Thất nghiệp sau tuổi 35: Tuổi tác trở thành rào cản việc làm

Xin việc khó vì “quá tuổi”

Nửa năm nay, chị Nguyễn Thị Thu (quê xã Nam Đồng, Ninh Bình) đã hàng chục lần đến Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội tìm việc nhưng vẫn chưa nơi nào nhận.

Mất việc tháng 7.2025 ở tuổi 38 khi đang làm nhân viên tại một cửa hàng văn phòng phẩm tại phường Hà Đông (Hà Nội), chị Thu vật vã tìm việc làm mới và cầm cự bằng công việc làm cộng tác viên bán hàng.

“Cả gia đình trông chờ vào tiền lương 13 triệu đồng/tháng của chồng tôi. Con gái tôi năm nay lên cấp 2, chuyện học hành sẽ tốn kém nhiều hơn. Chưa xin được việc ngày nào tôi như lửa đốt ngày đó. Thu nhập từ công việc làm cộng tác viên bán hàng rất bấp bênh, tháng nhiều tôi kiếm được khoảng 6 triệu đồng, tháng ít vài triệu đồng, chưa đủ lo tiền ăn cho 3 miệng ăn”, chị Thu than thở.

Theo chị Thu, chị từng học ngành kế toán, sau đó đi làm có cả kinh nghiệm bán hàng nhưng khi tìm việc làm, tham gia ứng tuyển, chị bị “chê” vì “có tuổi”. Chị Thu cho hay, các công ty sẵn sàng tuyển nhân sự trẻ về đào tạo thêm vì nhóm này nhanh nhẹn, bằng cấp chuẩn lại có nhiều kỹ năng thế mạnh mà nhóm lao động ở tuổi chị không bao giờ có được.

Càng cận Tết, cơ hội việc làm ở những phiên tuyển dụng càng “co” lại nên chị Thu không hy vọng nhiều. “Nửa tháng nay tôi không làm cộng tác viên bán hàng mà làm dọn nhà, vệ sinh theo giờ cho các hộ gia đình, thu nhập cao hơn hẳn. Tuy nhiên, công việc vất vả nên tối nào tôi cũng đau người ê ẩm, sợ không trụ được lâu”, chị Thu nói.

Theo đại diện Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, ghi nhận tại sàn giao dịch việc làm trung tâm và các sàn vệ tinh cho thấy, số lượng lao động trung niên tìm việc ngày càng tăng. Không ít người từng làm quản lý, công nhân kỹ thuật, nhân viên văn phòng… nay phải chấp nhận ứng tuyển các vị trí thấp hơn, thu nhập kém hơn. Tuy nhiên, cơ hội vẫn rất hạn chế.

“Nhiều doanh nghiệp hiện nay ưu tiên tuyển lao động trẻ với lý do dễ đào tạo, dễ thích nghi với môi trường số hóa và chi phí nhân công thấp. Trong các thông báo tuyển dụng, không ít nơi ngầm đặt giới hạn độ tuổi dưới 30 hoặc 35. Điều này khiến lao động trên 35 tuổi dù có kinh nghiệm vẫn bị loại ngay từ vòng hồ sơ. Không ít lao động gửi hàng chục bộ hồ sơ nhưng không nhận được phản hồi hoặc bị từ chối thẳng thừng khi biết tuổi thật”, đại diện Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nói.

Chuyển sang việc tạm bợ để mưu sinh

Khi không thể tìm được việc làm chính thức, nhiều lao động 35-45 tuổi buộc phải chuyển sang các công việc tự do, thời vụ như chạy xe công nghệ, giao hàng, buôn bán nhỏ, làm thuê theo ngày. Những công việc này giúp họ có thu nhập trước mắt, nhưng thường bấp bênh, thiếu ổn định và không có an sinh xã hội.

Thu nhập phụ thuộc vào sức khỏe và thời gian làm việc, trong khi chi phí sinh hoạt và gánh nặng gia đình vẫn rất lớn. Không ít người từng có mức thu nhập ổn định nay phải chật vật từng ngày, thậm chí vay mượn để trang trải cuộc sống khi công việc tự do không đủ sống.

Anh Lê Đức Tâm (phường Đống Đa, Hà Nội) từng là nhân viên một công ty chuyên về xây dựng. Mất việc tháng 4.2025, loay hoay 3 tháng trời không xin được việc làm mới, anh Tâm hiện đang làm xe ôm công nghệ.

“Thu nhập khoảng 17 triệu đồng/tháng - mức không thấp nhưng tôi thấy sức khỏe ngày càng đi xuống vì ròng rã đi lại ngoài đường. Những ngày rét đậm, tôi giảm giờ làm, tối về sớm nhưng sáng hôm sau vẫn thấy khắp người ê ẩm. 40 tuổi rồi, xin việc gì cũng khó, nhưng nếu không đi làm thì vợ con lại khổ…”, anh Tâm chia sẻ.

Ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội - cho hay, nguyên nhân khiến lao động trung niên khó tìm việc, thất nghiệp kéo dài đến từ nhiều phía. Trước hết là quá trình chuyển đổi số và tự động hóa trong doanh nghiệp khiến nhiều vị trí lao động giản đơn hoặc công việc hành chính truyền thống dần bị thay thế bởi công nghệ. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có xu hướng tối ưu chi phí nhân sự, ưu tiên lao động trẻ có mức lương khởi điểm thấp, chấp nhận tăng ca và thích nghi nhanh. Lao động trung niên với mức lương theo thâm niên và trách nhiệm gia đình thường khó cạnh tranh.

“Một yếu tố khác là khoảng cách kỹ năng. Không ít lao động trung niên chưa kịp cập nhật kỹ năng số, ngoại ngữ hay các công nghệ mới, khiến họ bị đánh giá là kém phù hợp với môi trường làm việc hiện đại”, ông Thành nhận định.

Xem bản gốc tại đây