Việc làm phi chính thức chiếm hơn 62% cảnh báo tính thiếu bền vững
Tính đến hết quý III/2025, tỉ lệ thất nghiệp giảm, số lao động có việc làm tăng, thu nhập bình quân lao động tăng... nhưng thị trường lao động vẫn tiềm ẩn 2 thách thức lớn. Chuyên gia cho rằng, đây là những minh chứng cho thấy thị trường lao động phát triển chưa bền vững.
Một số điểm sáng
Báo cáo lao động, việc làm quý III và 9 tháng đầu năm 2025 của Cục Thống kê mới ban hành cho thấy, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của cả nước quý III/2025 ước tính 53.300.000 người, tăng 254.500 người so với quý trước và tăng 583.600 người so với cùng kỳ năm trước.
Tỉ lệ tham gia lực lượng lao động quý III/2025 là 68,6%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với quý trước. Tính chung 9 tháng đầu năm 2025, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 53.100.000 người, tăng 556.300 người so với cùng kỳ năm trước. Tỉ lệ tham gia lực lượng lao động là 68,4%, giảm 0,2 điểm phần trăm.
Tỉ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động quý III/2025 là 2,22%, trong đó khu vực thành thị là 2,73%; khu vực nông thôn là 1,86%.
Tỉ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động 9 tháng đầu năm 2025 là 2,22%, trong đó khu vực thành thị là 2,53%; khu vực nông thôn là 2%.
Tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên (từ 15-24 tuổi) quý III/2025 là 9,03%, tăng 0,84 điểm phần trăm so với quý trước và tăng 1,30 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên khu vực thành thị là 12,42%; khu vực nông thôn là 6,86%.
Tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên (từ 15-24 tuổi) 9 tháng đầu năm 2025 là 8,38%, tăng 0,47 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên khu vực thành thị là 11,24%.
Thị trường lao động chưa bền vững
Theo ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm, dù đạt được một số thành tựu quan trọng, nhưng những tháng cuối năm, thị trường lao động sẽ đối diện 2 thách thức lớn.
Thứ nhất, thị trường lao động phát triển chưa bền vững khi số lao động có việc làm phi chính thức chiếm tỉ trọng lớn.
Ông Trung dẫn con số lao động có việc làm phi chính thức chung (bao gồm cả lao động làm việc trong hộ nông, lâm nghiệp và thủy sản) quý III/2025 là 32.600.000 người, chiếm tới 62,4% trong tổng số lao động có việc làm.
“Như vậy, cứ 100 người có việc làm thì có hơn 62 người làm việc trong khu vực phi chính thức, nghĩa là việc làm không bền vững, thu nhập bấp bênh và đối diện nhiều rủi ro” - ông Trung nói.
Thứ hai, tỉ lệ thất nghiệp ở nhóm thanh niên 15-24 tuổi cao gấp hơn 4 lần tỉ lệ thất nghiệp chung.
Tỉ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động quý III/2025 và 9 tháng đầu năm là 2,22%, trong khi đó, tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên (từ 15-24 tuổi) quý III/2025 là 9,03%.
“Đây là con số rất đáng lo ngại. Lực lượng thanh niên 15-24 tuổi được coi là thế hệ trẻ trung, sung sức, được học tập và đào tạo bài bản nhưng tỉ lệ thất nghiệp lại cao hơn 4 lần tỉ lệ chung của thị trường. Thực tế này cũng cho thấy nỗ lực tạo việc làm trong thanh niên chưa thực sự hiệu quả. Các cơ quan liên quan phải xem xét lại chính sách đào tạo và kết nối việc làm trong thanh niên, sao cho sát, đúng, trúng với nhu cầu thị trường nhằm kéo giảm tỉ lệ thất nghiệp trong độ tuổi này xuống thấp” - ông Lê Quang Trung nhấn mạnh.
Ông Trung dự báo thị trường cuối năm sẽ sôi động, nguyên nhân do tình hình sản xuất kinh doanh tốt, xuất khẩu tăng và đầu tư nước ngoài khả quan. Bên cạnh đó, trong nước cũng triển khai nhiều dự án đầu tư công giúp tăng cung việc làm.
“Cuối năm, nhiều ngành sẽ tăng cường tuyển dụng, đặc biệt nhóm ngành công nghệ, thương mại, dịch vụ, AI, xây dựng, logictics… sẽ thu hút nhiều lao động. Những lao động có kinh nghiệm sẽ có nhiều cơ hội tìm kiếm việc làm tốt hơn ở các doanh nghiệp, tổ chức” - ông Trung thông tin.
Tuy nhiên, ông Trung lưu ý những tháng cuối năm, lao động tự do, lao động thất nghiệp lâu ngày nếu không chuẩn bị tốt kỹ năng sẽ rất khó tham gia thị trường. Nhóm này phải đánh giá lại mình, thực tế hơn, thậm chí chấp nhận công việc thu nhập thấp hơn công việc cũ để có việc làm, thu nhập. Đồng thời, phải biết tìm việc làm thông qua tổ chức tư vấn, trung tâm dịch vụ việc làm, tham gia khóa đào tạo nâng cao kiến thức, kỹ năng...
Ông Trung cũng cho rằng, các trung tâm dịch vụ việc làm địa phương phải cung cấp thông tin đúng, đủ, thường xuyên để lao động nắm được; nên tổ chức các phiên hướng vào ngành thị trường đang cần nhiều lao động, tốt nhất tổ chức theo chuyên đề riêng.
Doanh nghiệp khắt khe hơn trong tuyển dụng
Ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội - cho biết, những tháng cuối năm, tại Hà Nội, doanh nghiệp sẽ khắt khe hơn trong tuyển dụng.
Đối với lao động phổ thông, doanh nghiệp yêu cầu cao về sức khỏe để người lao động có thể đáp ứng được cường độ công việc tại các nhà xưởng, dây chuyền sản xuất hay các công trình xây dựng.
Đối với nhóm lao động có trình độ, ngoài bằng cấp, doanh nghiệp đòi hỏi ứng viên các kỹ năng chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực chiến và quan trọng nhất là khả năng bắt nhịp và đảm nhận công việc ngay lập tức.
Bên cạnh đó, các tháng cuối năm phục vụ thị trường Tết nên thị trường lao động cũng cần nhiều nhân lực khối ngành thương mại và dịch vụ. Điều này cũng đồng nghĩa sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho ngành bán lẻ, thương mại điện tử, logistics và các dịch vụ ăn uống, giải trí...
Xem bản gốc tại đây
