Lao động thất nghiệp ở tuổi ngoài 30
Lao động ngoài 30 tuổi không còn trẻ nhưng chưa đủ “sức bền” để cạnh tranh với người giàu kinh nghiệm, nhiều người mắc kẹt vì thay đổi của thị trường lao động.
Bất ngờ… thất nghiệp
Ngoài 30 tuổi - độ tuổi lẽ ra là giai đoạn ổn định trong sự nghiệp - nhiều lao động lại bất ngờ rơi vào cảnh thất nghiệp hoặc chật vật tìm việc. Không còn là lao động trẻ mới ra trường, nhưng cũng chưa đủ “sức bền” để cạnh tranh trong một thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, không ít người đang mắc kẹt giữa những chuẩn mực cũ và yêu cầu mới của doanh nghiệp.
Chị Nguyễn Thị Thùy Anh (32 tuổi), là nhân viên bộ phận nhân sự của một tập đoàn công nghệ thông tin tại phường Cửa Nam (Hà Nội), cho biết chị vừa nhận thông báo chấm dứt hợp đồng lao động từ ngày 10.1.2026. Lý do được đưa ra là doanh nghiệp đã tự động hóa một số công đoạn và bổ sung các yêu cầu mới đối với nhân sự.
“Tôi không bất ngờ khi tập đoàn cắt giảm nhân sự, nhưng rất bất ngờ khi người mất việc lại là mình. Tôi luôn nghĩ nếu có cắt giảm thì nhóm đầu tiên sẽ là lao động trẻ mới tuyển hoặc ít ra là những người gắn bó chưa lâu. Tôi tự tin vào tuổi tác, sự gắn bó và việc “quen việc” nhưng hóa ra, trong bối cảnh hiện nay, những điều tôi nghĩ là lợi thế lại không còn nhiều giá trị”, chị Thùy Anh chia sẻ.
Nhiều năm làm việc trong lĩnh vực nhân sự giúp chị Thùy Anh hiểu rõ xu hướng thị trường lao động. Tuy nhiên, chính sự tự tin ấy khiến chị không kịp chuẩn bị cho cú rẽ bất ngờ. Khi các phần mềm quản trị nhân sự, trí tuệ nhân tạo được đưa vào vận hành, một số vị trí không còn cần quá nhiều nhân sự như trước.
Câu chuyện của chị Thùy Anh không phải là cá biệt. Anh Nguyễn Đức Phúc (43 tuổi), lập trình viên game đang làm việc tại phường Cầu Giấy (Hà Nội), cho rằng lao động ngoài 30 tuổi từng được xem là lực lượng nòng cốt trong doanh nghiệp nhờ thâm niên và sự ổn định. Tuy nhiên, điều đó đang thay đổi rất nhanh.
“Doanh nghiệp hiện nay ưu tiên lao động trẻ, có khả năng làm đa nhiệm, thành thạo công nghệ mới, sẵn sàng chịu áp lực cao và chấp nhận mức lương linh hoạt. Trong khi đó, không ít lao động ngoài 30 tuổi lại quen với một vị trí, một quy trình cố định suốt nhiều năm, ít được đào tạo lại. Khi mô hình vận hành thay đổi, họ nhanh chóng trở nên “lệch pha”, dù năng lực làm việc cơ bản vẫn còn”, anh Phúc nhận định.
Kinh nghiệm không còn là yếu tố đảm bảo an toàn
Không chỉ lao động văn phòng hay công nghệ, tình trạng này còn diễn ra ở nhiều lĩnh vực khác.
Chị Doãn Thị Mai là công nhân may tại phường Việt Hưng (Hà Nội). Đứng máy 15 năm, ở tuổi 33, chị Mai nằm trong nhóm hơn 22 công nhân mất việc sau Tết Nguyên đán 2026.
“Công ty tôi mới thông báo, nhóm 22 công nhân, nằm rải rác ở các bộ phận sẽ mất việc vào ngày cuối quý I/2026. Chúng tôi vẫn được nhận thưởng Tết, nhưng có lẽ đây là cái Tết buồn nhất của tôi. Tôi chưa biết sẽ bắt đầu xin công việc khác như thế nào vì đã quá quen với công việc hiện tại. Tôi đã trao đổi với bộ phận nhân sự, tất cả những người nghỉ đợt này công ty đều cân nhắc kỹ và lý do rất chính đáng. Ví dụ, nhân sự bộ phận kế toán nghỉ việc vì công ty không còn cần nhân viên nhập liệu, chấm công sau khi sử dụng phần mềm tự động; công nhân các chuyền may bị thay thế bởi một số loại máy móc cho năng suất và độ chính xác cao”, chị Mai nói.
Không chỉ chị Mai, tại các khu công nghiệp, nhiều lao động từ 35–45 tuổi buộc phải nghỉ việc khi doanh nghiệp đầu tư dây chuyền tự động hóa, máy móc hiện đại. Trong lĩnh vực dịch vụ, bán lẻ, logistics, lao động lớn tuổi gặp bất lợi về sức khỏe, khả năng xoay ca và áp lực công việc.
Với lao động phổ thông, tuổi tác càng trở thành rào cản lớn. Khi sức khỏe giảm sút, trong khi yêu cầu công việc ngày càng nặng nhọc, không ít người bị đào thải khỏi thị trường lao động chính thức, phải chuyển sang làm việc thời vụ, tự do với thu nhập bấp bênh.
Điểm chung của những lao động này là họ không mất việc vì lười biếng hay kém trách nhiệm, mà vì thị trường lao động đã thay đổi luật chơi. Kinh nghiệm cũ – từng là “bảo hiểm” cho sự ổn định – nay không còn đủ để bảo đảm an toàn nghề nghiệp.
Thực tế này đặt ra một nghịch lý: nhiều lao động đã đi làm cả chục năm nhưng vẫn bị đánh giá là “thiếu kinh nghiệm”, bởi kinh nghiệm họ có không còn phù hợp với yêu cầu mới. Đây cũng là lý do khiến nhóm lao động ngoài 30 tuổi trở thành một trong những nhóm dễ tổn thương nhất trên thị trường lao động hiện nay.
Xem bản gốc tại đây
