Công đoàn Đà Nẵng chủ động ngăn tranh chấp lao động từ sớm

Nhận diện nguy cơ từ khi chưa thành tranh chấp

Thay vì chỉ xuất hiện khi mâu thuẫn đã phát sinh, Công đoàn Đà Nẵng đang đặt trọng tâm vào việc phát hiện sớm những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người lao động để cùng doanh nghiệp tìm cách tháo gỡ.

Hiện Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng quản lý 2.067 công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở với 236.024 đoàn viên. Riêng các khu công nghiệp có 284 công đoàn cơ sở với 90.335 đoàn viên.

Với quy mô này, việc nắm bắt tình hình việc làm, tiền lương, tiền thưởng, bảo hiểm xã hội, điều kiện làm việc và tâm tư của người lao động trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng của công đoàn các cấp.

Thực tế thời gian qua cho thấy, khi quyền lợi bị xâm phạm kéo dài, Công đoàn phải sử dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ người lao động.

Điều này là cần thiết, nhưng phía sau mỗi vụ việc phải giải quyết qua hòa giải, khiếu nại hay khởi kiện ra tòa án là thời gian, chi phí và những ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người lao động cũng như hoạt động của doanh nghiệp.

Bởi vậy, cách bảo vệ tốt hơn là cố gắng không để những vướng mắc nhỏ tích tụ thành mâu thuẫn lớn.

Bà Phan Thị Thuý Linh – Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng cho rằng, Công đoàn phải thực sự là điểm tựa của người lao động khi quyền lợi bị ảnh hưởng, đồng thời cần chuyển mạnh từ “xử lý khi có tranh chấp” sang “phòng ngừa tranh chấp”.

Theo bà Linh, muốn làm được điều đó, công đoàn các cấp phải thường xuyên nắm tình hình doanh nghiệp, việc làm, tiền lương, tiền thưởng, bảo hiểm xã hội, điều kiện làm việc và tâm tư của người lao động. Qua đó, những dấu hiệu có thể dẫn đến mâu thuẫn cần được nhận diện và giải quyết ngay từ cơ sở.

Đối thoại để giải quyết vấn đề từ sớm

Một trong những công cụ quan trọng để phòng ngừa tranh chấp là tạo ra những kênh đối thoại thực chất giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Hiện 100% đơn vị sự nghiệp thuộc phạm vi hướng dẫn đã tổ chức Hội nghị cán bộ, viên chức, người lao động; tỉ lệ doanh nghiệp tổ chức Hội nghị người lao động đạt 78%, đối thoại tại nơi làm việc đạt 64%.

Thông qua những kênh này, người lao động có cơ hội nói lên tâm tư, kiến nghị về việc làm, thu nhập, môi trường và điều kiện làm việc. Quan trọng hơn, những vấn đề phát sinh có thể được nhận diện và xử lý trước khi trở thành tranh chấp.

Cùng với đối thoại, thương lượng tập thể đang được xác định là một giải pháp phòng ngừa từ gốc.

Đến nay, 86,9% đơn vị, doanh nghiệp thuộc phạm vi thống kê đã ký kết thỏa ước lao động tập thể; trong đó 56% thỏa ước được chấm điểm, xếp loại B trở lên. Nhiều thỏa ước có các điều khoản cụ thể về tiền lương, thưởng, phúc lợi, bữa ăn ca, nghỉ phép, thăm hỏi, hỗ trợ người lao động.

Theo bà Phan Thị Thuý Linh, thời gian tới, không chỉ cần quan tâm đến tỉ lệ doanh nghiệp ký thỏa ước lao động tập thể mà quan trọng hơn là chất lượng và tính thực chất của từng điều khoản.

Các nội dung sát sườn với người lao động như tiền lương, thưởng, bữa ăn ca, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe, phúc lợi, nhà ở và điều kiện làm việc cần được đưa vào thương lượng phù hợp với điều kiện của từng doanh nghiệp.

Khi quyền và lợi ích của hai bên được đưa ra bàn bạc từ trước, những khác biệt có thêm cơ hội được giải quyết bằng thương lượng thay vì đối đầu.

Phòng ngừa tranh chấp vì thế không có nghĩa là né tránh mâu thuẫn. Đó là chủ động nhận diện những khác biệt về lợi ích, tạo cơ chế để người lao động được lên tiếng và cùng doanh nghiệp tìm giải pháp trước khi vấn đề trở nên căng thẳng.

Đó cũng là cách để Công đoàn thực hiện vai trò cầu nối, với việc không chỉ bảo vệ người lao động khi tranh chấp đã xảy ra mà còn góp phần tạo dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và bền vững ngay từ cơ sở.

Xem bản gốc tại đây