Nhảy việc liên tục, lao động trẻ khó tích lũy tay nghề

Mỗi công việc chỉ kéo dài vài tháng

Anh Hoàng Anh Sơn, 21 tuổi, ở xã Thường Tín (Hà Nội) hiện làm việc tại một quán cà phê với thu nhập khoảng 5 triệu đồng/tháng. Theo anh Sơn, trước khi làm nhân viên tại quán cà phê, anh từng làm phục vụ tại nhà hàng, làm nhân viên bán hàng và một số công việc thời vụ.

“Mỗi công việc thường chỉ kéo dài vài tháng. Sau nhiều lần thay đổi, tôi nhận ra mình tuy đã trải qua nhiều công việc nhưng chưa có một chuyên môn thực sự sâu” - anh Sơn nói.

Hiện anh muốn tìm một công việc ổn định hơn để vừa làm vừa học nghề và tích lũy kinh nghiệm lâu dài.

Ở tuổi 26, anh Trịnh Thế Tùng (phường Hà Đông, Hà Nội) vẫn loay hoay với công việc thiết kế đồ họa thuê cho các công ty thiết kế website, thay vì có vị trí ổn định hoặc tay nghề vững vàng. Nhìn lại 4 năm sau khi ra trường, anh thừa nhận đã rơi vào “bẫy nhảy việc” do chính mình tạo ra.

Tốt nghiệp cao đẳng ngành thiết kế đồ họa, anh Tùng từng háo hức bước vào thị trường lao động. Tuy nhiên, chưa đầy 4 năm, anh đã 8 lần chuyển việc, mỗi nơi chỉ gắn bó từ 3-5 tháng.

“Mỗi lần thấy áp lực, bị sếp phàn nàn hoặc có công ty khác trả cao hơn khoảng 500.000 đồng, tôi lại xin nghỉ. Khi đó, tôi nghĩ đơn giản mình còn trẻ, thiếu gì cơ hội” - anh Tùng chia sẻ.

Anh Tùng thừa nhận, chính tư duy “đứng núi này trông núi nọ” đã khiến anh không thể tích lũy được bất kỳ kỹ năng chuyên sâu nào. Hồ sơ xin việc của anh trở nên “lem nhem” trong mắt các nhà tuyển dụng chuyên nghiệp, các công ty từ chối vì e ngại tính cam kết kém.

“Ở tuổi 26, bạn bè xung quanh đã bắt đầu có vị trí nhất định hoặc tích lũy được vốn liếng, tôi lại ở nhà và chờ nhận từng đơn hàng. Đây là bài học cho sự nông nổi của tôi” - anh Tùng ngậm ngùi nói.

“Bẫy nhảy việc” và bài toán an sinh dài hạn của lao động trẻ

Xu hướng thay đổi công việc sau mỗi 3 - 6 tháng đang khá phổ biến ở một bộ phận lao động trẻ (Gen Z và người lao động dưới 30 tuổi).

Nhìn nhận về thực trạng này, ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm, đánh giá, việc liên tục thay đổi môi trường làm việc trong khoảng thời gian quá ngắn sẽ vô tình đẩy người trẻ vào “cái bẫy kinh nghiệm bề nổi”.

“3 đến 6 tháng chỉ đủ để một nhân sự làm quen với quy trình và văn hóa doanh nghiệp, chưa đủ thời gian để tích lũy kỹ năng chuyên sâu. Khi liên tục chuyển việc, người trẻ rất khó tạo ra giá trị lõi hoặc xây dựng được năng lực cạnh tranh khác biệt. Về lâu dài, hồ sơ xin việc với lịch sử làm việc ngắn hạn dày đặc sẽ khiến các nhà tuyển dụng uy tín e ngại về tính cam kết và độ tin cậy,” ông Lê Quang Trung phân tích.

Ông Trung cũng cảnh báo một rủi ro khác mà nhiều người trẻ thường bỏ qua khi chuyển việc liên tục là sự đứt gãy của hồ sơ an sinh xã hội. Lao động sẽ bị đứt quãng thời gian đóng BHXH và mất cơ hội thụ hưởng bảo hiểm thất nghiệp.

Để người trẻ vừa giữ được tinh thần trải nghiệm, vừa đảm bảo sự tích lũy chắc chắn cho tương lai, ông Lê Quang Trung đưa ra lời khuyên về một chiến lược phát triển bền vững.

Lao động trẻ phải xác định “chu kỳ tích lũy” tối thiểu, nên đặt ra thời gian cam kết tối thiểu từ 1,5-2 năm cho mỗi vị trí công việc. Đây là khung thời gian vừa đủ để nắm chắc chuyên môn, khẳng định giá trị bản thân và xây dựng thành tích cụ thể - cơ sở thực chất nhất để đàm phán mức thu nhập cao hơn.

Cân bằng giữa “trải nghiệm” và “an sinh”. Trước khi quyết định nghỉ việc, cần chủ động kiểm tra và quản lý quá trình đóng BHXH, BHYT. Hạn chế tối đa các khoảng thời gian “trắng” bảo hiểm.

Đổi mới tư duy, thay vì chuyển việc ngang để lấy mức tăng lương nhỏ trước mắt, hãy hướng tới chuyển việc chất lượng - chỉ chuyển dịch khi đã tích lũy đủ năng lực để đảm nhận vị trí cao hơn, hoặc khi môi trường mới mang lại cơ hội học hỏi kỹ năng chuyên sâu mà nơi cũ không đáp ứng được.

Xem bản gốc tại đây