Lao động nữ trước áp lực chuyển đổi số và biến động việc làm

Áp lực công nghệ và nỗi lo tụt lại phía sau

Tại tọa đàm, khảo sát về công tác vận động nữ công nhân viên chức lao động và phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” do Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng tổ chức mới đây, Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Daiwa Việt Nam đã có tham luận đáng chú ý về những áp lực, thách thức mà lao động nữ đang đối mặt trong bối cảnh chuyển đổi số và biến động việc làm hiện nay.

Theo đại diện Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Daiwa Việt Nam, doanh nghiệp hiện có hơn 3.400 lao động, trong đó lao động nữ chiếm tới 78%. Đây là lực lượng trực tiếp tham gia ở hầu hết các khâu sản xuất, vận hành và quản lý tại nhà máy.

Tuy nhiên, khi quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, áp lực thích nghi công nghệ đang trở thành thách thức rất lớn với nhiều nữ công nhân, đặc biệt là nhóm lao động lớn tuổi.

Qua khảo sát thực tế tại doanh nghiệp, khoảng 45% lao động nữ trên 35 tuổi cho biết gặp khó khăn trong việc thích nghi với các phần mềm điều khiển mới và thao tác báo cáo số hóa. Không ít chị em rơi vào trạng thái căng thẳng vì vừa phải hoàn thành chỉ tiêu năng suất, vừa lo bị tụt lại phía sau trong môi trường sản xuất ngày càng tự động hóa.

Đại diện Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Daiwa Việt Nam cho rằng, áp lực công nghệ hiện nay không còn là câu chuyện của riêng bộ phận kỹ thuật hay nhân sự văn phòng, mà đã tác động trực tiếp tới công nhân đứng chuyền sản xuất.

Không chỉ áp lực công nghệ, biến động của thị trường lao động toàn cầu cũng khiến nhiều nữ công nhân đối diện nguy cơ giảm giờ làm, giảm thu nhập hoặc phải chuyển đổi vị trí việc làm.

Theo Công đoàn Daiwa Việt Nam, trong nhóm lao động nữ từng phải thay đổi vị trí công việc, có tới 58% gặp khó khăn trong việc thay đổi thời gian ca kíp hoặc di chuyển do vướng bận chăm sóc con cái, gia đình. Điều này khiến cơ hội tái bố trí việc làm của lao động nữ bị thu hẹp hơn đáng kể so với lao động nam.

Đồng hành để lao động nữ không bị bỏ lại phía sau

Trước những áp lực đó, nhiều doanh nghiệp và tổ chức công đoàn đã chủ động thay đổi cách tiếp cận để hỗ trợ lao động nữ thích nghi với môi trường sản xuất mới.

Tại Daiwa Việt Nam, Công đoàn cơ sở phối hợp cùng doanh nghiệp tổ chức các lớp đào tạo kỹ năng số, hướng dẫn vận hành thiết bị và kỹ năng sử dụng máy tính cho lao động nữ. Các khóa học được thiết kế ngắn gọn, trực quan, giảm lý thuyết để giúp chị em dễ tiếp cận hơn với công nghệ mới.

Theo đại diện công đoàn, sau quá trình đào tạo, tỉ lệ lao động nữ có thể làm chủ các thiết bị, máy móc mới tại doanh nghiệp đã đạt trên 90%. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao tay nghề mà còn giúp nhiều chị em tự tin hơn khi làm việc trong môi trường số hóa.

Bên cạnh đào tạo kỹ năng, công đoàn còn phát động nhiều phong trào thi đua gắn với cải tiến sản xuất. Chỉ trong hai năm qua, nữ công nhân và kỹ sư nữ tại doanh nghiệp đã có hơn 150 sáng kiến được áp dụng thực tế, mang lại giá trị làm lợi hàng tỉ đồng cho công ty.

Theo Công đoàn Daiwa Việt Nam, những sáng kiến ấy cho thấy lao động nữ không chỉ thích nghi với chuyển đổi số mà còn có thể trở thành lực lượng quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp nếu được tạo điều kiện phù hợp.

Không dừng lại ở môi trường làm việc, nhiều chính sách chăm lo đời sống cho lao động nữ cũng được chú trọng hơn. Tại Daiwa Việt Nam, doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng phòng vắt sữa cho lao động nữ nuôi con nhỏ, tổ chức các chuyên đề kỹ năng giữ gìn hạnh phúc gia đình và chăm sóc con trong thời đại số.

Đại diện Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Daiwa Việt Nam cho rằng, để nữ công nhân thực sự yên tâm làm việc trong bối cảnh chuyển đổi số, rất cần thêm các chính sách hỗ trợ đào tạo kỹ năng số, nhà trẻ, trường học và các thiết chế công đoàn quanh khu công nghiệp.

Chuyển đổi số là xu thế không thể đảo ngược. Nhưng điều quan trọng là phải có cơ chế để lao động nữ được hỗ trợ thích nghi, không bị bỏ lại phía sau trong quá trình thay đổi đó.

Xem bản gốc tại đây