5 lĩnh vực việc làm chịu ảnh hưởng lớn từ AI

Sáng 8.7, tại tọa đàm "Việc làm thời AI: Thách thức và cơ hội cho phụ nữ, thanh niên", ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội (Sở Nội vụ Hà Nội) cho biết, sự phát triển của công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trên thị trường lao động cũng như trong mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.

Theo ông Thành, AI đang tác động rõ nét đến 5 nhóm lĩnh vực gồm: Dịch vụ khách hàng, telesale và tổng đài; hành chính, kế toán, nhập liệu; sáng tạo nội dung và dịch thuật; công nghệ thông tin; sản xuất và logistics.

Đối với phụ nữ và thanh niên, AI ảnh hưởng đến nhiều ngành nghề, trong đó có 4 nhóm chịu tác động rõ nhất.

Thứ nhất là khối hành chính - văn phòng và kế toán cơ bản. Đây là lĩnh vực có tỉ lệ lao động nữ cao, với nhiều vị trí làm việc theo quy trình nên dễ được AI hỗ trợ hoặc thay thế. Hiện nay, các hệ thống AI có thể xử lý nhiều nghiệp vụ nhanh và hiệu quả hơn, khiến nhu cầu lao động ở một số vị trí giảm đáng kể.

Thứ hai là lĩnh vực dịch vụ khách hàng, bán lẻ và bán buôn. Đây chủ yếu là những công việc phổ thông, không đòi hỏi trình độ chuyên môn cao. Nhiều khâu đã được thay thế bằng các hệ thống trả lời tự động và trợ lý ảo.

Thứ ba là ngành dệt may, da giày. Tại các doanh nghiệp quy mô lớn, việc ứng dụng robot và dây chuyền tự động vào những công đoạn lặp đi lặp lại sẽ tác động trực tiếp đến lao động giản đơn, trong đó phần lớn là lao động nữ.

Thứ tư là lĩnh vực sáng tạo, thiết kế và truyền thông. Đây là nhóm nghề có nhiều công việc có thể được AI hỗ trợ hoặc thay thế, làm thay đổi cách thức làm việc và yêu cầu về kỹ năng của người lao động.

Trước những thay đổi của thị trường lao động do AI mang lại, bà Phạm Thị Hường - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Công nghiệp Hà Nội, cho rằng thách thức lớn nhất đối với lao động trẻ không chỉ là tiếp cận công nghệ mà còn là khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Theo đánh giá của các chuyên gia và doanh nghiệp, nhiều lao động trẻ có nền tảng chuyên môn nhưng còn thiếu kỹ năng số chuyên sâu cùng các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, kỷ luật lao động và năng lực quản lý.

Để thu hẹp khoảng cách này, các cơ sở đào tạo cần sớm bổ sung các năng lực bổ trợ như sử dụng công cụ số chuyên dụng, làm việc nhóm, kỷ luật lao động và kỹ năng quản lý.

"Trong 5 năm tới, sự bùng nổ của AI và tự động hóa sẽ đào thải những lao động chậm thích nghi. Giải pháp then chốt là mô hình đào tạo theo "đơn đặt hàng" của doanh nghiệp" - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội nhấn mạnh.

Theo bà Phạm Thị Hường, hiện Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội có 15/25 ngành được doanh nghiệp đặt hàng đào tạo, đòi hỏi chương trình giảng dạy phải liên tục cập nhật công nghệ, bám sát dây chuyền sản xuất thực tế. Năm nay, nhà trường chính thức đưa kỹ năng số và kinh tế số vào chương trình đào tạo chính quy.

Mục tiêu là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có thể đáp ứng công việc ngay sau khi tốt nghiệp, giảm thời gian doanh nghiệp phải đào tạo lại.

Sự chuẩn bị này không chỉ giúp người lao động trẻ, đặc biệt là phụ nữ, tự tin làm chủ công nghệ mà còn nâng cao cơ hội việc làm và thu nhập trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động.

Bà Phạm Thị Hường cũng lưu ý, để thích ứng với xu thế mới, phụ nữ cần bứt phá tư duy, xóa bỏ định kiến "công nghệ chỉ dành cho nam giới". Việc chủ động cập nhật công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn góp phần giảm áp lực công việc, tạo thêm thời gian dành cho bản thân và gia đình.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần đóng vai trò chủ động hơn trong đào tạo, đồng thời ưu tiên tuyển dụng lao động nữ - lực lượng có lợi thế về sự cần cù, tỉ mỉ.

Đọc bản gốc tại đây.