Xóa bỏ lao động trẻ em: Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong hội nhập

Chủ động phòng ngừa ngay từ chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý, bảo vệ thương hiệu và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Tuân thủ không phải chi phí, mà là đầu tư

Theo các hướng dẫn dành cho doanh nghiệp, phòng, chống lao động trẻ em cần được tiếp cận một cách hệ thống, không dừng lại ở những cam kết mang tính hình thức mà phải được triển khai xuyên suốt trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Từ góc độ đại diện giới sử dụng lao động, bà Trần Thị Hồng Liên - Phó Giám đốc Văn phòng Giới sử dụng lao động (VCCI) - nhấn mạnh sự cần thiết phải thay đổi tư duy của doanh nghiệp trong vấn đề này.

“Những chi phí, nguồn lực cho hoạt động tuân thủ pháp luật, trong đó có phòng, chống lao động trẻ em, không phải là chi phí mà phải được coi là đầu tư cho lâu dài”, bà Liên khẳng định.

Theo bà, khi doanh nghiệp đã tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, việc tuân thủ các tiêu chuẩn lao động và mang lại lợi ích cho người lao động, cho trẻ em sẽ trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng trong quá trình hội nhập.

Xây dựng chính sách không sử dụng lao động trẻ em

Bước đi đầu tiên là doanh nghiệp cần ban hành chính sách rõ ràng về không sử dụng lao động trẻ em, áp dụng cho cả hoạt động nội bộ và các đối tác trong chuỗi cung ứng. Chính sách này cần phù hợp với pháp luật Việt Nam và các tiêu chuẩn quốc tế, được phổ biến đến toàn bộ người lao động và nhà cung ứng, đồng thời trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp.

Song song với đó, doanh nghiệp cần chủ động đánh giá rủi ro lao động trẻ em trong chuỗi cung ứng, tập trung vào các khâu sản xuất nhỏ lẻ, nhà thầu phụ, cơ sở gia công thuê ngoài - những nơi có nguy cơ cao nhưng thường ít được giám sát.

Tăng năng lực thẩm định chuỗi cung ứng

Theo bà Trần Thị Hồng Liên, kiểm soát lao động trẻ em không thể là nỗ lực đơn lẻ của từng doanh nghiệp.

“Bản thân việc thực hành tuân thủ tại doanh nghiệp đã khó, nhưng việc phải chịu trách nhiệm và kiểm soát trong toàn bộ chuỗi cung ứng còn khó hơn rất nhiều”, bà nhìn nhận.

Do đó, việc tăng cường năng lực thẩm định chuỗi cung ứng là yêu cầu cấp thiết. Doanh nghiệp cần phối hợp với các nhãn hàng, tổ chức đại diện và các hướng dẫn cụ thể để nâng cao kỹ năng đánh giá, giám sát nhà cung ứng, đặc biệt là các nhà cung ứng cấp thấp hơn.

Xây dựng văn hóa doanh nghiệp và đào tạo nhân sự

Một chuỗi cung ứng an toàn chỉ có thể hình thành khi doanh nghiệp xây dựng được văn hóa tôn trọng quyền trẻ em ngay từ bên trong.

Theo khuyến nghị của bà Hồng Liên, doanh nghiệp cần xây dựng các bộ quy tắc ứng xử, trong đó có những cam kết rõ ràng về không sử dụng lao động trẻ em; đồng thời tổ chức đào tạo thường xuyên cho cán bộ quản lý, bộ phận mua hàng, chuỗi cung ứng và người lao động trực tiếp.

Việc đào tạo giúp các bộ phận liên quan hiểu rõ thế nào là lao động trẻ em, nhận diện sớm rủi ro và có cách xử lý phù hợp khi phát hiện dấu hiệu vi phạm trong quá trình làm việc với các nhà cung ứng.

Phối hợp các bên để ngăn ngừa bền vững

Doanh nghiệp cũng cần thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh khi phát hiện lao động trẻ em, phối hợp với gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương để hỗ trợ trẻ quay lại học tập, đồng thời rà soát nguyên nhân nhằm ngăn ngừa tái diễn.

Theo các chuyên gia, phòng, chống lao động trẻ em chỉ có thể đạt hiệu quả bền vững khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức công đoàn, các tổ chức xã hội và cộng đồng địa phương.

Xem bản gốc tại đây