật cũng quy định khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở; khi bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu không được thấp hơn mức lương cơ sở tại thời điểm đó.

Theo cơ quan soạn thảo, quy định này phát sinh bất cập khi Chính phủ điều chỉnh lương cơ sở và lương hưu với mức tăng khác nhau. Điển hình như tháng 7.2024, lương cơ sở được điều chỉnh tăng 30%, trong khi lương hưu chỉ tăng 15%.

Điều này dẫn đến chênh lệch mức lương hưu giữa những người nghỉ hưu trước và sau thời điểm điều chỉnh, nhất là đối với người nghỉ hưu từ khu vực Nhà nước.

Đọc bản gốc tại đây.