Giải pháp giảm thất nghiệp trong thanh niên thành thị

Thất nghiệp vẫn “kén” việc

Anh Lê Minh Hoàng (23 tuổi ở phường Long Biên, Hà Nội) từng làm thiết kế nội thất sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.

Tháng 9.2025, anh Hoàng mất việc vì công ty cắt giảm nhân sự. Từ đó đến nay, nam thanh niên này vẫn loay hoay tìm việc làm.

“Tôi tìm việc qua nhiều kênh, từ website của các công ty đến các cổng dịch vụ việc làm lớn. Tôi cũng từng dự phỏng vấn của 6 doanh nghiệp thời gian qua nhưng chưa chốt đi làm nơi nào. Nơi tôi ưng công việc thì KPI hơi khắc nghiệt. Nơi tôi ưng lộ trình tăng lương và phúc lợi thì công việc lại không phát huy được thế mạnh bản thân”, anh Hoàng nói.

Những ngày này, anh Hoàng vẫn “đang trong lộ trình tìm việc” - như nam thanh niên chia sẻ. Cũng theo anh Hoàng, anh không quá vội vì có sự hỗ trợ của gia đình nên khi nào tìm được công việc thực sự ưng ý mới quyết định đi làm.

Cũng “kén” việc như anh Hoàng là chị Trần Tùng Chi (sinh năm 2004) tốt nghiệp cao đẳng ngành marketing. Chị Chi hiện ở cùng gia đình tại xã Thường Tín (Hà Nội).

Từ khi tốt nghiệp cao đẳng đến nay, chị Chi mới có 6 tháng làm việc cho một công ty truyền thông ở vị trí nhân viên marketing online. “Công việc của tôi và nhóm là viết bài quảng cáo, đăng trên website công ty và các đối tác để lan tỏa thương hiệu cho khách hàng. Công việc không quá gò bó nhưng mức lương chỉ khoảng 7 triệu đồng/tháng, đặc biệt tôi thấy không có tương lai nên đã quyết định nghỉ việc từ tháng 12.2025”, chị Chi nói.

Chị Chi cho hay, nhận thấy nguy cơ ngày càng khó xin việc do công việc dễ dàng bị thay thế bởi AI nên chị đang có dự định học thêm một ngành khác. Dù có không ít cơ hội việc làm liên quan đến marketing, chị Chi vẫn không mặn mà vì cho rằng, “không phát huy được năng lực, sở trường”.

Chị Chi, anh Hoàng là 2 trong số nhiều thanh niên thành thị đang thất nghiệp hiện nay. Báo cáo tình hình lao động việc làm quý I/2026 của Cục Thống kê cho thấy, tỉ lệ thất nghiệp chung trên cả nước của nhóm 15-24 tuổi dừng lại ở con số 8,86%, thì tại các khu vực đô thị, con số này vọt lên tới 10,7%. Điều này đồng nghĩa cứ 10 thanh niên ở thành thị thì có hơn 1 người đang loay hoay tìm việc. Trong khi đó, ở khu vực nông thôn, tỉ lệ này thấp hơn đáng kể (7,8%).

Giải pháp "hạ nhiệt" thất nghiệp đô thị

Ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội - phân tích, tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên ở khu vực thành thị cao hơn khu vực nông thôn còn do tâm lý "thất nghiệp tự nguyện" và sự kén chọn nghề nghiệp của thanh niên đô thị.

“Có sự khác biệt về tư duy nghề nghiệp giữa hai khu vực. Ở nông thôn, thanh niên chấp nhận các công việc chân tay, lao động phổ thông trong các xưởng sản xuất nhỏ hoặc làm kinh tế gia đình. Thanh niên thành thị thường có xu hướng "chờ đợi một công việc hoàn hảo". Với sự hỗ trợ nhất định về kinh tế từ gia đình, nhiều người trẻ thành thị sẵn sàng thất nghiệp tạm thời để tìm kiếm những vị trí có thu nhập cao, môi trường sang trọng hoặc đúng chuyên môn đào tạo”, ông Thành nói.

Ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm - phân tích, tỉ lệ thất nghiệp thanh niên thành thị chạm mức 10,7% là một tín hiệu cảnh báo về lãng phí nguồn lực xã hội.

Để sớm đưa thanh niên trở lại guồng quay lao động, ông Trung đề xuất 3 hướng giải quyết.

Chỉnh hướng đào tạo từ bậc trung học: Không nên đợi đến đại học mới đào tạo nghề. Việc hướng nghiệp thực chất từ lớp 10-12, giúp học sinh tiếp cận sớm với các kỹ năng thực tế mà thị trường thành thị đang khát (như vận hành thương mại điện tử, kỹ thuật số, logistics) sẽ giúp giảm tỉ lệ thất nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Hỗ trợ khởi nghiệp xanh và số tại chỗ: Chính quyền đô thị cần có các vườn ươm khởi nghiệp dành riêng cho thanh niên, tập trung vào các mô hình kinh tế tuần hoàn hoặc dịch vụ số. Thay vì đi xin việc, hãy khuyến khích họ tạo ra việc làm từ chính sự nhạy bén công nghệ của mình.

Kết nối cung - cầu thông qua dữ liệu lớn: Các trung tâm dịch vụ việc làm cần ứng dụng AI để phân tích hồ sơ thanh niên và nhu cầu doanh nghiệp, từ đó kết nối chính xác hơn, tránh tình trạng người cần việc không thấy việc, doanh nghiệp cần người không thấy người.

Xem bản gốc tại đây