Lao động làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. Ảnh: Quỳnh Chi
Lao động làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. Ảnh: Quỳnh Chi

Lao động thất nghiệp không mặn mà học nghề

Quỳnh Chi (báo lao động) 31/07/2025 08:13 (GMT+7)

Theo Luật Việc làm, lao động thất nghiệp được trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ học nghề… nhưng một bộ phận không nhỏ không mặn mà học nghề.

Người được hỗ trợ học nghề có xu hướng giảm

Theo thống kê của Bộ Nội vụ, quý I/2025, cả nước giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp (TCTN) cho gần 124.000 lao động, phần lớn trong số họ thuộc nhóm không có bằng cấp, chứng chỉ.

Số liệu từ Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước và Lao động (Bộ Nội vụ), quý I/2025, cả nước ghi nhận 144.889 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng TCTN, giảm 29.600 người so với quý IV/2024 và 24.200 người so với cùng kỳ năm 2024.

Trong quý này, có 123.835 người có quyết định hưởng TCTN, 406.098 lượt người được tư vấn, 31.894 người được giới thiệu việc làm và 3.636 người được hỗ trợ học nghề. Phần lớn người lao động nộp hồ sơ đề nghị hưởng TCTN thuộc nhóm không có bằng cấp, chứng chỉ, chiếm 59,2%; số có trình độ đại học trở lên chiếm 18,7%; trình độ cao đẳng 7,6%; trung cấp 6%; 8,5% người nộp hồ sơ đề nghị hưởng có chứng nhận, chứng chỉ nghề sơ cấp.

Đáng chú ý, tỷ lệ người lao động đăng ký học nghề sau khi thất nghiệp vẫn còn rất thấp so với số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Theo báo cáo tổng kết thi hành Luật Việc làm, đánh giá thực trạng quan hệ xã hội liên quan của Bộ Nội vụ, giai đoạn từ năm 2015 đến tháng 3.2024, tổng số người nộp hồ sơ hưởng TCTN trên cả nước là 7.605.726 người, bằng 14 lần so với năm 2015 (527.576 người); có 7.439.091 người có quyết định hưởng TCTN.

Tính đến hết tháng 3.2024, cả nước có 261.676 người được hỗ trợ học nghề. Số người được hỗ trợ học nghề có xu hướng giảm các năm gần đây.

Chế độ thấp, chưa đủ thu hút lao động

Lý giải về nguyên nhân lao động thất nghiệp không mặn mà học nghề, ông Lê Quang Trung – nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm cho rằng, do nhận thức, chính sách, khâu tổ chức thực hiện cả về cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp.

Ông Trung chỉ ra nội dung và ngành nghề đào tạo chưa sát và chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường lao động; kỹ năng dạy không đúng với yêu cầu doanh nghiệp. Bên cạnh đó, người lao động nhận thức còn hạn chế và còn thiếu niềm tin vào chất lượng các cơ sở đào tạo hoặc không muốn tham gia đào tạo trong khi cần có việc làm ngay để trang trải cuộc sống. Chưa kể, chế độ hỗ trợ học nghề thấp (1.500.000 đồng/người/tháng), chưa hỗ trợ về sinh hoạt, đi lại… Sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp còn hạn chế, đầu ra của học nghề chưa cụ thể.

Để thu hút lao động thất nghiệp học nghề thời gian tới, ông Trung đưa ra các giải pháp cụ thể.

Theo đó, cần tổ chức đánh giá cả về chính sách, pháp luật chế độ học nghề đối với người thất nghiệp, cả việc tổ chức triển khai thực hiện, tìm ra cho được đâu là nguyên nhân, điểm nghẽn, khả năng và nhu cầu thực sự của thị trường lao động (TTLĐ) để có giải pháp phù hợp.

Cần nắm chắc từng người thất nghiệp khi thất nghiệp về khả năng, nguyện vọng để tư vấn, giới thiệu học nghề cho người thất nghiệp. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến học nghề đối với người thất nghiệp, cơ sở đào tạo nghề... nhất là việc hướng dẫn học nghề theo quy định của Luật Việc làm mới được thống qua. Hoàn thiện hệ thống thông tin về TTLĐ, nhất là công tác dự báo TTLĐ; nâng cao năng lực hoạt động dịch vụ việc làm (DVVL) của các tổ chức DVVL; học nghề và đào tạo nghề gắn với nhu cầu của các doanh nghiệp, tổ chức…

Theo Điều 42 Luật Việc làm năm 2013, chính sách bảo hiểm thất nghiệp bao gồm: Trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ học nghề; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động.

Xem bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục