"Điểm mù nhận thức" và 3 cách khắc phục

Theo Công ty Anphabe, “điểm mù nhận thức” là những khoảng tối trong tư duy và hành vi, nơi mà chúng ta không tự ý thức được mình đang bị chi phối bởi niềm tin, thói quen hay cảm xúc.

Ví dụ như một số tình huống quen thuộc: Bạn lục tìm điện thoại trong túi suốt năm phút, rồi nhận ra nó đang nằm ngay trên tay; bạn bực tức với một ai đó và từ đó trở đi, mọi hành động của họ đều trở nên “chướng mắt”; bạn tin rằng mình là người biết lắng nghe, nhưng khi nhận phản hồi từ đồng nghiệp thì họ lại cho rằng “chị nói nhiều quá, em không chen vào được”…

Những ví dụ trên đều có một điểm chung: bản thân ta không nhìn thấy rõ một sự thật trong khi người khác lại thấy rất rõ ràng. Đó chính là điểm mù nhận thức.

Theo Công ty Anphabe, não bộ con người được thiết kế để tiết kiệm năng lượng. Thay vì liên tục phân tích và tìm kiếm sự thật, nó tự động lọc thông tin, gộp nhóm cảm xúc và xây dựng niềm tin để đưa ra quyết định nhanh chóng. Cơ chế này hữu ích trong việc sinh tồn, nhưng cũng chính nó tạo ra các “vùng mù” trong nhận thức. Điều này lý giải vì sao nhiều người có năng lực nhưng mãi không thăng tiến hoặc gặp rào cản trong quan hệ đồng nghiệp mà không hiểu nguyên nhân.

Công ty Anphabe nhận định các cơ chế tâm lý tạo ra điểm mù gồm: Thiếu khách quan trong niềm tin; thiếu khách quan khi tự bênh vực; tự tin thái quá.

Vậy, làm sao để vượt qua "điểm mù nhận thức". Công ty Anphabe nhận định, điều khó khăn nhất là người có "điểm mù nhận thức" thường không tin rằng mình có điểm mù. Vì vậy, việc rèn luyện sự tự nhận thức là kỹ năng quan trọng bậc nhất.

Công ty Anphabe đưa ra ba phương pháp có thể áp dụng cho người bị "điểm mù nhận thức" nhằm khắc phục hạn chế này:

Thường xuyên tự vấn bản thân

Hãy đặt cho mình những câu hỏi: Mình đang tin vào điều gì; niềm tin đó dựa trên sự thật hay chỉ là kinh nghiệm cũ; phản ứng của mình đến từ cảm xúc bộc phát hay từ một lựa chọn tỉnh thức?

Tìm “tấm gương” phản chiếu

Một huấn luyện viên, người cố vấn hoặc một người bạn dám nói thật chính là “tấm gương” giúp bạn thấy rõ bản thân. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là bạn phải đủ cởi mở để lắng nghe.

Tập đặt mình vào góc nhìn người khác

Khi cảm thấy khó chịu với ai đó, hãy thử tự hỏi: “Nếu mình là họ, mình sẽ thấy thế nào?”. Bạn sẽ bất ngờ khi nhận ra sự khó chịu thường là hai chiều. Nhìn từ góc độ này, bạn sẽ bình tĩnh hơn trong ứng xử và tránh được nhiều xung đột không đáng có.

Xem bản gốc tại đây