Lao động trẻ chọn việc thu nhập "vừa phải" để duy trì cuộc sống

Cử nhân chấp nhận thu nhập dưới 10 triệu đồng/tháng

Chị Nguyễn Thị Hải Đường (22 tuổi, quê Bắc Ninh) là cựu sinh viên ngành Truyền thông đa phương tiện (Học viện Báo chí và Tuyên truyền).

Tốt nghiệp tháng 7.2026, sau nhiều lần gửi hồ sơ, tham gia phỏng vấn, chị Hải Đường đang làm sản xuất nội dung trên mạng xã hội cho một đơn vị với thu nhập 8 triệu đồng/tháng.

Theo chị Hải Đường, khó khăn lớn nhất khi tìm việc với bản thân chị là thiếu kinh nghiệm thực tế và thu nhập không cao.

“Những lý thuyết trên giảng đường có nhiều khác biệt khi áp dụng vào môi trường làm việc, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, bởi nhà tuyển dụng đòi hỏi năng lực thực chiến cao để trả mức thù lao tương ứng.

Trong khi đó, chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại Hà Nội trở thành áp lực mỗi ngày khiến tôi không có nhiều lựa chọn, sẵn sàng làm ngay công việc mình được tuyển dụng để có tiền trang trải cuộc sống”, chị Hải Đường nói.

Theo chị Hải Đường, khi ra trường, chị bắt buộc phải chọn hướng đi ưu tiên, hoặc là về quê làm một công việc liên quan đến một ngách nhỏ của lĩnh vực truyền thông; hoặc làm tại thành phố với mức lương do nhà tuyển dụng đưa ra dựa trên năng lực, kinh nghiệm thực tế.

Dù chưa thể có được công việc như mong muốn, chị Hải Đường dự định sẽ tiếp tục làm việc liên quan đến truyền thông để duy trì thu nhập, tiếp tục học thêm và bổ sung kỹ năng.

“Khoảng 1-2 năm tới, khi điều kiện tài chính ổn định hơn tôi sẽ tìm cơ hội theo đuổi công việc đúng với định hướng của mình”, chị Hải Đường nói.

Tốt nghiệp chuyên ngành Báo mạng điện tử tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, chị Hoàng Thùy Linh (22 tuổi, quê Hải Phòng) từng có kinh nghiệm cộng tác với hai đơn vị báo chí từ khi là sinh viên. Tuy nhiên, sau khi tốt nghiệp, chị gặp khó khăn trong việc tìm một công việc ổn định, theo đúng chuyên ngành từng theo học.

Theo chị Thùy Linh, cơ hội việc làm trong lĩnh vực báo chí hiện nay có nhiều thay đổi so với giai đoạn trước, trong khi yêu cầu của nghề cũng tạo áp lực lớn đối với người mới bước vào thị trường lao động.

Bên cạnh đó, chị cũng lo ngại bản thân chưa đủ sức khỏe và năng lực để theo đuổi nghề lâu dài. Những trăn trở này khiến Linh quyết định chuyển hướng sang một công việc khác.

Hiện chị Linh làm nhân viên phân tích thị trường tại một công ty tài chính, chứng khoán với mức thu nhập dao động từ 6 đến dưới 10 triệu đồng/tháng.

“Công việc này tôi được người quen giới thiệu. Thu nhập hiện tại giúp tôi ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, nếu có cơ hội, tôi vẫn muốn trở lại thử sức với công việc đúng chuyên ngành báo chí”, chị Linh nói.

Hệ quả của việc "lùi bước quá sớm" vào vùng an toàn

Thực trạng không ít lao động trẻ là cử nhân đại học sau khi tốt nghiệp chấp nhận làm các công việc hành chính đơn thuần hoặc dịch vụ tạm thời để có thu nhập lập tức đang trở thành một nốt trầm đáng suy ngẫm.

Nhìn nhận về hiện tượng này, bà Nguyễn Thị Lan Hương - Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động Xã hội cho rằng tâm lý chọn công việc tạm thời để tránh áp lực phỏng vấn và áp lực thử việc đúng ngành là một "cái bẫy ngọt ngào".

Bà Hương cho rằng nếu gạt bỏ bằng cấp để làm các công việc vận hành đơn thuần trong 1–2 năm, lượng kiến thức được đào tạo sẽ nhanh chóng bị mai một. Đến khi muốn quay lại đúng ngành, ứng viên gần như phải bắt đầu lại từ con số 0.

Bên cạnh đó, thị trường lao động luôn có sự tham gia của các lứa sinh viên mới ra trường, việc chậm trễ 1–2 năm trong các công việc trái ngành khiến người trẻ mất đi giai đoạn "vàng" (từ 22–25 tuổi) để va chạm, vấp ngã và tích lũy kinh nghiệm chuyên sâu.

Cuối cùng, các công việc dịch vụ ngắn hạn có thể mang lại "tiền tươi" ban đầu, nhưng mức lương nhanh chóng chạm trần và không có lộ trình thăng tiến rõ ràng. Về lâu dài, điều này dẫn đến sự hụt hẫng và khủng hoảng định hướng ở độ tuổi 27–30.

Để giúp cử nhân trẻ vượt qua nỗi sợ thất bại và tự tin theo đuổi con đường chuyên môn, bà Nguyễn Thị Lan Hương đưa ra 3 khuyến nghị cốt lõi.

Lao động trẻ phải tự tin với nền tảng đào tạo, sẵn sàng làm từ vị trí nhỏ nhất như thực tập sinh hoặc nhân viên tập sự đúng chuyên môn.

Xây dựng CV theo hướng "năng lực thực tế" thay vì "bằng cấp đơn thuần" bởi nhà tuyển dụng luôn đánh giá cao thái độ chủ động và tiềm năng phát triển của ứng viên trẻ.

Đổi mới tư duy về "áp lực". Thay vì tháo chạy sang vùng an toàn, người trẻ cần coi thách thức là cơ hội để khẳng định giá trị bản thân trên thị trường lao động.

Xem bản gốc tại đây