Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội đưa ra các khuyến nghị nhằm chính thức hóa kinh tế phi chính thức và tích hợp lao động tự do trên địa bàn Thủ đô. Ảnh: Quỳnh Chi

Khuyến nghị chính thức hóa kinh tế phi chính thức và tích hợp lao động tự do tại Hà Nội

Quỳnh Chi (báo lao động) 12/12/2025 14:03 (GMT+7)

Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội khuyến nghị các phương án chính thức hóa kinh tế phi chính thức và tích hợp lao động tự do tại Hà Nội.

Trong bối cảnh kinh tế phi chính thức là một thành tố không thể phủ nhận và tỉ lệ lao động tự do cao khiến việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội còn những “khoảng trống pháp lý”, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội khuyến nghị các phương án nhằm chính thức hóa kinh tế phi chính thức và tích hợp lao động tự do trên địa bàn Thủ đô.

Xây dựng khung pháp lý đặc thù và linh hoạt cho lao động tự do (Gig)

Để giải quyết “khoảng trống pháp lý”, cần nghiên cứu và xây dựng một “vị thế pháp lý thứ ba” (bên cạnh “người lao động” và “nhà thầu độc lập”), công nhận bản chất lai ghép của lao động Gig. Khung pháp lý này phải quy định các quyền và nghĩa vụ cơ bản về thu nhập tối thiểu (có tính đến giờ làm việc thực tế), minh bạch thuật toán và an toàn lao động.

Thí điểm mô hình “phúc lợi linh hoạt”

Cần xây dựng cơ chế “tài khoản an sinh cá nhân linh hoạt”, trong đó yêu cầu các công ty nền tảng trích một tỷ lệ phần trăm trên mỗi giao dịch để đóng góp vào tài khoản này cho người lao động. Tài khoản này thuộc sở hữu của người lao động và đi theo họ, cho phép tích lũy quyền lợi từ nhiều nền tảng khác nhau.

Khai thác cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2024 để bao phủ an sinh cho nhóm yếu thế

Cần tận dụng tối đa cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2024 để đẩy mạnh chính sách hỗ trợ 100% mức đóng BHXH tự nguyện cho hộ nghèo và 60% cho hộ cận nghèo. Đây là công cụ đột phá để bao phủ an sinh cho lao động phi chính thức dễ bị tổn thương nhất. Tuy nhiên, cần có cơ chế theo dõi chặt chẽ để tránh rủi ro chính sách hỗ trợ này vô tình làm giảm động lực tham gia khu vực chính thức của người lao động (vì các phúc lợi nhận được khi ở khu vực phi chính thức trở nên hấp dẫn hơn), điều này có thể làm chậm quá trình chính thức hóa.

Nâng cấp Trung tâm Dịch vụ việc làm (DVVL) Hà Nội thành “Trung tâm Phát triển Sự nghiệp”, tập trung vào giới trẻ

Phải có sự chuyển đổi căn bản vai trò của Trung tâm DVVL Hà Nội, từ một nơi chủ yếu làm thủ tục hành chính (chi trả trợ cấp) thành một “trung tâm phát triển sự nghiệp” chuyên nghiệp. Chức năng mới phải tập trung vào hiện đại hóa và đa dạng hóa các giải pháp hỗ trợ giao dịch việc làm (cả trực tiếp và trực tuyến), tư vấn chuyên sâu, đánh giá kỹ năng. Đặc biệt, phải cung cấp dịch vụ định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh, sinh viên ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, chứ không chỉ chờ đến khi họ thất nghiệp.

Xây dựng hạ tầng dữ liệu và hệ thống thông tin thị trường lao động và dự báo thị trường lao động

Cần khẩn trương xây dựng và vận hành hiệu quả Cơ sở dữ liệu Lao động Quốc gia theo Luật Việc làm 2025. Hà Nội cần tiên phong tích hợp dữ liệu (thuế, BHXH, tuyển dụng) để phân tích dữ liệu lớn (Big Data), cung cấp thông tin thị trường lao động một cách đa chiều, kịp thời, dự báo nhu cầu kỹ năng và phát triển hệ thống “cảnh báo sớm” rủi ro thất nghiệp dựa trên dữ liệu BHTN theo thời gian thực.

Tăng cường trách nhiệm của Người sử dụng lao động

Để đảm bảo tính bền vững của quỹ và quyền lợi của người lao động, cần thực thi nghiêm túc các quy định mới của Luật Việc làm 2025 về trách nhiệm bồi hoàn toàn bộ quyền lợi BHTN của doanh nghiệp nếu không đóng hoặc đóng không đủ.

Xem bản gốc tại đây