Dự báo xu hướng việc làm đến năm 2030

Công nghệ thúc đẩy thay đổi việc làm

Chị Bàn Thị Liên từng là nhân viên hành chính - nhân sự cho một tập đoàn công nghệ có trụ sở tại phố Duy Tân (phường Cầu Giấy, Hà Nội).

Tháng 3.2025, chị được tập đoàn thông báo nằm trong diện cân nhắc cắt giảm nhân sự với lý do “phần việc cơ bản được tự động hóa”. Tháng 8.2025, chị Liên được cho thôi việc, có nhận trợ cấp nghỉ việc từ công ty. Mất việc ở tuổi 31, sau 7 năm gắn bó, chị Liên cho hay “vừa buồn, vừa lo lắng vì không biết bắt đầu tìm công việc mới ra sao”.

Không chỉ những người làm “bàn giấy” như chị Liên đứng trước nguy cơ mất việc, nhiều công việc cần lao động phổ thông cũng đang dần bị thay thế bởi máy móc, tự động hóa. Anh Nguyễn Văn Sinh (quê xã Thọ Xuân, Thanh Hóa) là công nhân vận hành máy cắt CNC cho một công ty tại cụm công nghiệp Yên Nghĩa (phường Hà Đông, Hà Nội).

Theo anh Sinh, anh vào công ty làm công nhân phụ đứng máy từ năm 2017. Sau 2 năm, anh được cho đi học nâng cao tay nghề và phụ trách vận hành 1 máy cắt, lương khởi điểm từ 5 triệu đồng, năm 2025 là 13 triệu đồng. Tháng 11.2025, anh Sinh được thông báo cho nghỉ việc vì phần việc của anh đã được tự động hóa, máy tính đảm nhận hoàn toàn.

Mất việc, anh Sinh loay hoay tìm việc mới. Đến nay, anh vẫn chưa xin được công việc đúng với kinh nghiệm mình đã tích lũy được. “Nếu hết tháng 3.2026 vẫn không xin được việc, tôi sẽ về quê, dùng chút vốn liếng dành dụm được đầu tư vào chăn nuôi tại gia”, anh Sinh chia sẻ.

Những năm gần đây, thị trường lao động đang trải qua những thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ, chuyển đổi số và xu hướng phát triển bền vững. Một trong những yếu tố tác động lớn nhất đến thị trường lao động trong thời gian tới là sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và dữ liệu lớn. Những công nghệ này giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và tối ưu hóa quy trình sản xuất, nhưng đồng thời cũng làm thay đổi cách con người làm việc.

Mô hình việc làm ngày càng linh hoạt

Cùng với chuyển đổi số, nhiều lĩnh vực mới đang hình thành và tạo ra những nghề nghiệp trước đây chưa từng tồn tại. Các vị trí như chuyên gia dữ liệu, kỹ sư trí tuệ nhân tạo, chuyên viên an ninh mạng, chuyên gia tiếp thị số hay quản lý nội dung số ngày càng phổ biến.

Bên cạnh đó, xu hướng phát triển bền vững và kinh tế xanh cũng mở ra nhiều cơ hội việc làm trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, quản lý môi trường, kinh tế tuần hoàn hay tư vấn phát triển bền vững. Những công việc liên quan đến quản lý phát thải, đánh giá tác động môi trường và triển khai các giải pháp sản xuất xanh được dự báo sẽ tăng nhanh.

“Thị trường lao động trong tương lai sẽ ngày càng đa dạng với nhiều nghề nghiệp kết hợp giữa công nghệ, quản lý và sáng tạo. Trong bối cảnh việc làm thay đổi nhanh chóng, người lao động ngoài chuyên môn còn cần nhiều kỹ năng mới như kỹ năng số, tư duy phân tích, khả năng học hỏi liên tục và làm việc với công nghệ. Ngoài ra, các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề cũng ngày càng được coi trọng”, ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm nhận định.

Cũng theo ông Trung, có một xu hướng đáng chú ý khác của thị trường lao động đến năm 2030 là sự gia tăng của các hình thức làm việc linh hoạt. Làm việc từ xa, làm việc theo dự án, làm việc tự do hoặc tham gia các nền tảng việc làm trực tuyến đang ngày càng phổ biến, đặc biệt trong các ngành liên quan đến công nghệ và dịch vụ sáng tạo. Sự phát triển của internet và các nền tảng số cho phép người lao động làm việc cho nhiều doanh nghiệp hoặc khách hàng ở các quốc gia khác nhau mà không cần di chuyển. Điều này giúp mở rộng cơ hội việc làm nhưng cũng tạo ra môi trường cạnh tranh lớn hơn trên thị trường lao động.

Đối với doanh nghiệp, mô hình làm việc linh hoạt giúp giảm chi phí vận hành và tiếp cận nguồn nhân lực đa dạng hơn. Tuy nhiên, việc quản lý lực lượng lao động phân tán cũng đòi hỏi những phương thức quản lý mới.

“Thị trường lao động đến năm 2030 được dự báo sẽ có nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Công nghệ, chuyển đổi số và phát triển bền vững sẽ tiếp tục định hình lại cấu trúc việc làm và yêu cầu kỹ năng của người lao động”, ông Trung nhấn mạnh.

Xem bản gốc tại đây