Nam cán bộ công đoàn hiến kế nhằm hạn chế tranh chấp lao động

Nguyên nhân ngừng việc tập thể từ đâu

Chia sẻ với PV Báo Lao Động, ông Nguyễn Quốc Ca - Chánh Văn phòng, cán bộ Công đoàn Tổng Công ty Cổ phần Hợp Lực - cho biết, Thanh Hóa là một trong những địa phương thu hút đầu tư mạnh của khu vực Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, song song với sự phát triển năng động của nền kinh tế, tình hình quan hệ lao động vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Một số doanh nghiệp còn nợ lương, chậm đóng bảo hiểm xã hội, điều kiện làm việc chưa bảo đảm, chế độ phúc lợi chưa tương xứng.

“Qua theo dõi các vụ việc, tôi thấy đa phần các vụ ngừng việc chủ yếu diễn ra tại doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực dệt may, da giày. Đáng chú ý, các vụ việc đều diễn ra một cách tự phát, không thông qua tổ chức Công đoàn, chưa tuân thủ quy trình pháp luật” - ông Ca cho hay.

Theo ông Ca, nguyên nhân của các vụ ngừng việc xuất phát từ mâu thuẫn về tiền lương, thời giờ làm việc, chế độ thưởng, ăn ca, nhà ở, an toàn vệ sinh lao động và quan hệ giữa người sử dụng lao động với người lao động. Trong khi đó, các vụ ngừng việc thường không tuân thủ đúng quy định, bắt nguồn từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp chưa tuân thủ nghiêm quy định của Bộ luật Lao động. Công tác ký kết và thực hiện Thỏa ước lao động tập thể còn hình thức; việc điều chỉnh tiền lương, thưởng, thời giờ làm việc, phúc lợi chưa minh bạch. Một số công đoàn cơ sở nơi xảy ra ngừng việc tập thể còn yếu về năng lực đại diện; nhiều cán bộ công đoàn chưa có kinh nghiệm, chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng đối thoại, thương lượng, còn tâm lý e dè trong quan hệ với người sử dụng lao động, dẫn đến việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của công nhân chưa kịp thời.

“Phải thẳng thắn rằng, qua các vụ ngừng việc cho thấy, công tác phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước, công đoàn và doanh nghiệp chưa đồng bộ. Việc dự báo, phát hiện sớm nguy cơ tranh chấp lao động còn hạn chế, xử lý còn mang tính tình huống. Chế tài giám sát, xử lý vi phạm pháp luật lao động còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe; nhiều doanh nghiệp vi phạm kéo dài mà không bị xử lý nghiêm” - ông Ca cho hay.

Cần triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở

Theo ông Ca, để hạn chế tranh chấp lao động và ngừng việc không đúng quy định, cần thực hiện đồng bộ nhiều nhóm giải pháp từ cấp tỉnh đến cơ sở. Bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật lao động cho người lao động bằng nhiều hình thức, cần tăng cường bồi dưỡng kỹ năng thương lượng, đối thoại, xử lý tình huống tranh chấp cho cán bộ công đoàn cơ sở; khuyến khích cán bộ trẻ, có trình độ tham gia hoạt động công đoàn.

“Cán bộ công đoàn phải chủ động đến với công nhân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và giải quyết vướng mắc ngay từ cơ sở. Đưa tiêu chí không để xảy ra đình công trái pháp luật vào nội dung thi đua, khen thưởng của công đoàn cơ sở hằng năm. Công đoàn cấp trên cần chủ động can thiệp, hỗ trợ thương lượng tại các doanh nghiệp có nguy cơ cao xảy ra tranh chấp” - ông Ca chia sẻ.

Theo ông Ca, doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm quy định của pháp luật lao động, công khai, minh bạch về tiền lương, thưởng, điều kiện làm việc, chế độ bảo hiểm xã hội, phúc lợi... Đây là yếu tố then chốt để tránh mâu thuẫn tích tụ thành “điểm nóng”.

Bên cạnh đó, các sở, ban, ngành và địa phương cần phối hợp đồng bộ, quyết liệt trong việc thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật lao động - nhất là hành vi chậm đóng BHXH, nợ lương, vi phạm an toàn vệ sinh lao động. Cần thiết lập “Đường dây nóng quan hệ lao động” để tiếp nhận thông tin, phản ánh từ người lao động và kịp thời xử lý ngay khi có dấu hiệu phát sinh mâu thuẫn.

Xem bản gốc tại đây