Giữa vòng xoáy giá cả, công chức mong sớm cải cách tiền lương

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định 282/QĐ-TTg về Kế hoạch cải cách hành chính Nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026-2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cải cách tiền lương, tiền thưởng và đa dạng chính sách đãi ngộ đối với cán bộ, công chức, viên chức ngay trong năm 2026. Trước đó, Công văn 38/TTg-QHĐP cũng đặt nhiệm vụ điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu và các loại trợ cấp là trọng tâm cần sớm triển khai.

Chị Trần Thị Hải (nhân vật đề nghị thay tên), công chức cấp xã tại Hà Nội, có hơn 10 năm làm việc. Năm 2016, khi mới vào làm, tổng lương và phụ cấp của chị chỉ khoảng 3 triệu đồng/tháng với hệ số 2,34.

Qua các lần nâng bậc định kỳ 3 năm/lần, hệ số lương của chị tăng lên 2,67 (2018), 3,00 (2021) và 3,33 (2024). Hiện lương chính của chị đạt 9,24 triệu đồng; cộng thêm 3,86 triệu đồng thu nhập tăng thêm theo cơ chế đặc thù từ đầu năm 2025, tổng thu nhập vào khoảng hơn 13 triệu đồng.

Tuy nhiên, theo chị Hải, mức tăng này vẫn khá khiêm tốn nếu đặt trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tại Hà Nội tăng nhanh.

Gia đình chị có hai con nhỏ đi học thêm, mỗi tháng riêng tiền học đã khoảng 2 triệu đồng. Tiền ăn uống nếu tự nấu dao động 2-3 triệu đồng, còn nếu ăn ngoài thường xuyên có thể lên tới 4-6 triệu đồng.

Điện nước khoảng 800.000 đồng đến 1 triệu đồng/tháng. Các khoản chi khác như quần áo, giải trí từ 1-2 triệu đồng.

“Lương có tăng nhưng tốc độ tăng chưa theo kịp chi phí thực tế. Muốn tiết kiệm cũng rất khó” - chị nói.

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) tính chung năm 2025, thu nhập bình quân của lao động là 8,4 triệu đồng/tháng, tăng 8,9%, tương ứng tăng 685 nghìn đồng so với năm trước.

Trong đó, thu nhập bình quân của lao động nam là 9,5 triệu đồng/tháng, lao động nữ là 7,2 triệu đồng/tháng; thu nhập bình quân của lao động ở khu vực thành thị là 10,1 triệu đồng/tháng, khu vực nông thôn là 7,3 triệu đồng/tháng.

Mức chi tiêu bình quân đầu người ở khu vực thành thị cũng ở mức cao nhất cả nước. Điều này khiến nhiều công chức trẻ cho rằng lương hiện tại chưa tương xứng với mặt bằng giá cả.

Trong nhiều năm qua, chính sách tiền lương khu vực công đã trải qua nhiều lần điều chỉnh. Năm 2019, Trung ương ban hành Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, lộ trình cải cách bị giãn lại.

Đến ngày 1.7.2023, lương cơ sở được tăng từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng/tháng. Tiếp đó, từ 1.7.2024, mức lương cơ sở tăng lên 2,34 triệu đồng/tháng - mức tăng mạnh nhất trong nhiều năm, góp phần cải thiện thu nhập cho hàng triệu cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang trên cả nước.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng mức tăng này mới bù đắp phần nào trượt giá và chưa tạo ra đột phá về thu nhập. Tại Hà Nội - nơi giá thuê nhà, dịch vụ giáo dục, y tế và sinh hoạt đều cao, tác động tích cực của việc tăng lương vẫn còn hạn chế.

Theo nội dung tại Quyết định 282/QĐ-TTg, cải cách tiền lương sẽ gắn với vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo thay vì phụ thuộc chủ yếu vào hệ số như hiện nay.

Đồng thời, Chính phủ yêu cầu điều chỉnh một số loại phụ cấp, mức lương cơ sở, lương hưu và các chế độ trợ cấp ngay trong tháng 3 theo tinh thần của Công văn 38/TTg-QHĐP.

Anh Trần Mạnh Cường (33 tuổi) - công chức một phường tại Hà Nội, cho rằng điều quan trọng không chỉ là tăng lương cơ sở mà là thay đổi cơ chế trả lương.

“Nếu vẫn tính theo hệ số và cào bằng, người làm nhiều, làm tốt cũng khó có thu nhập khác biệt rõ ràng. Chúng tôi mong cải cách lần này thực sự dựa trên hiệu quả công việc” - anh Cường nói.

Xem bản gốc tại đây