Giai đoạn 2021-2024 cho thấy, lao động nữ và nam thất nghiệp có sự “đảo chiều”, phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu công việc tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: Quỳnh Chi

Đảo chiều trong tỉ lệ thất nghiệp theo giới tính tại Hà Nội

Quỳnh Chi (báo lao động) 07/11/2025 12:36 (GMT+7)

Số liệu giai đoạn 2021-2024 cho thấy, lao động nữ và nam thất nghiệp có sự “đảo chiều”, phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu công việc tại Thủ đô Hà Nội.

Theo báo cáo Thực trạng và xu hướng của việc thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp gắn với công tác giải quyết việc làm do Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội mới ban hành, giai đoạn 2021-2024, căn cứ xu hướng chung cho thấy một bức tranh tích cực nhưng khi phân tích chuyên sâu theo cơ cấu theo giới tính, thị trường lao động Thủ đô thể hiện sự dịch chuyển cấu trúc quan trọng bên trong.

Tổng hợp của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, năm 2021, lao động nữ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn rất nhiều, với số người thất nghiệp cao hơn nam giới tới gần 15.000 người.

Tuy nhiên, từ năm 2022, tình thế đã hoàn toàn đảo ngược, số lao động nam thất nghiệp lại cao hơn đáng kể so với lao động nữ. Khoảng cách này duy trì ở mức lớn trong cả giai đoạn sau đó. Sự đảo chiều này không phải là ngẫu nhiên, mà phản ánh tốc độ phục hồi không đồng đều giữa các ngành kinh tế khác nhau.

Sau đại dịch, tại Hà Nội, các khu vực kinh tế khác nhau sẽ có tốc độ phục hồi khác nhau. Một số ngành thâm dụng lao động nữ như dịch vụ, bán lẻ, du lịch, và các ngành sản xuất hàng xuất khẩu như dệt may, da giày là những ngành chịu tác động trực tiếp và ngay lập tức bởi các lệnh giãn cách. Tuy nhiên, đây cũng là những ngành có sức bật mạnh mẽ nhất ngay sau khi nền kinh tế mở cửa trở lại, nhờ vào sự phục hồi của tiêu dùng nội địa và các đơn hàng quốc tế.

Ngược lại, nhiều ngành thâm dụng lao động nam như xây dựng, bất động sản, công nghiệp chế tạo, sản xuất vật liệu lại phải đối mặt với một giai đoạn khó khăn kéo dài hơn sau đó, do những vấn đề liên quan đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp, tín dụng bị thắt chặt, và sự chậm lại của các dự án đầu tư.

Một bộ phận lao động nữ có sự thay đổi trong hành vi tìm việc. Sau khi mất việc trong đại dịch, có thể một số lao động nữ đã quyết định tạm thời hoặc vĩnh viễn rời khỏi lực lượng lao động để tập trung vào các công việc chăm sóc gia đình, do đó không còn được thống kê trong nhóm “thất nghiệp”. Khi bước sang giai đoạn phục hồi, trong khi lao động nữ nhanh chóng tìm lại được việc làm, lao động nam lại phải đối mặt với một đợt khủng hoảng thứ cấp, kéo dài hơn.

“Sự đảo chiều này cho thấy các chính sách hỗ trợ việc làm trong tương lai cần có sự linh hoạt và nhạy bén hơn với các tín hiệu của thị trường. Thay vì các chính sách chung, cần có những chương trình hỗ trợ, đào tạo lại và chuyển đổi nghề nghiệp được thiết kế chuyên biệt, nhắm đến các nhóm lao động nam trong những ngành đang gặp khó khăn về cấu trúc như xây dựng và công nghiệp chế tạo”, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nhận định.

Về cơ cấu thất nghiệp theo khu vực, số người thất nghiệp ở khu vực thành thị luôn cao hơn gấp nhiều lần so với khu vực nông thôn, chiếm từ 70% đến gần 80% tổng số. Sự chênh lệch này phản ánh các yếu tố mang tính cấu trúc: Sức hút của đô thị và bản chất của nền kinh tế. Là trung tâm kinh tế, hành chính, khu vực thành thị của Hà Nội luôn có sức hút đặc biệt, hấp dẫn một lượng lớn lao động nhập cư từ các vùng nông thôn và các tỉnh lân cận. Điều này tạo ra một nguồn cung lao động dồi dào, dẫn đến mức độ cạnh tranh việc làm gay gắt hơn rất nhiều so với khu vực nông thôn.

Bên cạnh đó, kinh tế đô thị chủ yếu là kinh tế chính thức (doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước), nơi việc mất việc làm được ghi nhận rõ ràng vào số liệu thất nghiệp. Ngược lại, ở nông thôn, một phần lao động mất việc trong khu vực chính thức có thể được “hấp thụ” tạm thời vào khu vực phi chính thức hoặc kinh tế hộ gia đình, nông nghiệp, và do đó được ghi nhận là thiếu việc làm hoặc có việc làm nhưng năng suất thấp, thay vì thất nghiệp hoàn toàn.

Xem bản gốc tại đây