Thị trường lao động "tinh" hơn

Cục Thống kê vừa ban hành thông cáo báo chí về tình hình lao động, việc làm quý I/2026.

Số liệu từ thông cáo của Cục Thống kê cho thấy sự sụt giảm nhẹ về quy mô lực lượng lao động. Quý I/2026, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 53,6 triệu người, giảm 232,9 nghìn người so với quý IV/2025. Lao động có việc làm quý I/2026 là 52,5 triệu người, giảm 233,4 nghìn người so với quý IV/2025. Trong đó, lao động có việc làm khu vực thành thị là 20,6 triệu người, chiếm 39,2%, giảm 122,2 nghìn người so với quý IV/2025; khu vực nông thôn là 31,9 triệu người, chiếm 60,8%, giảm 111,2 nghìn người so với quý IV/2025.

Nhận định về thông tin do Cục Thống kê công bố, ông Lê Quang Trung – nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm, cho rằng, tỉ lệ tham gia lực lượng lao động giảm so với cùng kỳ năm trước có thể được giải thích bởi xu hướng "tạm dừng để nâng cấp" của thế hệ trẻ. Thay vì chấp nhận những công việc phổ thông với mức lương "giậm chân tại chỗ", nhiều lao động đang chủ động rút lui tạm thời để tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn về AI, bán dẫn hoặc kinh tế xanh.

“Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy nguồn cung lao động đang tự điều chỉnh để thích ứng với yêu cầu cao hơn của thị trường. Khoảng lặng này chính là bước chuẩn bị để hình thành một lực lượng lao động "tinh" hơn trong những quý tiếp theo của năm 2026”, ông Trung nói.

Cũng theo ông Trung, thay vì lo lắng về số lượng và quy mô lực lượng lao động, cần tập trung vào các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng nhân lực và chờ cơ hội bứt phá.

Ông Trung cũng đề xuất giải pháp "kiềng ba chân" để xoay chuyển tình thế.

Kích hoạt "túi an sinh thông minh": Chính phủ đẩy mạnh các gói hỗ trợ thiên về học nghề. Theo đó, hỗ trợ lao động thất nghiệp chuyển đổi sang các ngành nghề đang khát nhân lực như lắp đặt điện mặt trời, bảo trì xe điện hay vận hành hệ thống logistics tự động sẽ giúp rút ngắn thời gian "nhàn rỗi" và đưa họ trở lại thị trường với mức thu nhập cao hơn.

“Khơi thông” dòng chảy lao động số: Thay vì coi lao động tự do trên các nền tảng số là nhóm nằm ngoài hệ thống, cần có cơ chế chính thức hóa và bảo vệ nhóm này. Khi các nền tảng số được kết nối tốt với hệ thống thông tin việc làm quốc gia sẽ có một lượng lớn lao động "ẩn danh" trở lại đóng góp vào các chỉ số tăng trưởng chung một cách bền vững.

Doanh nghiệp chủ động xây dựng nguồn lực: Các doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ "tuyển dụng khi cần" sang "nuôi dưỡng nguồn lực". Việc liên kết chặt chẽ với các trường nghề để đào tạo theo đơn đặt hàng sẽ giúp xóa bỏ tình trạng lệch pha cung - cầu, đảm bảo học sinh ra trường có việc ngay, giúp các chỉ số lao động sớm phục hồi xanh trở lại.

Xem bản gốc tại đây